Dijitalleşen finansal ekosistemin en kritik bileşenlerinden biri haline gelen kripto varlıklar, geleneksel mülkiyet ve değişim araçlarını kökten dönüştürmüştür. Bu dönüşümün merkezinde yer alan kripto cüzdanlar, yalnızca dijital değerlerin saklandığı birer “kasa” değil, aynı zamanda karmaşık algoritmalarla korunan ve blokzincir ağı üzerindeki hak sahipliğini temsil eden bilişim sistemleridir. Türk ceza hukuku perspektifinden bakıldığında, kripto cüzdanların bu teknik doğası, onları nitelikli dolandırıcılık ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama suçlarının icrasında hem birer hedef hem de stratejik birer araç haline getirmektedir. Bu rapor, kripto cüzdanların hukuki niteliğini, suç tipolojilerindeki işlevini ve 2024-2025 yıllarında yürürlüğe giren yeni MASAK düzenlemeleriyle birlikte değişen regülatif zemini akademik ve profesyonel bir derinlikle analiz etmektedir.
Kripto Varlıkların Hukuki Statüsü ve Malvarlığı Değeri Kavramı
Kripto varlıkların ceza hukukuna konu olabilmesi için öncelikle bu varlıkların Türk hukuk sistemindeki tanımının ve ekonomik karşılığının netleştirilmesi gerekmiştir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’na (SPKn) eklenen son hükümlerle kripto varlık; dağıtık defter teknolojisi veya benzer bir teknoloji aracılığıyla dijital olarak oluşturulup saklanabilen, gayri maddi hakları temsil eden değerler olarak tanımlanmıştır. Bu yasal tanım, kripto varlıkların sadece birer veri dizisi olmadığını, ekonomik birer değer taşıdığını ve dolayısıyla malvarlığına karşı işlenen suçların konusunu oluşturabileceğini teyit etmektedir.
Yargıtay 19. Ceza Dairesi’nin 2023 tarihli emsal kararı (E.2022/471, K.2023/812), bu varlıkların Türk Ceza Kanunu (TCK) 282. maddesi anlamında “malvarlığı değeri” olduğunu kesinleştirmiştir. Yerel mahkemelerin geçmişte kripto varlıkların fiziksel bir varlığı olmadığı gerekçesiyle verdiği beraat kararları, bu üst mahkeme kararıyla hükümsüz kalmıştır. Karar, dijital varlıkların da tıpkı taşınır mallar, gayrimenkuller veya banka mevduatları gibi ekonomik bir karşılığı olduğunu ve haksız menfaat temini veya aklama eylemlerine konu edilebileceğini ortaya koymuştur.
| Kripto Varlık Parametresi | Hukuki Karşılığı ve Dayanağı | Suçla İlişkisi |
| Hukuki Tanım | Gayri maddi hak (SPKn m. 3) | Suçun maddi konusunu oluşturur. |
| Ekonomik Değer | Malvarlığı değeri (TCK 282) | Aklama suçunun temel unsuru. |
| Teknik Altyapı | Bilişim sistemi verisi (TCK 243-245) | Bilişim suçlarının ve nitelikli halin aracı. |
| Saklama Biçimi | Kripto cüzdan (Özel anahtar kontrolü) | Zilyetliğin dijital tezahürü. |
Kripto cüzdanlar, bu varlıklar üzerindeki zilyetliği sağlayan yegane araçtır. Teknik olarak cüzdan, içerisinde kripto paraları barındıran bir dosya değil, blokzincir üzerindeki bir adrese erişim sağlayan “özel anahtar” (private key) bilgisidir. Bu anahtarın ele geçirilmesi, hukuk sisteminde bir kasanın anahtarının çalınması veya bir banka kartının şifresinin elde edilmesiyle eşdeğer bir haksız menfaat aktarımına yol açar.
Nitelikli Dolandırıcılık Suçunda Kripto Cüzdanların Rolü ve TCK 158 Uygulaması
Dolandırıcılık suçu (TCK 157), bir kişinin hileli davranışlarla bir başkasını aldatarak, onun veya başkasının zararına olarak kendisi veya bir başkası lehine yarar sağlamasıdır. Ancak dolandırıcılık eylemi, teknolojik bir altyapı kullanılarak gerçekleştirildiğinde “nitelikli dolandırıcılık” (TCK 158) kapsamına girmektedir. Kripto varlık dünyasında cüzdanlar, bu nitelikli halin oluşmasında merkezi bir rol oynamaktadır.
Bilişim Sistemlerinin Araç Olarak Kullanılması (TCK 158/1-f)
Kripto para dolandırıcılıklarının neredeyse tamamı, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması suretiyle işlenir. Kripto para borsaları, cüzdan uygulamaları, akıllı kontratlar ve blokzincir teknolojisinin kendisi, hukuken birer “bilişim sistemi” olarak kabul edilmektedir. Failin mağduru ikna etmek için profesyonel görünümlü sahte yatırım platformları kurması ve bu platformlara entegre sahte cüzdan adresleri üzerinden para talep etmesi, TCK 158/1-f maddesindeki nitelikli halin tipik örneğidir.
Kripto cüzdanların hileli davranışlardaki rolü, genellikle mağdurun teknik bilgi eksikliğinden yararlanılması üzerine kurulur. Fail, mağdura yüksek kâr vaat eden bir “akıllı cüzdan” veya “yatırım hesabı” açtığını iddia ederek, mağdurun kendi kontrolündeki cüzdana transfer yapmasını sağlar. Bu noktada hile, sadece sözlü bir yalandan ibaret olmayıp, dijital bir arayüz, sahte bakiye görüntüleri ve karmaşık işlem kayıtlarıyla desteklenerek mağdurun denetim imkanı ortadan kaldırılmaktadır. Yargıtay kararlarına göre, hilenin mağduru hataya düşürecek yoğunlukta ve ustalıkta olması gerekmektedir; kripto cüzdanların teknik terminolojisi ve “geri döndürülemez” işlem yapısı, bu yoğunluğu fazlasıyla sağlamaktadır.
Cüzdan Adreslerinin Yanıltıcı Kullanımı ve Haksız Yarar Temini
Nitelikli dolandırıcılık suçunun tamamlanabilmesi için hileli davranışlar sonucunda bir “haksız yarar” sağlanmış olmalıdır. Kripto cüzdanlar, bu yararın anlık olarak ve genellikle anonim şekilde failin kontrolüne geçmesini sağlar. Bir cüzdandan diğerine yapılan transfer blokzincirde onaylandığı an, fail haksız menfaati temin etmiş sayılır. Yargıtay 15. Ceza Dairesi’nin görüşlerine göre, suçtan elde edilen paranın hızlı bir şekilde kripto varlığa çevrilmesi ve farklı cüzdanlara dağıtılması, hem suçun tamamlandığını gösterir hem de failin yakalanmamak için özel bir çaba sarf ettiğine işaret eder.
Özellikle “ilan siteleri” üzerinden yapılan dolandırıcılıklarda, faillerin ödemeyi banka kanalı yerine kripto cüzdan adresine istemeleri, paranın izini sürmeyi zorlaştıran bir yöntemdir. Banka transferlerinde “alıcı adı” ve “IBAN” eşleşmesi bir denetim mekanizması oluştururken, kripto cüzdan adreslerinde böyle bir zorunluluk bulunmaması, dolandırıcılık suçunun işlenmesini kolaylaştırmaktadır.
Kripto Cüzdan Odaklı Suç Tipolojileri ve Teknik Analiz
Kripto varlık ekosistemindeki dolandırıcılık eylemleri, cüzdan teknolojisinin farklı açıklarını veya kullanıcı hatalarını hedef alan spesifik tipolojilere ayrılmaktadır.
Oltalama (Phishing) ve Cüzdan Anahtarının Ele Geçirilmesi
Failler, mağdurların cüzdanlarına erişim sağlayan 12 veya 24 kelimelik “kurtarma kodlarını” (seed phrase) ele geçirmek için sahte destek siteleri veya cüzdan güncelleme e-postaları kullanırlar. Mağdur, bu kodları failin kurduğu sahte bir forma girdiğinde, fail cüzdanın tam kontrolünü ele geçirir. Bu durum, TCK 158/1-f’nin yanı sıra, TCK 245/1 (Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılmasına benzer şekilde cüzdan verilerinin kullanımı) ve TCK 244 (Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme) suçlarını da gündeme getirebilir.
Rug Pull ve Akıllı Kontrat Dolandırıcılığı
“Rug pull” (halının çekilmesi) yönteminde, failler yeni bir kripto varlık veya proje başlatarak yatırımcıları kendi platformlarındaki cüzdanlara fon yatırmaya teşvik ederler. Proje yeterli likiditeye ulaştığında, failler akıllı kontrattaki bir açığı kullanarak veya kendi ellerindeki yüklü miktardaki varlığı aniden satarak havuzdaki tüm değerleri kendi cüzdanlarına çekerler. Burada kripto cüzdan, hem mağdurun fonlarının toplandığı bir “bal küpü” (honeypot) hem de failin ganimeti kaçırdığı bir kaçış aracıdır.
Ponzi ve Piramit Şemaları
Kripto cüzdanlar üzerinden yürütülen Ponzi şemalarında, yüksek kâr vaadiyle toplanan kripto varlıklar, yeni üyelerden gelen fonlarla eski üyelere dağıtılır. Bu süreçte cüzdanlar arasındaki karmaşık ve hızlı transferler, sistemin kârlı bir ticaret yaptığı izlenimini verir. Blokzincirdeki şeffaflık, failler tarafından “kanıt” olarak kullanılır; ancak bu transferlerin gerçek bir ticari faaliyetten değil, sadece cüzdanlar arası para döngüsünden ibaret olduğu sistem çöktüğünde anlaşılır.
| Suç Tipi | Cüzdanın İşlevi | Hukuki Tasnif (TCK) |
| SIM Swap | 2FA kodlarını ele geçirerek cüzdanı boşaltma | Nitelikli hırsızlık / Bilişim suçları |
| Exit Scam | Platform cüzdanlarındaki varlıklarla kaçma | Nitelikli dolandırıcılık (158/1-f-h) |
| Clipboard Hijacking | Transfer sırasında alıcı cüzdan adresini değiştirme | Bilişim sistemine müdahale / Dolandırıcılık |
| Sahte ICO/IDO | Fonları toplamak için geçici cüzdanlar kullanma | Nitelikli dolandırıcılık (158/1-f-g) |
Suçtan Kaynaklanan Malvarlığı Değerlerini Aklama (TCK 282) ve Kripto Cüzdanlar
TCK 282. maddesinde düzenlenen kara para aklama suçu, kripto cüzdanların anonimlik ve küresel transfer kabiliyetinden en üst düzeyde yararlanılan alandır. Kripto cüzdanlar, aklama sürecinin “yerleştirme”, “ayrıştırma” ve “bütünleştirme” safhalarında stratejik birer enstrüman olarak işlev görür.
Katmanlaştırma (Layering) ve İz Kaybettirme Stratejileri
Aklama suçunun en kritik aşaması, suç geliri ile onun kaynağı arasındaki bağın koparılmasıdır. Kripto cüzdanlar bu aşamada “izlenemezlik” sağlamak amacıyla kullanılır. Failler, suçtan elde edilen varlıkları tek bir cüzdanda tutmak yerine, saniyeler içinde binlerce farklı cüzdana bölerek (structuring/smurfing) transfer ederler. Bu yöntemle, kolluk kuvvetlerinin blokzincir analiz araçlarını kullanarak paranın izini sürmesi teknik olarak zorlaştırılır.
Yargıtay 19. Ceza Dairesi’nin kararlarına göre, yasa dışı bahis gibi öncül suçlardan elde edilen gelirlerin kripto para borsaları ve farklı cüzdanlar üzerinden işleme tabi tutulması, suçun maddi unsurunu oluşturmaktadır. Kararda vurgulandığı üzere, bu işlemlerin “ekonomik hareket” görünümünde olması, failin gizleme kastını ortadan kaldırmaz; aksine paranın kaynağını meşrulaştırma amacı taşıyorsa doğrudan aklama suçuna vücut verir.
Mikser (Mixer) ve Taklacı (Tumbler) Servisleri
Kripto cüzdanlar arası transferlerde “mikser” servislerinin kullanımı, suç gelirlerinin aklanmasında en profesyonel yöntemlerden biridir. Bu servisler, farklı kaynaklardan gelen kripto varlıkları büyük bir havuzda karıştırarak, alıcı cüzdanlara farklı parçalar halinde gönderirler. Bu işlem sonucunda, gönderen cüzdan ile alıcı cüzdan arasındaki blokzincir bağı teknik olarak koparılır. Hukuken bu eylem, TCK 282/1’de belirtilen “gayrimeşru kaynağı gizlemek ve meşru bir yolla elde edildiği kanaatini uyandırmak” amacının en somut delili kabul edilmektedir.
Uluslararası Transferler ve Yargı Yetkisi
Kripto cüzdanların bir diğer stratejik avantajı, uluslararası sınırları saniyeler içinde aşabilmesidir. Suç geliri olan bir varlık, Türkiye’deki bir cüzdandan Filipinler’deki veya Cayman Adaları’ndaki bir cüzdana gönderildiğinde, TCK 282/1’deki “suç geliri malvarlığını yurt dışına çıkarma” fiili tamamlanmış olur. Bu durum, suçun sadece yerel bir dolandırıcılık olmaktan çıkıp uluslararası bir mali suça dönüşmesine neden olur.
MASAK Regülasyonları ve 2024-2025 Dönemi Yeni Yükümlülükler
Türkiye, FATF (Mali Eylem Görev Gücü) standartlarına uyum sağlamak ve kripto varlıklar üzerinden işlenen suçları engellemek amacıyla MASAK (Mali Suçları Araştırma Kurulu) mevzuatında devrim niteliğinde değişiklikler yapmıştır. Bu değişiklikler doğrudan kripto cüzdan hareketlerini ve bu hareketlere aracılık eden hizmet sağlayıcıları hedef almaktadır.
15.000 TL Limiti ve Kimlik Tespiti (KYC) Zorunluluğu
25 Aralık 2024 tarihinde yayımlanan yönetmelik değişiklikleriyle, Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar (KVHS) için kimlik tespiti sınırı 185.000 TL’den 15.000 TL’ye indirilmiştir. Buna göre:
- İşlem tutarı veya birbiriyle bağlantılı birden fazla işlemin toplam tutarı 15.000 TL veya üzerinde olduğunda KVHS’lerin kimlik tespiti yapması ve gerçek faydalanıcıyı ortaya çıkarması zorunludur.
- Sürekli iş ilişkisi tesisinde (hesap açılışı gibi) tutar gözetmeksizin kimlik tespiti yapılması şarttır.
- Şüpheli işlem bildirimlerinde (ŞİB) herhangi bir alt tutar sınırı bulunmamaktadır; cüzdan hareketlerinde suç şüphesi uyandıran her durum tutardan bağımsız olarak bildirilmelidir.
Seyahat Kuralı (Travel Rule) ve Uygulama Detayları
25 Şubat 2025 tarihinde tam olarak yürürlüğe girecek olan “Seyahat Kuralı”, kripto varlık transferlerinde şeffaflığı sağlayan en kritik mekanizmadır. Bu kural uyarınca, 15.000 TL ve üzeri kripto varlık transferlerinde, transfer mesajlarının gönderen ve alıcı bilgilerini içermesi zorunludur.
| Bilgi Kategorisi | Gönderen İçin Gerekenler (15.000 TL+) | Alıcı İçin Gerekenler (15.000 TL+) |
| Kimlik Bilgileri | Ad-Soyad / Unvan | Ad-Soyad / Unvan |
| Cüzdan Bilgisi | Cüzdan Adresi (veya Ref. No) | Cüzdan Adresi |
| Tanımlayıcı Veri | T.C. No / Pasaport No / Doğum Yeri-Tarihi | Belirtilmesi yeterli, teyit zorunlu değil |
| Teyit Zorunluluğu | Bilgilerin doğruluğu teyit edilmelidir | Teyit zorunluluğu bulunmamaktadır |
Bu kuralın amacı, kripto cüzdanların anonimliğini kırarak “cüzdandan cüzdana” yapılan transferlerde fonların kaynağını ve varış noktasını kolluk kuvvetleri için izlenebilir kılmaktır. 15.000 TL altındaki işlemlerde bilgilerin mesajda yer alması gerekse de teyit zorunluluğu bulunmamaktadır.
Uzaktan Kimlik Tespiti ve Görüntülü Görüşme Şartı
Yeni MASAK rehberi, KVHS’lerin müşteri kabul sürecinde “yüz yüze gelme” şartını uzaktan kimlik tespiti yöntemleriyle esnetmiş, ancak sıkı teknik şartlar getirmiştir. Süreç; çevrimiçi, kesintisiz, görüntülü ve gerçek zamanlı olarak yürütülmeli, kişinin canlılığı ve kimlik belgesinin gerçekliği teknolojik yöntemlerle doğrulanmalıdır. Özellikle gizlilik tabanlı kripto varlıklar (Monero, Dash vb.) söz konusu olduğunda, KVHS’lerin uzaktan kimlik tespiti yapması yasaklanmıştır; bu tür varlıklarla işlem yapacak kişilerin kimliklerinin fiziksel veya daha sıkı yöntemlerle doğrulanması gerekmektedir.
Adli Süreçlerde Kripto Cüzdanların İncelenmesi ve Dijital Delil Hukuku
Bir dolandırıcılık veya aklama soruşturmasında, şüphelinin kripto cüzdanlarına erişim sağlanması ve bu cüzdanların içeriğinin delil olarak kullanılması CMK 134. maddesi çerçevesinde yürütülür.
CMK 134 Kapsamında Arama, Kopyalama ve El Koyma
CMK 134, “bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoyma” tedbirini düzenler. Kripto cüzdanlar da birer bilgisayar kütüğü veya yazılımı olarak bu madde kapsamındadır. Ancak kripto cüzdanların doğası, klasik CMK 134 uygulamalarını zorlaştırmaktadır:
- Erişim Engeli: Cüzdanın “özel anahtarı” (private key) şüpheli tarafından verilmediği sürece, cüzdana el konulması teknik olarak varlıkların ele geçirilmesi anlamına gelmez. Sadece cihazdaki verilere el konulmuş olur.
- Kopyalama ve Şüpheliye Verme: CMK 134/4 uyarınca verilerin bir kopyasının şüpheliye verilmesi zorunluluğu, kripto cüzdanlar söz konusu olduğunda risk oluşturur. Eğer şüpheli özel anahtarı biliyorsa ve kendisine verilerin kopyası verilirse, soruşturma devam ederken varlıkları başka bir cüzdana kaçırabilir.
- Delil Niteliği: Blokzincir kayıtları “açık kaynak” verisidir. Ancak bu verilerin belirli bir cüzdan adresiyle ve o adresin de şüpheliyle ilişkilendirilmesi için dijital adli tıp raporları (forensics) şarttır. Verilerin “elle tutulabilir ve gözle görülebilir” hale getirilerek metne dökülmesi, mahkemede delil olarak kabul edilmesi için zorunludur.
Uluslararası Adli Yardımlaşma ve Borsa Bilgileri
Kripto para dolandırıcıları genellikle yurt dışı merkezli borsaları (KVHS) kullanmaktadır. Bu platformlar nezdindeki cüzdanların kime ait olduğunun tespiti, uluslararası adli yardımlaşma taleplerini (rogatory) gerektirir. Ancak Türkiye’deki son yasal düzenlemelerle birlikte, Türkiye’de faaliyet gösteren tüm KVHS’lerin MASAK yükümlüsü haline getirilmesi ve SPK listesine girme zorunluluğu, yerel borsalar üzerinden yapılan işlemlerin tespit hızını artırmıştır.
Mağdur Hakları ve Kripto Varlıklara Haciz Süreci
Nitelikli dolandırıcılık mağdurları için sadece ceza davası açılması yeterli olmayıp, kaybedilen varlıkların geri alınması için icra ve tazminat süreçlerinin de işletilmesi gerekmektedir.
Kripto Paraya Haciz Konulması
Türk hukuk sisteminde kripto paralar maddi değeri olan varlıklar olarak kabul edildiği için, borçlunun veya failin cüzdanındaki varlıklara haciz konulabilmektedir. Haciz süreci şu şekilde işler:
- Tespit: Borçlunun hangi kripto para borsasında (KVHS) hesabı olduğunun tespiti (MASAK veya banka hareketleri üzerinden).
- Haciz İhbarnamesi: İlgili borsaya İcra İflas Kanunu uyarınca haciz ihbarnamesi gönderilmesi. Bu ihbarname ile borsadaki cüzdanın dondurulması talep edilir.
- Varlıkların Çevrilmesi: Haczedilen kripto varlıklar, icra dairesi aracılığıyla Türk Lirasına çevrilerek mağdurun zararı tazmin edilir.
Özellikle Türk kripto para borsalarında işlem yapan faillerin hesaplarının tespiti ve haczedilmesi, banka hesaplarına haciz konulması kadar hızlı ve etkili olabilmektedir. Ancak “soğuk cüzdan” (internet bağlantısı olmayan donanım cüzdan) kullanan faillerde, cüzdan fiziksel olarak ele geçirilse dahi şifresi bilinmediği sürece haciz işlemi teknik engellere takılmaktadır.
Savunma Argümanları ve Etkin Pişmanlık Müessesesi
Kripto varlık suçlarında yargılanan kişiler için hukuki savunma stratejileri, genellikle suçun manevi unsurunun (kastın) oluşmadığı veya etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanma üzerine kurulur.
Kastın Yokluğu ve Manevi Unsur Savunması
Kara para aklama (TCK 282) suçunda en temel savunma argümanı, failin malvarlığı değerinin “bir suçtan kaynaklandığını bilmemesi”dir. Kripto dünyasının karmaşıklığı içinde, bir kişinin cüzdanına gelen fonun yasa dışı bahis veya dolandırıcılık geliri olduğunu bilmeden sadece bir ticari işlem veya borç karşılığı kabul etmesi durumunda suçun manevi unsuru oluşmaz. Savunma makamı, işlemin “sıradan bir ekonomik faaliyet” olduğunu ve gizleme kastı taşımadığını somut delillerle ortaya koymalıdır
Etkin Pişmanlık (TCK 282/6)
Aklama suçunda failin, kovuşturma başlamadan önce malvarlığı değerlerinin ele geçirilmesini sağlaması veya bulunduğu yeri yetkili makamlara bildirerek ele geçirilmesini kolaylaştırması halinde, ceza verilmez. Kripto para davalarında bu durum, failin cüzdan şifrelerini (private key) savcılıkla paylaşarak varlıkların devlet kontrolüne geçmesini sağlaması şeklinde tezahür edebilir. Bu hamle, hem failin ceza almasını engelleyebilir hem de mağdurların zararının hızlıca giderilmesine olanak tanır.
Sonuç ve Gelecek Projeksiyonu
Kripto cüzdanlar, modern ceza hukukunda nitelikli dolandırıcılık ve aklama suçlarının icra edildiği ana mecra haline gelmiştir. Teknolojinin sunduğu anonimlik ve hız, suçlular için bir avantaj teşkil etse de Türkiye’nin 2024-2025 yıllarında hayata geçirdiği regülatif hamleler bu alanı giderek daha şeffaf hale getirmektedir. 15.000 TL limitli kimlik tespiti, Seyahat Kuralı ve görüntülü doğrulama gibi mekanizmalar, kripto cüzdanların “karanlık” doğasını aydınlatmakta ve suç gelirlerinin takibini mümkün kılmaktadır.
Yargıtay’ın kripto varlıkları “malvarlığı değeri” olarak kabul eden kararlı tutumu, bu alandaki hukuk boşluğunu doldurmuş ve dolandırıcılık mağdurları için güçlü bir koruma kalkanı oluşturmuştur. Ancak, merkeziyetsiz finans (DeFi) ve kişisel cüzdanlar (non-custodial wallets) üzerindeki denetim zorlukları, adli bilişim ve uluslararası işbirliğinin önemini her geçen gün artırmaktadır. Kripto varlık ekosisteminde güvenliğin ve hukuki denetimin sağlanması, cüzdan teknolojisinin hem teknik hem de hukuki sınırlarının doğru anlaşılması ve bu sınırların suçla mücadelede etkin bir şekilde kullanılmasına bağlıdır. Gelecekte, blokzincir analiz araçlarının adli süreçlere daha entegre hale gelmesiyle birlikte, kripto cüzdanlar üzerinden işlenen nitelikli dolandırıcılık vakalarının aydınlatılma oranının artacağı öngörülmektedir.