Kısa cevap: Kripto para dolandırıcılığı Cumhuriyet başsavcılığına, polis veya jandarmaya bildirilir; para, zincir üstünde geri çevrilerek değil, doğru işlemin hızla teşhis edilmesi, saklama hizmeti veren bir kurumda durdurulması, ceza soruşturmasında elkoyma ve iade ya da faile karşı hukuk yolları sayesinde geri alınabilir. Sonuç hiçbir dosyada garanti değildir. İlk saatlerde yapılan doğru işlem, aylar sonra yazılan uzun bir dilekçeden daha değerli olabilir.
Yayın notu: Bu rehber 1 Ağustos 2026 itibarıyla Türkiye’de yürürlükte bulunan temel düzenlemeler ve yaygın blokzincir mimarileri esas alınarak hazırlanmıştır. Genel bilgi verir; tek başına hukuki görüş, yatırım tavsiyesi veya belirli bir dosyada sonuç taahhüdü değildir. Mevzuat, platform prosedürleri ve teknik arayüzler değişebileceğinden somut olay ayrıca değerlendirilmelidir.
Hızlı bilgi tablosu
En önemli bilgi, ödeme yapmayı derhâl bırakmanız ve işlem kimliklerini kaybetmeden delili korumanızdır. “Vergi”, “kilit açma”, “son komisyon”, “kurtarma bedeli” veya “MASAK ücreti” adı altında istenen yeni ödeme çoğu kez aynı dolandırıcılığın devamıdır.
| Soru | Kısa yanıt |
|---|---|
| Nereye şikâyet edilir? | Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa; uygulamada polis/siber suçlar birimi ya da jandarma da başvuruyu alır. |
| CİMER’e yazmak yeterli mi? | Hayır. İhbarın iletilmesini sağlayabilir; fakat acil ceza muhakemesi tedbirleri için savcılık/kolluk başvurusu yerine geçecek yol olarak görülmemelidir. |
| Transfer iptal edilir mi? | Onaylanmış blokzincir işlemi kural olarak tersine çevrilmez. Buna karşılık varlık bir borsa, saklama kuruluşu veya dondurulabilir token adresine ulaştıysa hukuki ve teknik tedbir mümkün olabilir. |
| “48 saat kuralı” nedir? | CMK m.128/A’nın kapsamındaki belirli suçlarda banka, ödeme kuruluşu veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, makul şüphe üzerine ilgili hesabı en fazla 48 saat askıya alabilir. Otomatik iade veya her olay için genel süre değildir. |
| İlk hangi veri gerekir? | Ağ, TxID/işlem özeti, gönderen ve alıcı adres, varlık/kontrat, miktar, UTC zaman damgası, platform UID veya emir numarası ve iletişim kayıtları. |
| Blockchain takibi kimliği ispatlar mı? | Tek başına hayır. Fon akışını gösterir; gerçek kişiyle bağ kurmak için KYC, IP, cihaz, hesap, banka ve iletişim delilleri gerekir. |
| Para geri alınabilir mi? | Evet, bazı dosyalarda tamamen veya kısmen mümkündür; ancak hız, varış noktası, KYC, anahtar kontrolü, yabancı ülke ve failin diğer malvarlığı belirleyicidir. |
| Seed phrase paylaşılmışsa ne yapılır? | Temiz cihazda yeni anahtar üretilir ve kalan varlıklar yeni cüzdana taşınır. Sadece uygulama şifresini değiştirmek yeterli değildir. |
| Sadece token izni verilmişse ne yapılır? | Zararlı onaylar güvenli biçimde iptal edilir; fakat imza/seed sızıntısı şüphesi varsa yeni cüzdana geçilir. Bağlantıyı kesmek tek başına onayı kaldırmaz. |
| Avukat veya teknik uzman şart mı? | Her başvuruda zorunlu değildir. Çok ağlı, yabancı platformlu, yüksek tutarlı ya da delil bütünlüğü tartışmalı dosyada birlikte çalışma önemli fark yaratabilir. |
Bu rehberde ne öğreneceksiniz?
Bu rehber, paniğin yerini uygulanabilir bir müdahale planına bırakması için hazırlanmıştır. İlk 15 dakikadan başlayarak delilin nasıl korunacağını, şikâyetin nereye ve nasıl yapılacağını, savcılıktan hangi somut işlemlerin istenebileceğini, CMK m.128/A’nın gerçek kapsamını, blokzincir analizinin neyi kanıtlayıp neyi kanıtlamadığını ve iadenin hangi hukuki kanallardan gerçekleşebileceğini öğreneceksiniz.
Kripto varlık olaylarının güçlüğü, işlemlerin yalnızca “internette” gerçekleşmesinden kaynaklanmaz. Bir dosyada aynı anda ceza hukuku, ceza muhakemesi, borçlar hukuku, sermaye piyasası düzenlemeleri, kişisel veriler, uluslararası adli yardımlaşma ve ağ mimarisi kesişebilir. Bitcoin’de UTXO çıktıları, Ethereum uyumlu ağlarda token günlükleri ve iç çağrılar, Tron’da TRC-20 hareketleri, Solana’da token hesapları ve iç talimatlar farklı okunur. Merkezi borsadaki depozit adresi, kullanıcının adına tahsis edilmiş görünse bile zincirdeki sıcak cüzdanın gerçek sahibi hakkında tek başına sonuç vermez. Bu yüzden iyi dosya, bir ekran görüntüsü yığınından değil; zaman çizelgesi, işlem tablosu, delil kaynağı ve hedef kurum talebi arasında kurulan bağdan oluşur.
Metin yalnızca “nereye şikâyet edilir?” sorusunu cevaplamaz. Sahte yatırım platformundan cüzdan boşaltıcılarına, P2P işleminden romantik dolandırıcılığa, bridge ve DEX kullanımından yabancı borsa taleplerine kadar farklı senaryoları ayrı ayrı ele alır. Her bölümde kesin sonuç vaadi yerine hangi koşulda hangi ihtimalin güçlendiği açıklanır. Çünkü otorite, büyük sözlerden değil; sınırları açıkça belirtilmiş, yeniden üretilebilir ve hukuken uygulanabilir bilgiden doğar.
İçindekiler
Rehber, acil müdahaleden koruyucu güvenliğe doğru ilerleyen otuz bölümden oluşur. Acil bir olay içindeyseniz önce 2, 4, 5, 8 ve 14. bölümleri okuyun; ayrıntılı dosya hazırlıyorsanız sırayla ilerleyin.
- Doğru çerçeve: kayıp, dolandırıcılık ve yetkisiz transfer
- İlk 15 dakika, 24 saat ve 72 saat
- Olayı doğru sınıflandırma
- Dijital delili koruma ve olay dosyası
- Şikâyet yolları ve yetkili makam
- Etkili suç duyurusu ve talep matrisi
- Ceza hukuku nitelendirmesi
- CMK m.128/A: 48 saatlik askıya alma
- TCK m.158/4 ve hesap kullandırma
- Blockchain takibinin temelleri
- Bitcoin, EVM, Tron, Solana ve TON takibi
- DEX, bridge, mixer ve zincirler arası takip
- Adli blokzincir raporu nasıl hazırlanır?
- Borsa ve cüzdan sağlayıcısıyla acil temas
- Yurt içi ve yurt dışı platform süreci
- MASAK, SPK ve düzenleyici çerçeve
- Para geri alma yolları ve gerçekçi ihtimaller
- Tazminat, alacak ve geçici hukuki koruma
- Platform, saklama kuruluşu ve personel sorumluluğu
- Sahte yatırım, romantik ilişki ve sosyal mühendislik
- Phishing, drainer, seed ve hesap ele geçirme
- DeFi, token, NFT ve proje dolandırıcılıkları
- P2P, IBAN, OTC ve hesap kullandırma riskleri
- Şirketler, miras, çok mağdurlu ve özel dosyalar
- Avukat ve teknik uzmanın çalışma modeli
- Anonimleştirilmiş temsili vakalar
- En sık yapılan hatalar
- Dolandırıcılıktan korunma mimarisi
- Sık sorulan 60 soru
- Sözlük, şablonlar ve editoryal notlar
1. Doğru çerçeve: kayıp, dolandırıcılık ve yetkisiz transfer
Her kripto varlık kaybı dolandırıcılık değildir; doğru hukuki yol, varlığın nasıl ve kimin iradesiyle hareket ettiğine göre belirlenir. Yanlış adrese gönderim, piyasa zararı, platformun hizmet kesintisi, sözleşme açığı, özel anahtar hırsızlığı ve hileyle yaptırılan transfer aynı teknik sonucu doğurabilse de aynı suç veya sorumluluk rejimine tabi değildir.
Kripto para dolandırıcılığı nedir?
Kripto para dolandırıcılığı, hileli davranışlarla kişinin yanıltılması ve bu yanılgı nedeniyle fail veya üçüncü kişi lehine malvarlığı yararı sağlanmasıdır. Sahte yatırım ekranındaki kâr bakiyesi, gerçekte bulunmayan bir token ön satışı, “çekim vergisi” bahanesi, kendisini borsa destek görevlisi olarak tanıtan kişinin yönlendirmesi veya romantik ilişki içinde güven inşa edilerek yaptırılan USDT transferi bu çekirdeğe oturabilir.
Ceza hukuku bakımından yalnızca mağdurun zarar görmesi yeterli değildir. Hile, aldatma kabiliyeti, yanılgı, malvarlığı tasarrufu, yarar ve kast incelenir. Zincir üstü transfer, yararın nereye gittiğini gösterebilir; ancak hileli anlatımın içeriği mesajlar, arama kayıtları, internet alan adı, reklam, uygulama ve para isteme gerekçesiyle ispatlanır. Bu nedenle yalnızca TxID sunan şikâyet ile yalnızca yazışma sunan şikâyet eksiktir; ikisinin aynı zaman çizelgesinde birleştirilmesi gerekir.
Yetkisiz transfer ile hileyle yaptırılan transferin farkı
Yetkisiz transferde mağdur işlemi istemez; hileyle yaptırılan transferde ise mağdur aldatıldığı için işlemi kendisi onaylar. Bir saldırganın ele geçirdiği seed phrase ile cüzdanı boşaltması ilk tipe, sahte yatırım temsilcisinin verdiği adrese mağdurun USDT göndermesi ikinci tipe örnektir.
Bu ayrım suç vasfını etkileyebilir. Bilişim sistemi kullanılarak varlığın mağdurun iradesi dışında alınması nitelikli hırsızlık veya bilişim suçları yönünden; mağdurun hileli beyan üzerine transferi bizzat imzalaması dolandırıcılık yönünden değerlendirilir. Cüzdan uygulamasının arayüzünde bir işlemi onaylamak her zaman ekonomik sonucu bilerek kabul etmek anlamına gelmez. Zararlı akıllı sözleşmenin arka planda sınırsız harcama yetkisi alması, görünen işlemle imzalanan veri arasında ayrıca teknik inceleme gerektirir.
Yanlış transfer, piyasa zararı ve sözleşme uyuşmazlığı
Yanlış ağ veya adres seçimi, token fiyatının düşmesi ve karşı tarafın sözleşmeyi ifa etmemesi otomatik olarak ceza dolandırıcılığı oluşturmaz. Bir yatırımın başarısız olması ile baştan itibaren sahte verilerle para toplamak; teslim gecikmesi ile hiç teslim niyeti olmadan ödeme almak birbirinden ayrılmalıdır.
Yanlış adrese gönderimde alıcı biliniyorsa sebepsiz zenginleşme ve iade talebi gündeme gelebilir. Merkezi platforma yanlış ağdan gönderim yapıldıysa kurtarma teknik olarak platformun anahtar kontrolüne ve desteklediği ağa bağlıdır. Token değeri spekülatif nedenle düştüyse, sahte açıklama, piyasa manipülasyonu, içeriden bilgi veya sözleşme ihlali ayrıca gösterilmedikçe yalnızca zarar suç delili değildir. Ceza şikâyeti, esasen alacak tahsili amacıyla baskı aracına dönüştürülmemelidir; buna karşılık “ticari uyuşmazlık” etiketi de açık hileyi görünmez kılmamalıdır.
“Kripto anonimdir” sözü neden eksiktir?
Çoğu kamusal blokzincir anonim değil, takma adlı ve kalıcı kayıtlıdır. Adres, doğrudan nüfus bilgisi taşımaz; fakat işlem yolları, zaman, miktar, akıllı sözleşme etkileşimleri ve hizmet sağlayıcı kümeleri görülebilir.
Kimlik bağı üç katmanda kurulur. Birinci katman zincir üstü veridir: adresler, TxID’ler ve fon akışı. İkinci katman hizmet sağlayıcı verisidir: KYC, hesap UID’si, IP, cihaz, para yatırma eşleşmesi, iç transfer ve çekim bilgileri. Üçüncü katman çevresel delildir: mesajlar, banka hareketleri, telefon, alan adı, teslim adresi, tanık ve cihaz incelemesi. Güvenilir bir rapor, bu katmanlardan hangisinin doğrulanmış, hangisinin olasılıksal olduğunu açıkça yazar.
Başarı ne anlama gelir?
Başarı yalnızca zincirde parayı görmek değil, varlığı hukuken korunabilir bir noktada durdurmak ve hak sahibine iade ettirebilmektir. Bir rapor yüzlerce transferi sıralasa da son adres bir kişiyle veya kurumsal hesapla bağlanamıyorsa tahsil sonucu doğmayabilir.
Dosyanın hedefi aşamalı kurulmalıdır: kaynağı ve zararı doğrulamak; zincir üstü yolu saptamak; hizmet sağlayıcı veya dondurulabilir token temasını belirlemek; kurum verisini muhafaza ettirmek; şüpheliyi kimliklendirmek; malvarlığı tedbirini almak; aynen iade veya parasal karşılığı sağlamak. Bazı dosyalarda ceza soruşturması ilerlerken hukuk davası, ihtiyati haciz veya platforma karşı sözleşmesel talep paralel yürür. Kesin sonuç ve süre vaadi, dosya görülmeden dürüstçe verilemez.
2. İlk 15 dakika, 24 saat ve 72 saat
İlk amaç yeni zararı durdurmak, ikinci amaç delili korumak, üçüncü amaç varış noktasına yönelik resmî tedbir istemektir. Bu sıra ters çevrilirse panikle alınan ekran görüntüleri sırasında yeni transferler yapılabilir veya güvenli olduğu sanılan müdahale kalan varlıkları da riske atabilir.
İlk 15 dakika: para akışını ve erişimi durdurun
Yeni ödeme yapmayın, karşı tarafın gönderdiği bağlantıyı açmayın ve olayın devam ettiği hesabı güvenli kabul etmeyin. “Son transferle tüm bakiyeyi açacağız” veya “savcılık teminatı” gibi gerekçelerle istenen ödeme, kurtarma dolandırıcılığının tipik unsurudur.
Merkezi borsa hesabı etkilenmişse güvenilir cihazdan şifreyi ve bağlı e-posta şifresini değiştirin; tüm oturumları sonlandırın; API anahtarlarını iptal edin; çekim adresi beyaz listesini ve 2FA yöntemini kontrol edin; mümkünse hesabı geçici kilitleyin. SIM değişimi şüphesinde operatöre ulaşın ve SMS tabanlı doğrulamaya güvenmeyin. E-posta yönlendirme kuralları ile kurtarma adreslerini de inceleyin.
Self-custody cüzdanda önce olayın türünü belirleyin. Seed/private key sızmışsa temiz ve güvenilir cihazda tamamen yeni bir seed ile cüzdan oluşturup kalan varlıkları taşıyın. Yalnızca zararlı token onayı verilmişse ilgili ağda onayları iptal edin; ancak seed sızıntısı ihtimali varsa onay iptali kalıcı çözüm değildir. Zararlı dApp bağlantısını kesmek, blokzincirdeki allowance veya setApprovalForAll yetkisini kaldırmaz.
İlk 15 dakikada kaydedilecek asgari veri
Ekran kapanmadan önce ağ, işlem özeti, adresler, miktar ve zaman bilgisini kaydedin. Borsa ekranı, sahte platform veya sohbet silinse bile zincir üstü TxID çoğu zaman temel başlangıç noktasıdır.
| Alan | Örnek/ açıklama | Neden gerekli? |
|---|---|---|
| Ağ | Bitcoin, Ethereum, BNB Smart Chain, Tron, Solana | Aynı görünen adres veya token farklı ağda farklı sonuç doğurur. |
| İşlem özeti | Tam TxID/hash | İşlemi benzersiz biçimde bulmaya yarar. |
| Gönderen/alıcı | Eksiksiz adres | Kısaltılmış ekran adresleri karışabilir. |
| Varlık | BTC, ETH, TRX, USDT ve kontrat adresi | Sahte token ile gerçek token ayrılır. |
| Miktar | Token ve mümkünse işlem anı itibarıyla değer | Zarar hesabı ve eşleştirme için gerekir. |
| Zaman | Yerel saat ve mümkünse UTC | Platform kayıtlarının eşleştirilmesini sağlar. |
| Platform bilgisi | UID, emir, P2P sipariş, depozit adresi | Zincir ile kurum içi defter arasında köprü kurar. |
| İletişim | Kullanıcı adı, telefon, e-posta, URL | Hile ve fail bağlantısını gösterir. |
İlk 24 saat: ihbar, şikâyet ve muhafaza
İlk gün içinde banka ve ilgili platforma bildirim yapılmalı, ceza başvurusu hazırlanmalı ve hedef kurum verisinin korunması istenmelidir. Destek kaydı açmak savcılık başvurusu değildir; savcılığa gitmek de platformun kendi dolandırıcılık kanalını kullanmayı gereksiz kılmaz.
Platforma bildiriminizde “param çalındı” demek yerine tablo sunun: mağdur hesabı/UID, çıkış TxID’si, hedef adres, ağ, token kontratı, miktar, UTC saat, olay türü, polis/savcılık başvuru numarası varsa numara ve irtibat. Karşı tarafın hesabı biliniyorsa kullanıcı adı veya UID’yi yazın. Platformdan kayıtların silinmemesini, hesabın risk incelemesine alınmasını ve resmî makam talebi geldiğinde korunmasını isteyin. Kişisel başvuru üzerine dondurma veya veri paylaşımı yapılacağına dair beklenti yaratmayın; kurumların yasal yetki, sözleşme ve risk politikaları farklıdır.
Başsavcılık veya kolluk başvurusuna olay özeti, kronoloji, transfer tablosu ve acil talep listesi ekleyin. Delil henüz tam değilse bile zaman hassasiyetini açıklayarak ilk başvuruyu yapıp ek dilekçe sunabilirsiniz. Başvuru numarası ve teslim alındısını saklayın.
İlk 72 saat: dosyayı soruşturulabilir hâle getirin
İlk üç gün içinde dağınık ekran görüntüleri, işlem ve kurum hedefi gösteren bir dosyaya dönüştürülmelidir. Savcılığın hangi borsaya, hangi TxID ve saat için, hangi bilgiyi sorması gerektiği açıkça görünmelidir.
Başlangıç transferlerinden fon akış haritası çıkarın; CEX, köprü, stablecoin ihraççısı, ödeme kuruluşu veya banka temasını işaretleyin. Her etiketin kaynağını ve güven düzeyini yazın. “Adres Binance’tir” gibi kesin cümle ancak kurumun doğrulaması veya güçlü ve açıklanmış teknik veri varsa kullanılmalıdır. Sıcak cüzdana süpürülmüş fon ile mağdurun gerçek depozit işlemi arasında TxID, miktar ve zaman bağı kurulmalıdır.
Şikâyete somut talep matrisi ekleyin: CMK m.128/A kapsamı varsa hesabın askıya alınması ve gerekli elkoyma değerlendirmesi; KYC, IP, cihaz, iç transfer, alım-satım, çekim, bağlı hesap ve banka verisinin istenmesi; sabitcoin yöneticisine hukuki bildirim; yabancı kurum kaydının korunması; alan adı ve iletişim verilerinin tespiti. Her talebin “neden” sütunu bulunmalıdır.
Cüzdan saldırısında güvenli müdahale sırası
Kurtarma işlemi, saldırgana stratejinizi göstermeden ve gas ihtiyacını hesaba katarak planlanmalıdır. Kompromize cüzdana gas göndermek, saldırganın otomatik süpürücüsü tarafından anında alınabilir.
- Temiz cihaz ve güvenilir ağ kullanın.
- Yeni seed/private key üretin; eskisini yeniden kullanmayın.
- Kalan varlıkları, stake pozisyonlarını ve kilitli tokenları envantere alın.
- Otomatik sweeper varsa manuel transfer yerine özel işlem paketi veya uzman desteği gerekebileceğini değerlendirin.
- Önce en değerli ve en kolay taşınabilir varlıkları, ardından NFT ve DeFi pozisyonlarını taşıyın.
- Eski cüzdandaki onayları iptal edin; fakat bu adımı yeni cüzdana geçişin alternatifi saymayın.
- Donanım cüzdanı dâhil tüm kurtarma ifadelerini çevrimdışı ve ayrı saklayın.
- Müdahale TxID’lerini olay kaydına ekleyin; mağdurun kurtarma hareketleri fail hareketleriyle karışmasın.
Acil durum kontrol listesi
Aşağıdaki liste, olay sırasında unutulan kritik adımları tek sayfada toplar. Tamamlanan her maddeye zaman ve işlemi yapan kişiyi yazın.
3. Olayı doğru sınıflandırma
Doğru sınıflandırma, hem suç vasfını hem de acil teknik müdahaleyi belirler. “Kripto param gitti” ifadesi yerine iradenin, anahtarın, imzanın, platform hesabının ve karşı taraf anlatımının ayrı ayrı incelenmesi gerekir.
Hileli yönlendirme mi, hesap ele geçirme mi?
Mağdur işlemi kendi cihazında imzaladıysa hileli yönlendirme; saldırgan mağdur hesabına veya anahtarına girip imzaladıysa hesap ele geçirme ihtimali öne çıkar. Bununla birlikte sahte dApp imzasında mağdur ekranda bir mesajı onaylamış olsa bile sonuç beklediğinden çok farklı olabilir.
Sınıflandırma için şu soruları sorun: Transferi hangi cihaz başlattı? Borsa çekim onayı hangi e-postaya geldi? IP ve cihaz geçmişinde yabancı oturum var mı? İmzalanan veri transfer, approve, permit, setApprovalForAll veya başka bir akıllı sözleşme çağrısı mıydı? Seed bir siteye yazıldı mı? Telefonda ekran paylaşımı yapıldı mı? Mağdur, alıcı adresi bilerek mi kopyaladı, yoksa clipboard zararlısı değiştirmiş olabilir mi? Yanıtlar delil taleplerine yön verir.
Custodial hesap mı, self-custody cüzdan mı?
Custodial hesapta özel anahtarı hizmet sağlayıcı; self-custody cüzdanda kullanıcı kontrol eder. Bu ayrım, kimin teknik olarak hesabı askıya alabileceğini ve hangi kayıtların mevcut olduğunu belirler.
Merkezi borsa içindeki bakiyede zincir üstü işlem hiç olmayabilir; transfer yalnızca kurumun iç defterinde gerçekleşmiş olabilir. Bu durumda UID, hesap hareketi, emir, IP ve cihaz bilgisi kritik hâle gelir. MetaMask veya Trust Wallet gibi self-custody arayüzleri ise çoğu durumda fonu tutmaz; ağı görüntüler ve anahtarla imza üretir. Cüzdan uygulaması bir adresi donduramaz veya kayıp seed’i geri getiremez. Buna karşın yazılım güvenlik açığı, yanlış yönlendirme veya hizmet kusuru iddiası varsa sağlayıcının ayrı sorumluluğu somut delille incelenir.
On-chain, off-chain ve hibrit olay
On-chain olay blokzincirde, off-chain olay kurumun iç kayıtlarında, hibrit olay ise her iki katmanda iz bırakır. Bir P2P emrinde banka havalesi off-chain, USDT bırakılması on-chain veya borsa içi olabilir; sahte yatırım sitesinde ekrandaki bakiye tamamen kurmaca olsa da mağdurun borsadan çıkışı gerçektir.
Sadece blok gezginine bakmak off-chain iç transferi kaçırır. Sadece banka dekontuna bakmak da sonrasında stablecoin alınarak yapılan zincir transferini gizler. Olay tablosunda her hareketin katmanını işaretleyin: banka, ödeme kuruluşu, platform içi defter, blokzincir, köprü hedef ağı, nakit veya başka malvarlığı. Bu yöntem aynı zararın iki kez hesaplanmasını da önler.
Olay türü karar tablosu
Aşağıdaki tablo ilk hukuki ve teknik rotayı seçmek için kullanılır; kesin suç vasfı makamların ve mahkemenin değerlendirmesindedir. Bir olay birden fazla satıra uyabilir.
| Olay belirtisi | Muhtemel çekirdek sorun | İlk teknik işlem | Başlıca delil |
|---|---|---|---|
| Sahte kâr ekranı ve çekim ücreti | Hileli yatırım/dolandırıcılık | Ödemeyi kes, çıkışları izle | Site, yazışma, TxID, banka/borsa kaydı |
| Bilinmeyen IP’den borsa çekimi | Hesap ele geçirme | Hesabı kilitle, oturum/API incele | Giriş, cihaz, e-posta, çekim onayı |
| Cüzdanda ardışık otomatik çıkış | Seed/key sızıntısı veya sweeper | Temiz cüzdana kontrollü taşıma | Zincir hareketi, cihaz, seed olayı |
| Tek tokenın kaybı | Zararlı approval/permit | İzinleri incele ve iptal et | İmza verisi, kontrat çağrısı, allowance |
| NFT’lerin toplu çıkışı | setApprovalForAll/drainer |
Operatör iznini iptal et, taşı | Koleksiyon kontratı, operator logs |
| Yanlış ağa/adrese gönderim | Kullanıcı hatası/sebepsiz zenginleşme | Alıcı veya platform kontrolünü belirle | TxID, adres sahipliği, destek kayıtları |
| P2P sonrası banka hesabı blokesi | Üçüncü kişi dolandırıcılık fonu | Emir ve kaynak belgelerini koru | P2P chat, IBAN, KYC, TxID |
| Proje ekibinin likiditeyi çekmesi | Rug pull/kurumsal veya sözleşmesel risk | Kontrat ve yönetici hareketini izle | Kod, deployer, LP, pazarlama beyanları |
| Stablecoin adresinde bloke | İhraççı/uyum tedbiri | Bloke sebebi ve yetkili dosyayı öğren | İhraççı bildirimi, zincir, karar |
Zarar ve varlık envanteri
Zarar hesabı, yatırılan toplam para ile ekranda görünen hayalî kârın birbirine karıştırılmamasıyla başlar. Mahkemeye yalnızca sahte platformun gösterdiği milyonluk bakiyeyi yazmak, gerçek ödeme ve hukuken korunabilir beklenti ayrımını zayıflatır.
Her transfer için token miktarı, ağ, işlem tarihi, işlem anı değeri, kaynağı ve hedefi yazılmalıdır. Fiat yatırımlar, komisyonlar, “vergi” ödemeleri, geri alınan tutarlar ve failin yaptığı küçük güven ödemeleri ayrı satırda olmalıdır. Değerleme açısından aynen iade, işlem tarihindeki değer, temerrüt tarihi, dava tarihi ve karar tarihi seçenekleri farklı hukuki sonuç doğurabilir; talep mümkünse kademeli kurulmalı ve bilirkişi incelemesine elverişli veri sunulmalıdır.
4. Dijital delili koruma ve olay dosyası
Dijital delilin gücü, içeriği kadar kaynağı, bütünlüğü ve elde edilme biçimine bağlıdır. Kırpılmış ekran görüntüsü yardımcı olabilir; fakat ham dışa aktarım, tam başlık, dosya özeti, cihaz ve zaman bilgisi daha yüksek ispat değeri taşır.
Delil korumanın beş ilkesi
İyi delil özgün, tam, zamanlı, doğrulanabilir ve hukuka uygun olmalıdır. Bu beş nitelikten biri eksikse karşı taraf verinin değiştirildiğini, bağlamdan koparıldığını veya başka olaya ait olduğunu ileri sürebilir.
- Özgünlük: İlk dosyayı değiştirmeyin; çalışma kopyası oluşturun.
- Tamlık: Yalnızca aleyhe cümleyi değil konuşmanın bağlamını ve hesap profilini koruyun.
- Zaman: Cihaz saati, yerel saat dilimi ve UTC karşılığını kaydedin.
- Doğrulanabilirlik: Dosyalar için kriptografik hash, zincir işlemleri için TxID ve blok yüksekliği kullanın.
- Hukuka uygunluk: Yetkisiz hesaba girmeyin, hesap kırmayın, başkasının özel haberleşmesini izinsiz ele geçirmeyin.
Delil toplama, karşı saldırıya dönüşmemelidir. Failin hesabına girmek, zararlı yazılım yerleştirmek veya kimlik verisini yasa dışı yolla satın almak dosyayı güçlendirmek yerine yeni bir hukuki risk doğurabilir. Kamuya açık zincir verisini incelemek ile kapalı hesaba yetkisiz erişmek aynı şey değildir.
Yazışma, e-posta ve sosyal medya delili
Mesajları yalnızca ekran görüntüsü olarak değil, mümkünse platformun yerel dışa aktarma biçiminde saklayın. Kullanıcı adı değişebilir; profil URL’si, sayısal kullanıcı ID’si, telefon, görünen ad, profil fotoğrafı, grup yöneticileri ve davet bağlantısı birlikte kaydedilmelidir.
E-postalarda tam internet başlıklarını ve orijinal .eml dosyasını koruyun; “Gönderen” satırı tek başına gerçek kaynağı göstermez. Telegram, WhatsApp, Discord veya benzeri servislerde sohbet dışa aktarımı, medya dosyaları ve mesaj zamanları alınmalıdır. Silinen mesaj uyarılarını, çağrı kayıtlarını ve ekran paylaşımı talebini kaydedin. Sosyal medya reklamında reklam hesabı, yönlendirme URL’si, yayın tarihi, hedef profil ve uygulama mağazası sayfası önemlidir.
Mağdurun taraf olduğu görüşmenin kaydı ve elde edilme koşulları somut olaya göre hukuken değerlendirilir. Sistematik, planlı ve başka türlü delil elde etme imkânı bulunan gizli kayıtlar bakımından özel hayat ve haberleşme suçları riski doğabilir. Yeni kayıt üretmek yerine mevcut kayıtları korumak ve gerektiğinde hukuki görüş almak daha güvenlidir.
Zincir üstü delil nasıl alınır?
Blok gezgini ekranı yerine, işlem özeti ve ham işlem verisiyle tekrar doğrulanabilir kayıt oluşturun. Gezgin etiketleri değişebilir; blokzincirin kendisindeki kayıt ile üçüncü tarafın yorum etiketi ayrılmalıdır.
Her işlem için ağ, TxID, blok numarası/yüksekliği, blok zamanı, from/to, token kontratı, token sembolü ve decimal, miktar, ücret, status, input data, event logs, varsa internal transaction veya inner instruction alanlarını kaydedin. Token adı ve sembolü kopyalanabildiği için kontrat adresi zorunludur. İşlemin başarısız görünmesine rağmen token onayı veya başka bir alt çağrı oluşup oluşmadığını kontrol edin.
Veriyi PDF olarak yazdırmak yardımcıdır; ayrıca mümkünse JSON/CSV veya API çıktısı alın. Çıktının alındığı tarih ve kaynağı not edin. Bir rapor, “X gezgini böyle yazdı” demek yerine aynı bulgunun düğüm verisi veya ikinci kaynakla nasıl doğrulanabileceğini açıklamalıdır.
Cihaz ve hesap delili
Bilgisayar veya telefonu biçimlendirmeyin; güvenliği sağlarken olay izlerini yok etmeyin. Tarayıcı geçmişi, eklenti sürümü, indirilen dosya, çerez, yerel depolama, uzaktan erişim uygulaması, zararlı dosya, bildirim ve oturum kaydı saldırı yöntemini gösterebilir.
Cihazı kullanmaya devam etmek yeni verilerle eski izlerin üzerine yazabilir. Yüksek tutarlı veya teknik saldırı şüphesinde cihazı ağdan ayırıp adli imaj için uzman desteği değerlendirilmelidir. Bununla birlikte cihazda hâlâ erişilebilir kalan varlık varsa, koruma ile delil muhafazası arasında kontrollü karar gerekir. Önce zarar büyümesini önlemek meşru bir önceliktir; yapılan her kurtarma adımı günlüğe yazılmalıdır.
Borsa hesabından giriş geçmişi, cihaz listesi, para yatırma/çekme dökümü, emir geçmişi, P2P kayıtları ve API ayarları dışa aktarılmalıdır. E-posta sağlayıcısındaki oturumlar ve filtreler; GSM operatöründeki SIM değişim zamanı; bankadaki transfer onay kanalı ayrıca istenebilir.
Delil zinciri ve dosya hash’i
Delil zinciri, bir dosyayı kimin ne zaman aldığı, kopyaladığı, incelediği ve teslim ettiğini gösterir. Bu kayıt özellikle cihaz imajı, CSV dışa aktarımı, ekran videosu ve mesaj arşivinde önemlidir.
| No | Delil | Kaynak | Alınma tarihi/saat dilimi | Dosya adı | SHA-256 | İşlemi yapan | Açıklama |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | E-posta | Mağdur posta kutusu | 2026-08-01 10:10 +03 | eposta_01.eml | … | … | Tam başlık dâhil |
| 2 | İşlem çıktısı | İlgili ağ/düğüm | 2026-08-01 10:22 UTC | tx_01.json | … | … | TxID ile doğrulanabilir |
| 3 | Sohbet | Uygulama dışa aktarımı | 2026-08-01 13:30 +03 | sohbet.zip | … | … | Medyalar dâhil |
Orijinal klasörü salt okunur kabul edin; açıklama, renklendirme ve tablo bir çalışma kopyasında yapılsın. Hash değişirse bunun düzenleme, format dönüşümü veya sıkıştırmadan kaynaklanıp kaynaklanmadığı açıklanmalıdır. Ekran görüntüsünün hash’i, görüntünün doğru bağlamda çekildiğini tek başına ispatlamaz; sadece o dosyanın sonradan değişip değişmediğini denetlemeye yarar.
Olay kronolojisi nasıl kurulur?
Kronoloji, hileli temas ile malvarlığı hareketini aynı zaman ekseninde birleştirmelidir. “Mart ayında tanıştım, sonra para gönderdim” yerine tarih, saat, olay, kaynak ve sonucu ayrı sütunlarda gösterin.
| Tarih-saat | Olay | Kaynak delil | Finansal/zincir hareketi | Hukuki önemi |
|---|---|---|---|---|
| 10.07.2026 14:05 +03 | Telegram’dan ilk temas | Sohbet dışa aktarımı | — | Hileli ilişkinin başlangıcı |
| 12.07.2026 09:22 +03 | 1.000 USDT yatırma talebi | Mesaj 164 | — | Sahte yatırım vaadi |
| 12.07.2026 09:41 +03 | Transfer onaylandı | Borsa CSV + TxID | 1.000 USDT, Tron | Zarar ve varış adresi |
| 18.07.2026 17:10 +03 | Çekim için “vergi” istendi | E-posta/ek | — | Hilenin devamı |
Zamanları tek standarda çevirirken özgün saati de silmeyin. Banka saati, platform sunucu saati ve blok zamanı birkaç dakika farklı olabilir. Rapor, dönüşüm yöntemini yazar ve eşleştirmeyi salt “aynı tutar” üzerinden değil; ağ, TxID, adres, zaman aralığı ve hesap kaydı birlikte yapar.
Delil klasörü önerisi
Basit ve numaralı klasör yapısı, savcılığın ve bilirkişinin dosyayı hızla anlamasını sağlar. Dosya adlarında Türkçe karakter kullanmak mümkündür; ancak kurum sistemleriyle uyumluluk için kısa, benzersiz ve tarihli adlar tercih edilebilir.
00_Ozet_ve_Dilekce
01_Kronoloji
02_Kimlik_ve_Hesap_Bilgileri
03_Banka_Dekontlari
04_Borsa_CSV_ve_UID
05_Blockchain_Ham_Verileri
06_Mesajlar_ve_Epostalar
07_Site_Uygulama_Alan_Adi
08_Cihaz_ve_Guvenlik_Kayitlari
09_Teknik_Rapor
10_Ek_Dilekceler_ve_CevaplarSeed phrase, private key, borsa parolası veya 2FA yedek kodu bu klasöre konulmaz. Bir makam veya sözde uzman sizden seed isterse paylaşmayın. İnceleme için public address ve imzalı doğrulama çoğu durumda yeterlidir; anahtarın teslimi ancak hukuken ve teknik olarak zorunlu, kontrollü bir muhafaza prosedüründe değerlendirilir.
5. Şikâyet yolları ve yetkili makam
Kripto dolandırıcılığına ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa yapılabilir. Polis merkezi, siber suçlarla mücadele birimi ve jandarma başvuruyu alabilir; görev veya yetki farklıysa dosya ilgili makama gönderilir.
Savcılığa suç duyurusu
En etkili başvuru, başsavcılığa sunulan ve acil teknik talepleri açıkça gösteren dilekçedir. Şüphelinin gerçek adını bilmek şart değildir; kullanıcı adı, adres, telefon, hesap, cüzdan ve işlem bilgileri “meçhul şüpheli”nin araştırılması için başlangıç olabilir.
Dilekçenin girişinde olayın özü ve zaman hassasiyeti bir sayfada anlatılmalıdır. Ardından taraf bilgileri, kronoloji, transfer tablosu, suç vasfına ilişkin ölçülü değerlendirme, hedef kurumlar, istenen muhafaza/kimliklendirme/elkoyma işlemleri ve ek listesi gelmelidir. Yüz sayfa ekran görüntüsünü açıklamasız eklemek yerine her ekin hangi iddiayı desteklediğini gösterin.
Savcılık, suç vasfıyla bağlı değildir. Başvuru sahibi birden çok olası maddeyi belirtebilir; fakat kesin ve abartılı nitelendirmeler yerine maddi vakıaya yoğunlaşmalıdır. “Örgüt”, “kara para” veya “terör” gibi ağır etiketler, somut bulgu olmadan dosyayı güçlendirmez.
Polis, siber suçlar birimi ve jandarma
Kolluk başvurusu özellikle olay devam ederken hızlı ilk kayıt ve teknik birime yönlendirme açısından işlevseldir. Başvuruyu alan birimin adı ne olursa olsun, olayın acil fon koruma boyutunu ve hedef platformu açıkça söyleyin.
Yanınızda kimlik, kısa olay özeti, transfer tablosu, TxID listesi, dekontlar ve iletişim hesabı bilgileri bulunsun. Cihazı teslim etmeden önce teslim tutanağını ve inceleme kapsamını okuyun; cihazın kilit bilgisi veya adli kopyalama prosedürü somut duruma göre yürütülür. Cihazı kendiniz formatlamayın veya “virüsü temizlemek” için kayıtları silmeyin.
Kolluk ifadesinde teknik terimleri tahmin etmeyin. “Adresin Binance’a ait olduğundan eminim” yerine “kullanılan analiz aracında bu yönde etiket görülmüştür; doğrulamanın platformdan istenmesini talep ederim” demek daha doğrudur. İfade tutanağını imzalamadan önce ağ, miktar, tarih ve adreslerin doğru geçtiğini kontrol edin.
UYAP üzerinden başvuru
UYAP Vatandaş Portalı üzerinden savcılığa elektronik dilekçe gönderme imkânı bulunabilir; güncel kimlik doğrulama ve imza koşulları kullanılacak ekrana göre kontrol edilmelidir. Elektronik başvuru, acil olayda ek bir kanal olabilir; ancak eklerin okunabilirliği ve başvurunun ilgili büroya ulaşıp ulaşmadığı izlenmelidir.
Portalda yalnızca serbest metin yazıp TxID bırakmak yerine imzalı dilekçe ve düzenli ekler kullanın. Başvuru numarasını kaydedin. Teknik arıza, dosya boyutu veya imza sorunu varsa fizikî başvuruyu geciktirmeyin. Yabancı ülkede bulunan Türk vatandaşı bakımından, Türkiye’de soruşturulması gereken suçlar için dış temsilcilik kanalı da somut koşullarda gündeme gelebilir.
CİMER, MASAK ve SPK başvurusu ceza şikâyeti midir?
CİMER, MASAK veya SPK’ya bildirim, savcılık/kolluk başvurusunun otomatik eşdeğeri değildir. Bu kurumlar farklı görevlerle bilgi alabilir, denetim veya analiz yapabilir ve gerektiğinde yetkili makama iletebilir; fakat mağdurun acil elkoyma talebini doğrudan ceza dosyasına taşımanın güvenli yolu savcılık veya kolluktur.
MASAK şüpheli işlem bildirimlerini ve mali istihbaratı değerlendirir; bireysel “paramı iade edin” makamı değildir. SPK, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının sermaye piyasası çerçevesindeki faaliyet ve ihlallerini denetleyebilir; failin kişisel cüzdanındaki parayı mağdura iade eden organ değildir. CİMER idari bir başvuru ve yönlendirme kanalıdır. Aynı olay düzenleyici ihlal de içeriyorsa paralel bildirim yapılabilir, fakat roller karıştırılmamalıdır.
Yetki ve olay yeri
Ceza soruşturmasında temel yetki suçun işlendiği yere göre belirlenir; çevrim içi olaylarda birden fazla bağlantı noktası bulunabilir. Mağdurun bulunduğu yer her olayda kesin yetkili diye yazılamaz; hileli iletişimin alındığı, tasarrufun yapıldığı, hesabın kullanıldığı ve neticenin gerçekleştiği yerler somut olarak incelenir.
Başvurunun ilk anda yanlış adliyeye yapılacağı endişesi acil ihbarı geciktirmemelidir. Yetki tartışması dosyanın gönderilmesiyle çözülebilir. Bununla birlikte aynı olaya ilişkin farklı başsavcılıklarda mükerrer dosyalar açmak yerine önceki soruşturma numaraları bildirilmeli, bağlantılı mağdurlar ve ortak adresler gösterilmelidir.
Şikâyet süresi ve zamanaşımı
Nitelikli dolandırıcılık gibi re’sen soruşturulan suçlarda genel bir altı aylık şikâyet süresi yoktur; yine de teknik delil ve fon koruma bakımından gecikmek ciddi zarar verir. Altı aylık süre, şikâyete bağlı suçlar için genel kuraldır ve bazı özel akrabalık hükümleri gibi istisnalar somut olayda etkili olabilir.
Dava zamanaşımı suç vasfı ve ceza üst sınırına göre hesaplanır; kesilme ve durma nedenleri süreyi değiştirir. Basit dolandırıcılık ile nitelikli dolandırıcılık için aynı süre kabul edilemez. “Nasıl olsa yıllar var” yaklaşımı, platform loglarının saklama süresi, IP verisi, alan adı kaydı ve fonun yeni zincirlere taşınması nedeniyle pratikte yanlıştır.
Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı, tebliğden itibaren iki hafta içinde yetkili sulh ceza hâkimliğine itiraz edilebilir. İtiraz yalnızca “karar haksızdır” dememeli; eksik soruşturma işlemini, yeni delili ve kamu davası açılmasını gerektiren maddi bağlantıyı göstermelidir.
Örneğin dilekçede bildirilen depozit TxID’si için borsadan KYC istenmemiş, iç transfer kayıtları araştırılmamış veya teknik rapor hiç değerlendirilmemişse bunlar ayrı başlıklarla açıklanır. İtiraz süresi kararın usulüne uygun tebliğiyle ilişkilidir; dosya erişimi ve tebliğ tarihi dikkatle kontrol edilmelidir. İtiraz reddedilse bile gerçekten yeni delil ortaya çıkarsa bunun etkisi ayrıca usul hukuku çerçevesinde değerlendirilir.
6. Etkili suç duyurusu ve talep matrisi
Etkili suç duyurusu, olayı anlaşılır kılar ve her teknik bulguyu yapılabilir bir soruşturma işlemine bağlar. Dilekçenin uzunluğu değil, savcının “hangi kuruma, hangi işlem için, hangi veriyi sormalıyım?” sorusuna verdiği cevap önemlidir.
İlk sayfada bulunması gerekenler
İlk sayfa, olayın özünü, gerçek zararı, son transferi ve acil hedefi açıklamalıdır. Dosyayı ilk kez gören kişi yalnızca bu sayfayı okuyarak zaman hassasiyetini anlayabilmelidir.
Önerilen özet; mağdurun adı ve irtibatı, olay türü, ilk ve son hile tarihi, gerçek ödeme toplamı, kullanılan banka/borsa/cüzdan, ağ ve varlık, başlangıç TxID’leri, ulaşılan bilinen hizmet sağlayıcılar ve acil taleplerden oluşur. Şüphelinin kimliği bilinmiyorsa “meçhul şüpheli/şüpheliler” denir ve mevcut tanımlayıcılar sıralanır. Sahte sitede gösterilen ancak hiç ödenmemiş kâr, gerçek zarardan ayrı açıklanır.
Özetin altında “aciliyet gerekçesi” bulunmalıdır: fonların anlık taşınabilmesi, platform loglarının korunması, hesabın hâlen aktif olması, yeni mağdurların para göndermesi veya CMK m.128/A kapsamındaki askıya alma ihtimali. Her olayda otomatik dondurma varmış gibi yazmak yerine somut bağlantı gösterilmelidir.
Vakıa anlatımı nasıl yazılır?
Vakıa anlatımı, yorumdan önce doğrulanabilir olguyu sunmalıdır. Her paragraf mümkünse tarih, kişi/hesap, iletişim, vaat, ödeme ve ek numarası içerir.
Zayıf anlatım: “Beni Telegram’dan kandırdılar ve bütün paramı çaldılar.” Güçlü anlatım: “12 Temmuz 2026 saat 09.22’de @... kullanıcı adlı hesap, ek-4’teki konuşmada çekim garantisi vererek Tron ağındaki T... adresine 1.000 USDT göndermemi istedi. Saat 09.41’de ek-7’deki borsa hesabımdan ... TxID’li transfer gerçekleşti. Varlık aynı gün ... adresine ve 14.06 UTC’de kurumsal hizmet etiketi görülen ... depozit akışına taşındı.”
Hukuki sıfatları olgu yerine koymayın. “Suç örgütü” demek, ortak adres, görev paylaşımı, süreklilik veya çok mağdurlu yapı gösterilmedikçe sonuç sağlamaz. Buna karşılık farklı telefonların aynı depozit hesabını, alan adını veya banka hesabını kullanması gibi bağlantılar tablo hâlinde sunulmalıdır.
Transfer tablosu nasıl hazırlanır?
Transfer tablosu, mağdurun çıkışı ile hedef kurum arasındaki yolu tek bakışta göstermelidir. Bir zincir görseli yardımcı olsa da tam adres ve TxID içeren tablo, resmî yazı hazırlanması için daha işlevseldir.
| Sıra | Ağ | TxID | UTC zaman | Gönderen | Alıcı | Varlık/kontrat | Miktar | Sonraki hareket | Etiket ve güven |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Tron | … | … | Mağdur borsa çıkışı | A1 | USDT / kontrat | 1.000 | A2’ye 12 dk sonra | Adres doğrulandı |
| 2 | Tron | … | … | A1 | A2 | USDT | 998 | A3 depozit akışına | Kontrol bağı: yüksek |
| 3 | Tron | … | … | A2 | A3 | USDT | 998 | Kurum sıcak cüzdanına sweep | Hizmet etiketi: orta; kurum teyidi gerekli |
Tabloda adresleri kesmeyin. Görsel okunabilirlik için kısa ad A1 kullanılsa bile ek bir adres sözlüğünde tam karşılığı bulunmalıdır. Etiketlerin kaynağı ve güven derecesi yazılır. Çok sayıda “dust” veya ilgisiz giriş, mağdur fonuyla karıştırılmaz. Bir adresteki toplam bakiye ile mağdur zararının tamamının aynı olduğu varsayılmaz.
Savcılıktan istenebilecek işlemler
Talep, genel “araştırılsın” cümlesi yerine hedef, veri türü ve gerekçeyi içermelidir. Savcılık hangi tedbirin hukuki koşullarının oluştuğunu resen değerlendirir; başvuru bu değerlendirmeyi somutlaştırır.
| Hedef | İstenen veri/işlem | Bağlantı | Amaç |
|---|---|---|---|
| Türkiye’deki KVHS | KYC, UID, depozit eşleşmesi, IP/cihaz, iç transfer, emir, çekim ve banka kayıtları | TxID, zaman, miktar, adres | Hesap sahibini ve sonraki yolu belirlemek |
| Yabancı borsa | Kayıtların korunması, resmî adli talep için irtibat, aynı veri seti | Depozit TxID ve varsa ticket | Silinme/dağılma riskini azaltmak |
| Banka/ödeme kuruluşu | Hesap sahibi, işlem, karşı hesap, oturum ve onay kayıtları | Dekont/IBAN/zaman | Fiat ayağını ve hesap kontrolünü belirlemek |
| GSM operatörü | Hat aboneliği, SIM değişimi ve trafik verisi için kanuni talep | Telefon/zaman | Hesap ele geçirme ve iletişim bağı |
| Alan adı/barındırma | Kayıt, ödeme, IP, erişim logu ve muhafaza | Tam URL, tarih, ekran | Sahte site yöneticisini araştırmak |
| Stablecoin ihraççısı | Adres risk incelemesi ve yetkili makam talebinin uygulanması | Token kontratı, adres, TxID | Teknik blokaj ihtimalini değerlendirmek |
| Cihaz incelemesi | Adli imaj, zararlı yazılım, tarayıcı/eklenti ve oturum analizi | Teslim tutanağı | Yetkisiz erişim yöntemini ispatlamak |
Bu taleplerin tümü her dosyada gerekli değildir. Örneğin mağdur kendi iradesiyle borsadan çekim yaptıysa mağdur hesabının giriş IP’sini istemek tek başına fail kimliğini vermez; hedef depozit hesabının kayıtları daha önemlidir. Hangi kurumun neyi görebildiği bilinmeden şablon talep listesi kullanmak, dosyayı gereksiz veriye boğar.
Platform yazısında teknik doğruluk
Resmî yazıda TxID, ağ ve zaman yanlışsa kurum doğru hesabı bulamayabilir. Ethereum adresinin Tron ağına aitmiş gibi gönderilmesi veya USDT’nin kontrat adresi yerine sembolle belirtilmesi sık rastlanan hatalardandır.
Kurumdan şu eşleştirme istenebilir: belirli TxID’de belirli adrese ulaşan depozitin hangi müşteri alt hesabına işlendiği; depozit tanınmadıysa adresin hangi tarihlerde hangi kullanıcıya atanmış olduğu; sonra iç transfer, spot/ vadeli işlem, P2P, dönüştürme ve çekimlerin nereye gittiği; hesapla ilişkili KYC, IP, cihaz, telefon, e-posta, banka ve bağlı hesaplar. Sadece zincirde görülen sıcak cüzdanın “sahibi” sorulursa kurum, bunun kendi kurumsal cüzdanı olduğunu söyleyip gerçek kullanıcıyı belirtmeyebilir.
Zaman damgası UTC ve yerel saatle verilmeli, olası saat farkı toleransı yazılmalıdır. Memo/tag kullanan ağlarda bu alan mutlaka eklenir. Solana token hesabı ile owner cüzdanı, TON jetton cüzdanı ile ana hesap ayrımı açıklanmalıdır.
Örnek suç duyurusu iskeleti
Aşağıdaki iskelet, somut olaya uyarlanması gereken bir düzenleme aracıdır; boşluk doldurularak körlemesine kullanılmamalıdır. Suç vasfı, talepler ve görevli makam dosyaya göre değişebilir.
T.C. … CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA
MÜŞTEKİ : …
VEKİLİ : …
ŞÜPHELİLER : Kimliği araştırılacak kişi/kişiler
SUÇLAR : Somut olaya göre değerlendirilmek üzere …
SUÇ TARİHİ/YERİ : …
KONU : Suç duyurusu, delillerin muhafazası ve acil koruma talepleridir.
ACİL ÖZET
1. Gerçek zarar ve ödeme zinciri
2. Son bilinen adres/hesap ve zaman
3. Hâlen mevcut risk
4. Derhâl yazı yazılması istenen kurum ve veri
AÇIKLAMALAR
I. Temas ve hileli beyanlar
II. Ödemeler ve işlem tablosu
III. Zincir üstü bulgular ve sınırları
IV. Platform/banka bağlantıları
V. Hukuki değerlendirme
TALEPLER
1. Delillerin muhafazası
2. İlgili hesap kayıtlarının ve kimlik verisinin istenmesi
3. Koşulları varsa CMK 128/A ve diğer elkoyma tedbirlerinin değerlendirilmesi
4. Cihaz, alan adı, iletişim ve banka araştırmaları
5. Şüphelilerin tespiti ve kamu davası açılması
EKLER
Ek-1 Kronoloji; Ek-2 Transfer tablosu; Ek-3 Dekontlar; …Ek dilekçe ve dosya takibi
İlk başvurudan sonra yeni zincir hareketi veya kurum cevabı, soruşturma numarası belirtilerek ek dilekçeyle sunulmalıdır. Her gün aynı talebi tekrar etmek yerine, yeni delili ve bu delilin değiştirdiği hedefi açıklayın.
Dosya takibinde yapılan ve bekleyen işlemleri tabloya alın: talep tarihi, makam, hedef kurum, istenen veri, gelen cevap, eksik husus ve takip tarihi. Platform “bu adres kurumsal sıcak cüzdanımızdır” diye cevap verdiyse depozit kullanıcı eşleşmesinin sorulup sorulmadığını kontrol edin. Yabancı kurumdan yalnızca “hesap donduruldu” bilgisi gelmişse tutar, süre ve hukuki evrak gereksinimini netleştirin.
7. Ceza hukuku nitelendirmesi
Kripto varlığın kullanılması tek başına ayrı bir dolandırıcılık suçu yaratmaz; fiilin işleniş biçimi TCK’daki ilgili suçu belirler. Hile, yetkisiz alma, sisteme girme, veriyi bozma, güveni kötüye kullanma veya suç gelirini aklama ihtimalleri somut hareketlere göre ayrılır.
Basit ve nitelikli dolandırıcılık
Dolandırıcılığın çekirdeği, hileli davranışla mağduru yanıltıp onun veya başkasının zararına yarar sağlamaktır. TCK m.157’deki temel hâl için bir yıldan beş yıla kadar hapis ve adlî para cezası öngörülür; nitelikli hâller m.158’de daha ağır yaptırıma bağlanır.
Kripto olaylarında özellikle bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması ve kişinin kendisini banka, sigorta, kredi kurumu çalışanı ya da kamu görevlisi gibi tanıtmasıyla kurulan senaryolar öne çıkar. Ancak her WhatsApp görüşmesi “bilişim sistemi araç kılınarak” nitelikli dolandırıcılık sonucunu kendiliğinden doğurmaz; bilişim sisteminin hilenin icrasındaki rolü değerlendirilir. Sahte yatırım paneli, uzaktan erişim, kimlik taklidi ve platform arayüzü delilleri bu nedenle ayrıntılı sunulur.
Nitelikli dolandırıcılığın genel yaptırım çerçevesi üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezasıdır; bazı bentlerde hapis cezasının alt sınırı dört yıl olup adlî para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Uygulanacak bent, zincir kullanıldığı için değil fiilin kanuni tarife uyması nedeniyle seçilir.
Nitelikli hırsızlık ve irade dışı transfer
Varlık mağdurun bir tasarruf işlemi olmadan bilişim sistemi kullanılarak alınmışsa nitelikli hırsızlık değerlendirmesi gündeme gelebilir. Ele geçirilen borsa oturumundan saldırganın çekim yapması, özel anahtarın kullanılması veya zararlı yazılımla adresin değiştirilmesi bu ayrımda teknik inceleme gerektirir.
Mağdurun yalnızca bir uygulamaya giriş yapması ya da ekranda zararsız sandığı bir mesajı imzalaması, her zaman hileye dayalı malvarlığı tasarrufu olarak kabul edilmeyebilir. İmzalanan çağrının gerçek işlevi, kullanıcının gördüğü arayüz, saldırganın araya girmesi ve özel anahtarın kimde olduğu belirlenir. TCK m.142/2-e bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlığı düzenler; suç vasfını savcılık ve mahkeme maddi olaya göre tayin eder.
Bilişim sistemine girme ve sistemi engelleme
Yetkisiz erişim, veri veya sistem müdahalesi ayrıca TCK m.243 ve m.244 kapsamındaki suçları doğurabilir. Borsa hesabına izinsiz giriş, e-posta oturumunun ele geçirilmesi, zararlı eklentiyle verinin değiştirilmesi veya hizmetin engellenmesi dolandırıcılık/hırsızlıkla birlikte incelenebilir.
Sadece bir public address’in zincir hareketini görmek bilişim sistemine girme değildir; veriye kamuya açık şekilde erişilir. Buna karşılık failin parolasını tahmin etmek, kapalı panele sızmak veya ele geçirilen çerezle hesaba girmek hukuka aykırı erişimdir. Mağdur ya da vekili delil toplamak adına aynı yöntemi kullanmamalıdır.
Banka veya kredi kartının kötüye kullanılması
Kart verisi, sanal kart veya banka hesabı kripto alımında yetkisiz kullanılmışsa TCK m.245 ve ilgili suçlar birlikte değerlendirilebilir. Failin çalıntı kartla kripto alıp başka cüzdana çekmesi, mağdurun kripto kaybından farklı bir başlangıç zinciri yaratır.
Bu dosyalarda kart sahibi, borsa hesabı sahibi ve son cüzdan kontrolü farklı kişiler olabilir. Kart işleminin 3D Secure kaydı, cihaz/IP, borsanın KYC’si, sipariş ve çekim zamanı eşleştirilir. Hesap sahibinin adı tek başına suç kastını kanıtlamaz; hesabın fiilî kontrolü ve menfaat ilişkisi araştırılır.
Güveni kötüye kullanma ve sözleşmesel teslim
Kripto varlık belirli amaçla teslim edilmiş ve zilyet bunu amaç dışında kendisine mal etmişse güveni kötüye kullanma gündeme gelebilir. Portföy yönetimi, şirket cüzdanı, emanet, escrow veya aile adına saklama ilişkilerinde teslimin hukuki sebebi kritik önemdedir.
Baştan beri teslim etmeme kastı ve hile varsa dolandırıcılık; başlangıçta meşru teslimden sonra amaç dışı tasarruf varsa TCK m.155; yalnızca sözleşme ihlali varsa hukuk davası düşünülebilir. Yazılı sözleşme, cüzdan yetki matrisi, multisig imzaları, muhasebe ve tarafların teslim anındaki beyanları ayrımı destekler.
Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama
Suç geliri kriptoya çevrildi veya zincirler arasında dolaştırıldı diye her alıcı otomatik olarak aklama faili olmaz. TCK m.282 bakımından öncül suçtan elde edilen değerin kaynağını gizleme veya meşru görünüm kazandırma amacı ve kastı incelenir.
DEX swap, bridge veya mixer kullanımı araştırma açısından önemlidir; fakat tek başına suç kastının kesin delili değildir. Meşru gizlilik, likidite ve arbitraj kullanımları da vardır. Rapor, teknik davranışı nesnel biçimde açıklar; hukuki sonucu makam verir. Aynı fonun birçok kişiden toplanması, hızlı katmanlama, kimliksizleştirme girişimi, paravan hesap ve nakde dönüşüm birlikte daha güçlü değerlendirme sağlayabilir.
İştirak, örgüt ve zincirdeki hesap sahipleri
Bir hesaba suç geliri gelmesi, hesap sahibinin dolandırıcılığa iştirak ettiğini tek başına ispatlamaz. Fail, yardım eden, hesabını bilerek kullandıran, para karşılığı kimlik sağlayan, iradesi dışında hesabı ele geçirilen ve iyi niyetli üçüncü kişi birbirinden ayrılmalıdır.
İştirak için kast ve fiil katkısı araştırılır. Üç veya daha fazla kişinin birlikte işlemesi veya örgüt faaliyeti çerçevesi cezayı etkileyebilir; fakat yalnızca üç cüzdan adresi üç kişi demek değildir. Aynı kişi çok sayıda adres, aynı borsa bir omnibus cüzdan veya otomatik sözleşme yüzlerce adres kullanabilir. İletişim, hesap açılışı, IP/cihaz, gelir paylaşımı ve tekrarlanan dosya bağlantıları gereklidir.
Etkin pişmanlık ve zararın giderilmesi
Dolandırıcılık ve bazı malvarlığı suçlarında, failin zararı belirli aşamalarda tamamen gidermesi cezada indirim sağlayabilir; bu kural otomatik beraat veya dosyanın kapanması değildir. TCK m.168’de soruşturma/kovuşturma aşamasına ve iadenin tamlığına göre farklı indirim oranları düzenlenmiştir.
Kısmi iade bakımından mağdur rızası gerekebilir. İade anlaşması yapılırken varlığın hangi ağda, hangi cüzdana, hangi miktar ve masrafla gönderileceği, fiat ödeme varsa kur ve tarih, ödeme yapılmaması hâli ve haklardan feragat edilip edilmediği açık olmalıdır. Mağdur, anlamadığı “şikâyetten vazgeçme ve tüm haklardan ibra” metnini yalnızca küçük bir ödeme karşılığında imzalamamalıdır.
8. CMK m.128/A: 48 saatlik askıya alma
CMK m.128/A, belirli bilişim bağlantılı malvarlığı suçlarında banka, ödeme kuruluşu veya kripto varlık hizmet sağlayıcısına hesabı en fazla 48 saat askıya alma imkânı verir; bütün kripto kayıplarında çalışan otomatik bir iade mekanizması değildir. Düzenleme 25 Aralık 2025’te yayımlanan değişiklikle ceza muhakemesi sistemine girmiştir.
Hangi suçlar kapsamdadır?
Askıya alma mekanizması kanunda sayılan suçlarla sınırlıdır. Bunlar bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle nitelikli hırsızlık bakımından TCK m.142/2-e, nitelikli dolandırıcılığın TCK m.158/1-f ve l bentleri ile banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması bakımından TCK m.245’tir.
Başvuruda sadece “kripto dolandırıcılığı” denmesi yeterli değildir. Olayın hangi davranışla bu bentlerden birine temas ettiği gösterilmelidir. Örneğin sahte borsa destek görevlisinin banka çalışanı gibi davranması veya bilişim sistemi üzerinden kurulan sahte panel farklı bentleri gündeme getirebilir. Bununla birlikte suç vasfı henüz kesin değilse makam, mevcut olgular üzerinden değerlendirir.
Kim, neyi ve ne kadar süre askıya alabilir?
İşleme aracılık eden banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı, makul şüphe bulunması hâlinde kullanılan hesabı en fazla 48 saat askıya alabilir. Süre bir “altın pencere” veya mağdur başvurusundan itibaren kesin sayaç değildir; azami süredir.
Kurum, askıya alma işlemi ile hesap hareketlerini derhâl ilgili Cumhuriyet başsavcılığına bildirir ve hesap sahibine de bildirim yapar. Hesap sahibi askının kaldırılması için başsavcılığa başvurabilir; savcı bu başvuruyu 24 saat içinde karara bağlar. Fon daha önce başka bir finansal kuruluşa aktarılmışsa kurumun sonraki kurumu gecikmeksizin bilgilendirmesi öngörülür. Zincir üstünde self-custody adrese çıkmış bir varlık bakımından “sonraki finansal kuruluş” tespiti teknik analiz gerektirir.
Askıya alma ile elkoyma arasındaki fark
Askıya alma kurumun geçici işlemi, elkoyma ise yargısal güvencelere bağlı ceza muhakemesi tedbiridir. En fazla 48 saatlik askı sona ermeden suçtan elde edilen değer hakkında hâkim kararıyla elkoyma yapılabilir; gecikmesinde sakınca bulunan hâlde Cumhuriyet savcısının yazılı emri devreye girebilir.
Savcının elkoyma emri 24 saat içinde hâkim onayına sunulur ve hâkim elkoymadan itibaren 48 saat içinde karar verir; aksi hâlde elkoyma kendiliğinden kalkar. Bu özel elkoymada CMK m.128’deki kurum raporu şartı aranmaz. Suçtan elde edildiği belirlenen değerin mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma aşamasında sahibine iade imkânı vardır.
Burada üç ayrı saati karıştırmamak gerekir: kurumun en fazla 48 saatlik askısı; hesap sahibinin kaldırma başvurusuna savcının 24 saatte cevap vermesi; savcı emriyle elkoymada hâkim denetimine ilişkin 24 ve 48 saatlik süreler. Hiçbiri “şikâyetten 48 saat sonra para kesin döner” anlamına gelmez.
Self-custody cüzdan CMK 128/A ile dondurulur mu?
MetaMask, Trust Wallet veya donanım cüzdanındaki native varlık, cüzdan uygulamasına yazı yazılarak dondurulamaz. Bu araçlar çoğu durumda kullanıcının anahtarını yöneten arayüzdür; merkezi hesap işletmez.
Bitcoin veya native ETH gibi varlıkların protokol seviyesinde ihraççı kara listesi yoktur. Elkoyma, anahtarın veya cihazın ele geçirilmesi, varlığın kontrollü cüzdana aktarılması ya da fonun bir saklama kuruluşuna ulaştığı noktada uygulanması biçiminde olabilir. USDT veya USDC gibi merkezi ihraççılı tokenlarda akıllı sözleşme düzeyinde adres blokajı teknik olarak mümkün olabilir; yine de ihraççının hukuki talebi kabul etmesi ve ilgili token/sözleşme koşulları gerekir. “Cüzdan donduruldu” ifadesi bu farklı mekanizmaları belirtmeden kullanılmamalıdır.
Mağdur ne talep etmelidir?
Mağdur, soyut “48 saatte dondurun” talebi yerine kapsam suçu, hesap, işlem ve hedef kurumu açıkça göstermelidir. Talep tablosunda TxID, ağ, miktar, UTC zaman, depozit adresi, kurum etiketi ve bunun doğrulanma yöntemi bulunur.
Dilekçede; ilgili kurumun CMK m.128/A çerçevesinde değerlendirme yapmasının sağlanması, askı ve hesap hareketlerinin başsavcılığa bildirilmesi, askı süresi içinde koşulları oluşursa elkoyma kararı alınması, fon mağdura aitse iade, devam eden kurumlara bildirim ve kayıtların korunması istenebilir. Platformdaki hesabın hangi kullanıcıya ait olduğunu bilmiyorsanız depozit TxID’sinin kurum içi müşteri hesabıyla eşleştirilmesini talep edin.
On günlük bilgi verme yükümlülüğü
Savcı, hâkim veya mahkemenin bu madde kapsamındaki bilgi ve belge talebi, banka, ödeme kuruluşu veya KVHS tarafından on gün içinde karşılanmalıdır. Eksik veya yanıtsız bırakma için idari yaptırım öngörülmüştür.
Bu süre, kişisel destek talebine on günde cevap garantisi değildir. Resmî makamın usulüne uygun talebine ilişkindir. Bu nedenle mağdurun platform ticket’ı ile ceza dosyasındaki resmî yazı birbirinden ayrılır. Platforma açılan ticket, doğru hukuk birimine ulaşmayı ve kayıt muhafazasını kolaylaştırabilir; ancak yasal veri paylaşımı çoğu durumda yetkili makam talebiyle olur.
CMK 128 ile CMK 128/A ilişkisi
CMK m.128 genel malvarlığı hak ve alacaklarına elkoymayı, m.128/A ise sayılı suçlarda finansal hesabın kısa süreli askıya alınması ve buna bağlı özel süreci düzenler. İki madde aynı değildir ve biri diğerini tümüyle ortadan kaldırmaz.
Genel elkoymada somut delillere dayalı kuvvetli şüphe, suçtan elde edilme bağı, katalog suç ve kanundaki karar usulü incelenir. 128/A’daki başlangıç eşiği kurumun askısı bakımından “makul şüphe”dir ve kapsam suçları ayrıca sayılmıştır. Dosyada 128/A uygulanamasa bile genel elkoyma, kazanç müsaderesi, ihtiyati haciz veya başka koruma araçları somut koşullarda değerlendirilebilir.
CMK 128/A hakkında doğru ve yanlış cümleler
Doğru anlatım, tedbirin hızını vurgularken sınırlarını gizlemez. Aşağıdaki ayrım başvuru metinlerindeki yaygın yanılgıyı düzeltir.
| Yanlış | Doğru |
|---|---|
| “Her kripto şikâyetinde hesap 48 saat donar.” | Sadece sayılı suçlarda, makul şüphe üzerine ilgili kurumun en fazla 48 saat askısı söz konusudur. |
| “48 saat içinde para mağdura döner.” | Askı, elkoyma ve iade ayrı aşamalardır; sonuç garanti değildir. |
| “MetaMask hesabı CMK 128/A ile kapatılır.” | Self-custody cüzdan sağlayıcısı fonu tutmadığından merkezi hesap askısı gibi çalışmaz. |
| “Destek ticket’ı CMK tedbiridir.” | Ticket özel başvurudur; ceza muhakemesi tedbiri yetkili makam ve kanuni usulle yürür. |
| “Savcı el koyarsa hâkim gerekmez.” | Gecikmesinde sakınca bulunan hâlde savcı emri hâkim denetimine süresinde sunulmalıdır. |
| “Kripto olduğu için 128/A uygulanır.” | Varlığın kripto olması değil, suç tipi ve kurum hesabı bağlantısı belirleyicidir. |
9. TCK m.158/4 ve hesap kullandırma
31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren TCK m.158/4, dolandırıcılığa iştiraki yalnızca belirli hesap veya araçları kullandırmaktan ibaret olan kişi için cezanın yarı oranında indirilmesini düzenler; fiili suç olmaktan çıkarmaz ve herkese otomatik uygulanmaz. Düzenlemenin çok yeni olması nedeniyle uygulama sınırlarının içtihatla şekillenmesi beklenmelidir.
Yeni hüküm ne diyor?
Hüküm, TCK m.157 veya m.158’deki dolandırıcılığa iştirakin sınırlı bir biçimini hedefler. Kişinin kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlamak amacıyla, kendisine veya başkasına ait ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına vermesi söz konusudur.
İştirak bundan ibaretse verilecek ceza yarı oranında indirilir. “Kripto cüzdanı olan herkesin cezası yarıya düştü” biçimindeki yorum yanlıştır. Kanun, self-custody adresini açıkça genel bir af alanına dönüştürmez; KVHS nezdindeki hesap ile bu hesabın kullanılmasına yarayan bilgi/araçlardan söz eder. Ayrıca haksız menfaat amacı, iştirak ve failin bilinci somut delille değerlendirilir.
İndirimin uygulanma koşulları
İndirim için katkının kanunda belirtilen hesap/araç sağlama fiiliyle sınırlı kalması gerekir. Kişi mağduru bulmuş, hileli görüşmeyi yürütmüş, sahte paneli kurmuş, parayı katmanlamış veya gelir dağıtımını yönetmişse katkının yalnızca hesap kullandırma olduğu söylenemeyebilir.
Mahkeme; hesabın nasıl açıldığını, kimde kullanıldığını, şifre ve 2FA’nın kimde olduğunu, komisyon/menfaat alınıp alınmadığını, hesap sahibinin işlemleri görüp görmediğini, birden fazla olayda tekrar edip etmediğini ve mağdurla iletişimini inceler. Hesabın kimlik hırsızlığıyla açılması, zorla kullandırılması veya tamamen irade dışı ele geçirilmesi iştirak kastını ortadan kaldırabilecek farklı savunmalardır. Buna karşılık “IBAN’ımı kiraladım ama ne olduğunu bilmiyordum” cümlesi tek başına otomatik indirim veya beraat sağlamaz.
Neden cezasızlık değildir?
TCK m.158/4 bir hukuka uygunluk veya şahsi cezasızlık sebebi değil, koşullu ve zorunlu bir ceza indirimidir. Önce kişinin dolandırıcılığa iştirak ettiği ve hükümdeki amacı taşıdığı belirlenir; sonra katkısı sınırlıysa yarı indirim uygulanır.
Bu ayrım mağdur bakımından da önemlidir. İndirim, suçtan doğan zarar ve iade taleplerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Elkonulan değerin iadesi, müsadere, tazminat ve iştirak edenlerin özel hukuk sorumluluğu ayrıca değerlendirilir. Ceza miktarındaki değişiklik, hesabın suç gelirinin izlenmesindeki delil değerini azaltmaz.
Lehe kanun ve devam eden dosyalar
Hüküm sanık lehine sonuç doğuruyorsa, ceza hukukunun zaman bakımından uygulama ilkeleri uyarınca önceki fiiller bakımından da değerlendirme konusu olabilir. 7589 sayılı Kanun ayrıca bazı derdest ve kesinleşmiş dosyalar için geçiş hükümleri getirmiştir.
Bölge adliye mahkemesi ceza dairesinde veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan bazı dosyaların, yeni hükmün uygulanabileceği sanıklar yönünden ilk derece mahkemesine gönderilmesine ilişkin özel usul düzenlenmiştir. İnfaz aşamasındaki bazı kesinleşmiş dosyalarda ise TCK m.168’in daha önce uygulanmamış olması ve tam zararın mahkemenin ihtarından itibaren altı ay içinde giderilmesi gibi koşullarla etkin pişmanlık değerlendirmesi öngörülmüştür. Bu geçiş mekanizması, hükümlünün talebi üzerine infazın otomatik durması anlamına gelmez.
Mağdur açısından stratejik etkisi
Yeni hüküm, hesap sahibinin rolünü yüzeysel varsayımla değil ayrıntılı delille göstermeyi daha önemli hâle getirir. Hesap sahibinin yalnızca araç sağlayıcı mı, yoksa hilenin ve para akışının aktif yöneticisi mi olduğu dosyada ayrıştırılmalıdır.
Mesajlar, komisyon ödemeleri, tekrar eden depozitler, farklı mağdurlarla ortak hesaplar, çekim adresleri, IP/cihaz, platform içi işlemler ve para paylaşımı bu rolü gösterir. Mağdurun amacı daha ağır ceza etiketi üretmek değil, her şüphelinin gerçek katkısını kanıtlamaktır. Aynı titizlik, iradesi dışında hesabı kullanılan masum kişiyi yanlış suçlamayı da önler.
Hesabını kullandıran kişi için savunma ve delil
Hesabı kullanılan kişi, erişim biçimini, iradesini ve menfaat ilişkisini somut kayıtlarla açıklamalıdır. Savunmanın odağı yalnızca “haberim yoktu” değil; hesabın ne zaman, hangi cihaz/IP ile, kim tarafından ve hangi iletişim sonucunda kullanıldığını göstermektir.
SIM değişimi, kimlik kaybı, sahte iş ilanı, uzaktan erişim programı, borsa hesap doğrulaması, para çekme yönü, hesabın bloke edilmesi için yapılan erken bildirim ve gelir elde edilmemesi önem taşıyabilir. Öte yandan hesabın düzenli kiralanması, 2FA kodlarının aktarılması, her işlem için komisyon alınması veya çok sayıda hesap açılması bilinç yönünden aleyhe değerlendirilebilir. Savunma, delil silmeye veya diğer hesap sahipleriyle anlatım birliği kurmaya dönüşmemelidir.
İlk uygulama döneminde dikkat
1 Ağustos 2026 itibarıyla m.158/4 yalnızca bir gündür yürürlüktedir; kesinleşmiş bir uygulama standardı varmış gibi konuşmak bilimsel değildir. “Tüm hesap sahipleri tahliye olacak” veya “artık hesap kiralamak suç değil” şeklindeki kesin iddialar kanun metnine aykırıdır.
Her dosyada suç tarihi, isnat edilen bent, iştirak biçimi, eylemin sınırlı olup olmadığı, kazanılmış hak, lehe kanun karşılaştırması, kanun yolu ve geçiş hükmü ayrı incelenmelidir. Ceza hesabı, yalnızca temel cezanın yarısını almak kadar basit olmayabilir; iştirak, teşebbüs, zincirleme suç, diğer artırım/indirimler ve içtima sonucu etkiler.
10. Blockchain takibinin temelleri
Blockchain takibi, bir işlemin kaynak ve hedefini teknik olarak yeniden üretir; gerçek kişi kimliğini ise çoğu zaman hizmet sağlayıcı ve çevresel delille birleştirerek ortaya çıkarır. Analizin ilk görevi “paranın nerede olduğunu” değil, hangi varlığın hangi işlemle hangi kontrol alanına geçtiğini doğru tanımlamaktır.
TxID, adres ve cüzdan aynı şey değildir
TxID bir işlemin benzersiz özetidir, adres işlem tarafını gösteren bir tanımlayıcıdır, cüzdan ise bir veya çok sayıda anahtarı yöneten yazılım/cihaz/kontrol yapısıdır. Bu terimleri birbirinin yerine kullanmak resmî yazının yanlış hedefe gitmesine yol açabilir.
Bir kişi binlerce adres kullanabilir; bir borsa milyonlarca kullanıcıyı az sayıda omnibus cüzdanda toplayabilir. Akıllı sözleşme adresi insan tarafından özel anahtarla kontrol edilen sıradan hesap değildir. Solana token hesabı, asıl owner adresinden farklıdır; TON jetton transferinde jetton cüzdanı ayrı görünür. Rapor, her adresin türünü ve kontrol iddiasını belirtmelidir.
İşlem kesinliği ve geri döndürülemezlik
Onaylanmış işlem protokol kuralları içinde tek taraflı iptal edilemez; fakat bu, varlığın hukuken hiçbir zaman geri alınamayacağı anlamına gelmez. Zincirin yeniden organizasyon ihtimali, ağın kesinlik modeli ve kurum içi bekleme politikası teknik ayrıntıdır; pratikte yeterli onay alan işlem kesin kabul edilir.
İade yeni bir transferle yapılır. Fail özel anahtarla geri gönderir, borsa elkonulan bakiyeyi kontrollü hesaba aktarır, stablecoin ihraççısı belirli hukuki süreçte tokenı bloke edip yeniden ihraç edebilir veya failin başka malvarlığından tahsil gerçekleşir. Bunların hiçbiri geçmiş bloktaki işlemi silmez.
Varlık akışı ile değer akışı
Aynı tokenın adresler arasında hareketi varlık akışı, swap sonrası başka tokena dönüşen ekonomik karşılığın izlenmesi değer akışıdır. Dolandırıcı USDT’yi ETH’ye çevirdiğinde USDT izi biter; fakat değer, DEX havuzundan çıkan ETH ile devam eder.
Analiz; swap çağrısını, havuz giriş/çıkışını, minimum çıkış miktarını, alıcıyı ve sonraki işlemi birlikte okur. Merkezi borsadaki iç dönüşüm zincirde görünmez; kurum defteri gerekir. Değer akışında ücret, slippage, havuz likiditesi, başka kullanıcı fonları ve zaman aralığı nedeniyle birebir eşleştirme zayıflayabilir. Bu durum raporda güven derecesiyle açıklanır.
Hop, küme ve hizmet etiketi
Hop bir transfer adımı, küme ortak kontrol altında olduğu düşünülen adres grubu, hizmet etiketi ise adresin bir kurum veya kullanım türüyle ilişkilendirilmesidir. Bunların hiçbiri tek başına kesin kişi teşhisi değildir.
Kümeleme davranışsal varsayımlara dayanabilir. Bitcoin’de ortak girdi sahipliği, CoinJoin işlemlerinde yanıltıcıdır. EVM’de aynı gas fonlayıcısı ortak ilişkiyi gösterebilir; fakat sponsorluk, relayer veya toplu dağıtım ihtimali vardır. Borsa etiketi tarihsel olabilir; adres el değiştirmiş veya etiketleme hatalı olabilir. En güvenli sınıflandırma, kurumun depozit TxID’sini kendi müşteri kaydıyla resmen eşleştirmesidir.
Doğrudan ve dolaylı maruziyet
Bir adresin suç gelirini doğrudan alması ile yüzlerce işlem sonra aynı hizmette bulunması aynı delil ağırlığında değildir. “Risk skoru yüzde 90” gibi kapalı bir araç çıktısı, yöntem ve bağlam açıklanmadan hukuki sonuç oluşturmaz.
Doğrudan maruziyet, mağdur adresinden veya ilk fail adresinden doğrudan transferdir. Dolaylı maruziyet, aradaki hoplar, swaplar, havuzlar ve başka fonlarla karışma nedeniyle azalır. Rapor; hop sayısı, zaman aralığı, tutar oranı, ara hizmet türü ve izleme yöntemini yazar. Aynı DEX havuzunu kullanmak, tüm kullanıcıların birbirinin suç gelirine ortak olduğu anlamına gelmez.
Fon izleme yöntemleri
İzleme yöntemi ağın muhasebe modeline ve karışma biçimine göre seçilir. Tek bir “parayı takip et” düğmesi bütün ağlarda güvenilir değildir.
- Tam geçiş: Tek girişe çok yakın tutarın tek çıkışa gitmesi.
- Peeling chain: Bakiyeden ardışık küçük ödemeler ayrılırken kalan tutarın yeni adrese taşınması.
- FIFO/LIFO/oransal tahsis: Karışmış fungible değerlerde analitik varsayımlar; hukuken kesin fiziksel iz değildir.
- UTXO takibi: Belirli çıktının sonraki işlem girdisi olması üzerinden devam eder.
- Account-based takibi: Hesap bakiyesi ve ardışık token/native hareketleri birlikte değerlendirilir.
- Taint/temas analizi: Suç kaynağına uzaklığı ölçer; kimlik veya kast kanıtlamaz.
- Zaman–miktar korelasyonu: Özellikle borsa sweep’i ve zincirler arası köprü eşleştirmesinde yardımcıdır.
Seçilen yöntem raporda açıkça yazılmalıdır. Birden fazla makul yöntem farklı sonuç veriyorsa alternatif sonuçlar gösterilir. Belirsizlik saklanmaz; delilin sınırını açıklamak raporun zayıflığı değil, güvenilirliğidir.
Zincir üstü takipte güven derecesi
Her bulgu, doğrulanma düzeyine göre sınıflandırılmalıdır. Aşağıdaki ölçek bir örnektir; kullanılan raporda tanımlar ayrıca yazılmalıdır.
| Derece | Anlam | Örnek |
|---|---|---|
| Doğrulanmış | Birincil kayıt veya kurum cevabıyla teyit | Borsa, TxID’nin belirli UID’ye işlendiğini bildirdi. |
| Yüksek | Birden çok bağımsız teknik gösterge aynı sonucu destekliyor | Depozit adresi, bilinen sweep deseni ve zaman eşleşmesi birlikte. |
| Orta | Makul fakat alternatif açıklama var | Tek bir güvenilir etiket sağlayıcısının kurum etiketi. |
| Düşük | Davranışsal benzerlik veya zayıf korelasyon | Aynı tutarın saatler sonra başka ağda görünmesi. |
| Bilinmiyor | Atıf için yeterli veri yok | Yeni adres ve ilişkisiz tek işlem. |
“Doğrulanmış” sözcüğü bile neyin doğrulandığını açıkça söylemelidir: işlemin zincirde varlığı mı, adresin kurum kontrolü mü, yoksa belirli kişinin hesap sahipliği mi? Bir basamağın doğrulanması diğerlerini otomatik doğrulamaz.
Basit transfer zinciri şeması
İyi şema, fon yolunu ve her noktada gerekli hukuki veriyi birlikte gösterir. WordPress’te görüntülenebilirlik için aşağıdaki tablo, grafik yerine kullanılabilir.
| Aşama | Zincir üstü görünüm | Bilinmeyen | Gerekli işlem |
|---|---|---|---|
| Mağdur çıkışı | M → A1, 10.000 USDT |
A1 kontrolü | Yazışma ve alıcı talebini bağla |
| Katmanlama | A1 → A2 → A3 |
Aynı kişi mi? | Zaman, gas fonlama, ortak karşı taraf analizi |
| Swap | A3 → DEX → 3,2 ETH |
Çıkış alıcısı | Router, logs ve recipient alanını çöz |
| Bridge | Kaynakta burn/lock | Hedef ağ işlemi | Mesaj/nonce ve hedef alıcıyı eşleştir |
| Borsa depoziti | B1 → D1, ardından sweep |
Müşteri UID/KYC | TxID, zaman ve miktarla kuruma resmî yazı |
| Kurum içi hareket | Zincirde görünmez | Satış/P2P/çekim | İç defter, IP, cihaz, banka ve çekim verisi |
Analizin kanıtlayamayacağı şeyler
Blockchain analizi, tek başına adresi kullanan insanın kimliğini, suç kastını veya mağdur anlatımının doğruluğunu kesinleştiremez. Ayrıca private chain, kurum içi defter, nakit teslim ve merkezi platform dönüşümü kamusal zincirden görülemez.
Bir adresle etkileşim, adresin sahibi olmak değildir. Akıllı sözleşmeye para göndermek, sözleşme yöneticisiyle suç ortaklığı göstermez. Mixer çıkışı, belirli girişin matematiksel olarak aynısı olmayabilir. Hizmet etiketinin görülmesi, fonun hâlen aynı kurumda bulunduğunu kanıtlamaz. Teknik rapor bu sınırları yazmalı; hukuki talep tam da görünmeyen katmanı kurumdan istemelidir.
11. Bitcoin, EVM, Tron, Solana ve TON takibi
Her ağın kayıt modeli farklı olduğundan aynı analiz şablonu bütün transferlere uygulanamaz. Ağın yanlış teşhisi, sahte token kontratının gerçek varlık sanılması veya hesap modelinin göz ardı edilmesi, hem raporu hem de resmî talebi geçersizleştirebilir.
Bitcoin: UTXO mantığı
Bitcoin’de adres bakiyesi tek bir hesap satırı değil, harcanmamış işlem çıktılarının toplamıdır. Bir işlem bir veya daha fazla UTXO’yu girdi olarak tüketir ve yeni çıktılar üretir.
Mağdurun gönderdiği 0,5 BTC, alıcı tarafından 0,8 BTC’lik başka bir UTXO ile birlikte harcanıp iki çıkışa bölünebilir. Çıkışlardan biri ödeme, diğeri para üstü olabilir. Para üstü tespiti; adres tipi, tutar, çıkış sırası, cüzdan davranışı ve sonraki harcamaya dayanan bir sezgiseldir, kesin kural değildir. Aynı işlemin tüm girdilerinin aynı kişiye ait olduğu varsayımı normal ödemede yararlı olabilir; CoinJoin veya ortak işlem üretiminde yanıltıcıdır.
Bitcoin raporunda ilk UTXO, onu tüketen sonraki TxID, output index (vout), tutar, script/address türü ve her aşamadaki harcanma durumu gösterilir. Bir borsa depozitine ulaşıldığı düşünülüyorsa yalnızca son sıcak cüzdan değil, mağdur fonunu içeren tam giriş ve kurumun depozit/sweep ilişkisi sunulur. Lightning Network veya başka katmanlarda kamusal zincir görünürlüğü sınırlı olabilir; kanal açma-kapama işlemi ile kurum içi ödeme aynı şey değildir.
Ethereum ve EVM ağları: native, token ve log ayrımı
Ethereum, BNB Smart Chain, Polygon, Arbitrum, Base, Optimism ve benzeri EVM ağlarında native transfer, token olayı ve iç çağrı ayrı katmanlarda okunur. İşlemin value alanı sıfır görünürken milyonlarca token hareket etmiş olabilir.
ERC-20 transferleri çoğunlukla kontratın Transfer event loglarında görünür. Akıllı sözleşme içindeki native ETH hareketi “internal transaction/trace” olarak gezgin tarafından yorumlanabilir; blokzincirde bağımsız bir işlem TxID’si değildir. Proxy kontratlar, multicall, account abstraction, relayer ve router yapıları gerçek alıcıyı to alanından farklı kılabilir. Input data, decoded method, logs ve execution trace birlikte incelenmelidir.
L2 ağlarında ana zincir köprüleri, sequencer zamanı ve batch/finality yapısı önemlidir. Aynı 0x adres biçimi farklı EVM ağlarında kullanılabilir; Ethereum’daki adresin BSC’de de aynı anahtara ait olması mümkün olsa da varlık ve işlem kayıtları ayrıdır. Rapor her satırda chain ID veya ağ adını yazar.
EVM token izinleri: approve, permit ve operatör yetkisi
Token kaybı doğrudan transferden değil, saldırgana verilen harcama veya operatör yetkisinden kaynaklanabilir. Kullanıcının dApp ile bağlantıyı kesmesi, zincirdeki yetkiyi kaldırmaz.
ERC-20 approve bir spender’a allowance verir; sınırsız değer, bakiyenin tamamını sonradan çekme imkânı yaratabilir. EIP-2612 türü permit ve Permit2 yapıları imzayla yetki verebilir; bazen ilk anda gas harcanmadığı için kullanıcı zincirde işlem görmediğini sanır. ERC-721 ve ERC-1155 varlıklarında setApprovalForAll, operatöre bütün koleksiyon üzerinde geniş yetki tanır. İptal işlemi ağda yeni işlem ve gas gerektirir.
Analizde yetkinin verildiği işlem, spender/operator adresi, süresi veya nonce’u, ardından gerçekleşen transferFrom hareketleri ve varlığın nihai alıcısı gösterilir. Seed/private key ele geçirilmişse saldırgan yeni yetki verebileceği için yalnızca revoke güvenli değildir; kalan varlık yeni seed’e taşınır.
Tron: TRX ve TRC-20 USDT
Tron dosyalarında TRX hareketi, TRC-20 token olayı ve adres gösterim biçimi ayrılmalıdır. USDT dolandırıcılıklarında mağdur çoğu kez borsadan T ile başlayan adrese gönderim yapar; ücret ve kaynak modeli EVM’den farklı görünür.
Tron adresleri arayüzde Base58 biçiminde, bazı teknik çıktılarda 41 ile başlayan hex biçiminde gösterilebilir. Aynı adresin iki farklı kişi sanılmaması için dönüşüm doğrulanmalıdır. TRC-20 USDT’nin gerçek kontrat adresi kontrol edilir; adı “USDT” olan sahte tokenlar ayrılır. Event log, owner/contract çağrısı, fee, energy ve bandwidth alanları işlemin niteliğini açıklayabilir.
Borsalar depozitleri toplayıcı adresten sıcak cüzdana süpürebilir. Mağdurun depozit adresine ulaşan fon birkaç saniye veya saat sonra yüzlerce başka transferle birleşebilir. Resmî talep, sıcak cüzdan sahibini sormakla kalmamalı; belirli depozitin müşteri UID’sine hangi kayıtla işlendiğini istemelidir. Memo gerektiren varlıklarda memo/tag ayrıca sunulur.
Solana: owner, token account ve inner instruction
Solana’da tokenı tutan hesap ile bu hesabı kontrol eden owner cüzdan farklı adresler olabilir. Associated Token Account (ATA), belirli owner ve mint için türetilen token hesabıdır; yalnızca ATA’yı kişi cüzdanı diye raporlamak hatadır.
İşlem; imzalar, account keys, program instructions, inner instructions, pre/post token balances, mint, token account ve owner alanlarıyla okunur. DEX aggregator işlemi tek imza altında birçok program çağrısı, havuz ve geçici hesap kullanabilir. Gerçek ekonomik çıkış, ana işlem to benzeri tek bir alanla bulunmaz.
Solana’da sahte token için sembol ve görsel kolayca kopyalanabilir; mint address belirleyicidir. Adresin borsaya ait olduğu iddiasında borsanın kullandığı depozit modeli ve memo gereksinimi doğrulanır. Priority fee, rent ve wrapped SOL hareketleri zarar hesabında asıl transferle karıştırılmaz.
TON: mesajlar, memo ve jetton cüzdanları
TON’da değer aktarımı mesaj temellidir; jetton bakiyesi kullanıcıya özgü jetton cüzdan sözleşmesinde tutulabilir. Ana TON adresi ile jetton wallet adresi aynı kişi kontrolüne bağlı olsa da aynı adres değildir.
İnceleme inbound/outbound message, logical time, transaction hash, workchain, bounce durumu, comment/memo ve jetton transfer bildirimlerini kapsar. Telegram kullanıcı adı, TON adresinin gerçek sahibi olduğunu tek başına göstermez. Borsa depozitinde comment/memo, iç kullanıcı eşleştirmesi için belirleyici olabilir; eksik memo fonun kuruma ulaşmasına rağmen hesaba otomatik yansımamasına yol açabilir.
XRP, XLM ve memo/tag kullanan ağlar
XRP destination tag ve Stellar memo gibi alanlar, ortak depozit adresindeki kullanıcıyı ayırır. Yalnızca ana adresin bildirilmesi, borsanın ilgili müşteriyi bulmasına yetmeyebilir.
İşlem kaydında tag/memo, asset issuer, sequence, başarı kodu ve zaman tutulur. Yanlış veya eksik tag, her zaman dolandırıcılık değildir; platformun manuel kurtarma politikasına bağlı operasyonel sorun olabilir. Buna karşılık fail belirli tag vererek mağdurdan transfer aldıysa bu alan şüpheli hesabın iç eşleştirmesini sağlar.
Ağ bazlı asgari rapor alanları
Aşağıdaki alanlar, farklı ağlarda ortak bir iskelet sağlar; her ağın ek verisi ayrıca eklenir. Tokenın adı yerine değişmez teknik tanımlayıcısı kullanılmalıdır.
| Ağ tipi | Zorunlu çekirdek | Ek kritik alan |
|---|---|---|
| Bitcoin/UTXO | TxID, input, vout, tutar, address/script | change varsayımı, CoinJoin uyarısı, harcanma durumu |
| EVM | chain ID, TxID, from/to, value, status | token contract, logs, trace, method, spender/operator |
| Tron | TxID, Base58 adres, kontrat, miktar | hex eşleşmesi, event, energy/bandwidth, memo |
| Solana | signature, slot/time, accounts | mint, token account, owner, inner instruction |
| TON | tx/message hash, adres, değer | logical time, jetton wallet, memo/comment |
| XRP/XLM | TxID, source/destination, asset | destination tag veya memo, issuer |
12. DEX, bridge, mixer ve zincirler arası takip
DEX veya bridge kullanılması fonu görünmez yapmaz; takip yöntemini ve delil belirsizliğini değiştirir. Mixer ve gizlilik araçları ise deterministik eşleştirmeyi zayıflatabilir; “iz tamamen kayboldu” veya “kesin bu çıkıştır” şeklindeki iki uç anlatım da çoğu olayda yanlıştır.
DEX swap nasıl takip edilir?
DEX swap’ında giriş tokenı havuza veya router’a gider, ekonomik karşılığı aynı işlemde ya da bağlantılı çağrıda başka token olarak alıcıya çıkar. Router adresini nihai fail diye etiketlemek hatadır.
İşlem input’u, swap yolu, havuzlar, giriş ve çıkış event’leri, minimum/gerçek çıktı, fee, recipient ve refund hareketleri çözülür. Aggregator birden çok DEX kullanabilir. Sandviç/MEV işlemleri aynı blokta ek hareketler yaratabilir; mağdur fonunun çıkışı ile bot işlemleri ayrılır. LP token mint/burn hareketi sıradan swap’tan farklıdır.
Swap, kimliği saklayabilir ama değer akışının yeni token üzerinden sürmesini engellemez. Çıkış tokenı hemen borsaya yatırılmışsa resmî talep o yeni varlık, TxID ve ağ üzerinden yapılır. Fiyat oynaklığı nedeniyle başlangıç ve çıkış tutarı birebir eşleşmeyebilir; slippage ve ücret açıklanır.
Bridge işlemi nasıl eşleştirilir?
Bridge takibi, kaynak ağdaki lock/burn/deposit olayı ile hedef ağdaki mint/release/transfer olayını mesaj kimliği veya protokol verisi üzerinden bağlar. Sadece aynı miktarın başka ağda görünmesi, özellikle yaygın tutarlarda yeterli değildir.
Kaynak TxID, bridge kontratı, nonce/message ID, gönderici, hedef chain ID, hedef alıcı, token dönüşümü ve hedef TxID kaydedilir. Bazı köprüler kanonik lock-and-mint, bazıları likidite sağlayıcılı transfer, bazıları burn-and-mint modeli kullanır. Hedefte farklı token sembolü veya wrapped varlık oluşabilir. Relayer adresi ekonomik alıcı değildir.
Köprü arayüzü veya API’si geçici olarak eşleşmeyi gösterse bile ham zincir kayıtları saklanır. Protokol saldırıya uğramış veya durdurulmuşsa bridge operatörünün logu, relayer kaydı ve sözleşme durumu ayrıca istenir. Kaynak ve hedef ağ zamanlarının finality nedeniyle farklı olması normaldir.
Cross-chain swap ve merkezi köprü hizmeti
Cross-chain swap, bridge ile DEX’in veya merkezi likidite sağlayıcısının birleşimidir; ara adres her zaman kullanıcının kontrolünde değildir. Depozit adresi bir hizmetin tek kullanımlık adresi olabilir ve hedef ödeme başka ağda hizmet havuzundan çıkabilir.
Bu durumda depozit ID, kullanıcı tarafından girilen hedef adres, zaman, miktar, sipariş/quote ID ve hizmet kayıtları önemlidir. Zincir üstünde kaynak ile hedef arasında doğrudan kontrat mesajı bulunmayabilir; zaman–miktar korelasyonu ve sağlayıcı cevabı gerekir. Kesin eşleştirme yapılmadan hedef ağdaki benzer tutar “suç geliri” diye işaretlenmemelidir.
Mixer ve CoinJoin
Mixer, CoinJoin veya benzeri gizlilik mekanizması izleme güvenini azaltır; kullanımın kendisi otomatik suç veya kimlik kanıtı değildir. Rapor, giriş ile çıkış arasındaki matematiksel ve davranışsal bağın niteliğini dürüstçe belirtmelidir.
Mixer mevduat/çekim yapısı, tutar havuzları, zaman aralığı, taahhüt/not modeli, relayer ve zincirler arası dönüşüm incelenebilir. Bitcoin CoinJoin’de ortak girdi sezgiseli özellikle kullanılmaz. EVM gizlilik protokolünde aynı nominal tutar, zaman ve sonraki davranış ancak olasılıksal ilişki sağlayabilir. Kurum yaptırım listeleri veya platform risk politikaları ayrıca sonuç doğurabilir; ancak teknik temas, kişinin suç kastını tek başına kanıtlamaz.
Privacy coin ve gizli transferler
Monero gibi gizlilik odaklı ağlarda gönderen, alıcı veya miktarın kamusal görünürlüğü sınırlı olduğundan klasik zincir analizi ciddi ölçüde daralır. Takip çoğu kez giriş ve çıkıştaki merkezi hizmet kayıtlarına kayar.
Mağdurun borsadan privacy coin çekimi, karşı tarafın verdiği adres, ödeme kimliği, zaman ve tutar korunmalıdır. Fon başka borsaya yatırıldığında kurum kayıtları belirleyici olabilir; zincir içi kesin yol her zaman kurulamaz. Raporda bu teknik sınır açıkça yazılır ve kesin olmayan ilişki kesinmiş gibi sunulmaz.
DeFi protokol sömürüsü ile dolandırıcılık ayrımı
Akıllı sözleşme açığının sömürülmesi, kurucunun baştan hileli para toplaması ve kullanıcının riskli protokolde zarar etmesi farklı olaylardır. Her “hack” beyanı fail dışı saldırıyı doğrulamaz; proje yöneticisi kaçışı da kod hatası gibi sunulabilir.
Kontrat kaynak kodu, deployer, admin yetkileri, upgrade/proxy işlemleri, oracle, flash loan, yönetişim oyu, multisig ve fon çıkışları incelenir. Teknik kök neden; yeniden giriş, fiyat manipülasyonu, erişim kontrolü, imza sızıntısı veya ekonomik tasarım hatası olabilir. Hukuki nitelendirme için ekibin ön bilgisi, açıklamaları, denetim raporu, müdahale ve menfaat bağlantısı araştırılır.
Takibin durduğu ve yeniden başladığı noktalar
Takip, teknik görünürlük bittiğinde tamamen sonlanmayabilir; yeni kurum cevabı veya çıkış hareketiyle yeniden başlayabilir. Merkezi borsaya girişte zincir yolu durur ama iç defter talebi başlar; privacy protokolünde deterministik bağ zayıflar ama sonraki nakde çıkış ipucu verebilir.
Dosyada “izleme son noktası” ve “hukuki talep sonraki noktası” ayrı alan olarak tutulur. Yeni hareketler için adres izleme alarmı kurulabilir; ancak otomatik alarmın yanlış pozitifleri insan incelemesinden geçirilir. İzleme, mağdurun karşı tarafa sürekli mesaj atıp parayı hareket ettirmesine neden olacak biçimde ifşa edilmez.
13. Adli blokzincir raporu nasıl hazırlanır?
İyi adli blokzincir raporu, bir başkasının aynı veriyle sonucu yeniden üretebileceği kadar açık; hukuki makamın talep yazısını kurabileceği kadar somuttur. Renkli grafik ve risk skoru, yöntem ile ham veri yoksa rapor değildir.
Raporun amacı ve soruları
Rapor önce cevaplayacağı soruları sınırlar. Örneğin: mağdur çıkışları zincirde doğrulanıyor mu, hangi adreslere ulaştı, varlık hangi swap veya bridge ile dönüştü, hangi hizmet sağlayıcı teması yüksek güvenle tespit edildi ve hangi verinin resmî olarak istenmesi gerekir?
“Fail kimdir?” sorusu yalnızca zincir verisiyle cevaplanamayacaksa rapor bunu söyler. Raporun görevi suç vasfını kesinleştirmek değil teknik bulguyu ortaya koymaktır. Hukuki mütalaa ile teknik rapor aynı dosyada bulunabilir; ancak varsayım, olgu ve hukuki yorum ayrı etiketlenmelidir.
Asgari rapor bölümleri
Rapor, kapsam ve yöntemden ekler ile sınırlamalara kadar standart bir iskelet izlemelidir. Bu yapı bilirkişinin ve savcılığın bulguyu denetlemesini kolaylaştırır.
- Görevlendirme, amaç ve inceleme soruları
- İncelenen materyal ve delil kaynağı
- Ağ, varlık ve zaman kapsamı
- Kullanılan yöntem, düğüm/gezgin/araç ve veri alma tarihi
- Mağdur başlangıç işlemlerinin doğrulanması
- Adres ve işlem sözlüğü
- Fon/değer akışı ve hop tablosu
- DEX, bridge, mixer veya hizmet sağlayıcı analizi
- Kurum atıfları ve güven derecesi
- Resmî talep önerileri
- Bulgular, alternatif açıklamalar ve sınırlamalar
- Ham veri, hash, grafik ve kaynak çıktıları içeren ekler
Araç adı ve sürümü, tek başına yöntem değildir. Hangi heuristiğin nerede kullanıldığı, neden uygun olduğu ve hangi durumda başarısız olabileceği açıklanmalıdır. Ücret, başka fonla karışma ve kur dönüşümü zarar hesabında ayrıca gösterilir.
Kaynak doğrulama ve tekrar üretilebilirlik
Her kritik işlem en azından ham zincir verisiyle doğrulanabilir olmalıdır. Ticari etiket veya risk verisi kullanılmışsa lisans nedeniyle ham veri paylaşılamasa bile etiket tarihi, türü, doğrulama düzeyi ve bağımsız bulgu açıklanmalıdır.
İşlemlerin JSON/CSV çıktısı, TxID listesi ve dosya hash’leri eklenir. Gezgin arayüzünün sonradan değişmesi ihtimaline karşı veri alma tarihi yazılır. Zaman dilimi dönüşüm formülü ve token decimal hesabı belirtilir. Yüzlerce satırlık veri varsa örneklem değil tam ek sağlanır; ana metin yalnızca karar verdiren yolları özetler.
Hizmet sağlayıcı atfı nasıl yazılır?
Adres atfı, kanıt düzeyiyle birlikte yazılmalı ve gerçek kullanıcı kimliğiyle karıştırılmamalıdır. “A3 Binance kullanıcısıdır” yerine “A3, şu teknik göstergeler nedeniyle X hizmetinin depozit altyapısıyla ilişkilendirilmiştir; kullanıcı eşleşmesi kurum cevabı gerektirir” denir.
Atıf kaynağı; kurum tarafından yayımlanan adres, kurumun resmî cevabı, geçmiş doğrulanmış depozit, bilinen sweep davranışı, çoklu etiket sağlayıcı veya yalnızca bir açık kaynak etiketi olabilir. Her biri aynı ağırlıkta değildir. Kurum sıcak cüzdanının son alıcı olması, failin hâlâ bu cüzdanda bakiye tuttuğunu göstermez; kurum içi satış veya çekim gerçekleşmiş olabilir.
Hata ve belirsizlik yönetimi
Rapor, alternatif açıklamayı saklamak yerine neden daha zayıf veya güçlü olduğunu gösterir. Özellikle mixer, DEX havuzu, cross-chain swap, değişim adresi ve omnibus cüzdanlarda tek doğru yol iddiası sakıncalıdır.
Bir TxID yanlış kopyalandıysa düzeltme kaydı tutulur. Etiket değiştiyse eski ve yeni değerlendirme tarihlenir. Adresin kontrolü hakkında yeni kurum cevabı gelirse rapor ek görüşle güncellenir. “Yüzde 90 kesin” gibi araç skorları, skorun neyi ölçtüğü bilinmeden kimlik olasılığına çevrilmez.
Talep matrisi raporun parçası olmalıdır
Teknik bulgunun son sütunu, hangi kurumdan hangi verinin isteneceğini göstermelidir. Böylece rapor yalnızca geçmişi anlatmaz, soruşturmanın sonraki adımını tasarlar.
| Bulgu | Güven | Hedef | İstenen veri | Neden |
|---|---|---|---|---|
| D1 adresi X borsa depozit akışında | Yüksek | X borsa hukuk birimi | TxID→UID, KYC, IP/cihaz, iç hareket | Gerçek kullanıcı ve fonun devamı |
| USDT A4 adresinde duruyor | Doğrulanmış bakiye | Yetkili makam + ihraççı | Blokaj/elkoyma değerlendirmesi | Harcanmadan koruma ihtimali |
| B2’den bridge mesajı | Yüksek | Köprü sağlayıcı/ hedef ağ | Mesaj ID, hedef TxID, kullanıcı kaydı | Zincirler arası yolu kesinleştirmek |
| Sahte site ödeme altyapısı | Orta | Alan adı/barındırma/ödeme | Abone, ödeme, IP ve log muhafazası | Yönetici bağlantısını araştırmak |
Raporun mahkemede kullanılabilirliği
Özel teknik rapor makamı bağlamaz; uzman görüşü ve soruşturma yönlendirme aracı olarak değer taşır. Mahkeme bilirkişi incelemesi yaptırabilir ve yöntemleri karşılaştırabilir.
Raporu hazırlayan kişinin uzmanlık alanı, çıkar çatışması, kullanılan lisanslı araçlar ve inceleme sınırı belirtilir. Hukuki kanaat ayrı bir avukat görüşü ise ayrıştırılır. Kişisel veriler gereksiz biçimde kamuya açılmaz; dosya paylaşımında erişim ve şifreleme uygulanır. Mahkeme sunumu, sosyal medyada adres ifşası için izin sayılmaz.
Rapor kalite kontrol listesi
Teslimden önce aşağıdaki her madde ikinci bir göz tarafından doğrulanmalıdır. Tek karakterlik adres veya ağ hatası bütün sonucu değiştirebilir.
14. Borsa ve cüzdan sağlayıcısıyla acil temas
Platforma hızlı ve doğru bilgi vermek kayıtların korunmasını ve risk incelemesini kolaylaştırabilir; kişisel destek mesajı resmî dondurma veya veri teslimi garantisi değildir. Hedef, borsanın ilgili depoziti bulmasını ve yetkili makam talebi geldiğinde uygulayabilmesini sağlamaktır.
Merkezi borsaya bildirim
Binance, OKX, Bybit ve benzeri merkezi borsalarda yalnızca resmî uygulama/site içindeki dolandırıcılık veya destek kanalını kullanın. Arama motoru reklamındaki “destek numarası”, Telegram yöneticisi veya size özel mesaj atan hesap sahte olabilir.
Bildirimde hesabınızın UID’si, kayıtlı e-posta/telefonun maskeli biçimi, olay türü, ağ, TxID, hedef depozit adresi, token kontratı, miktar ve UTC zamanını verin. Karşı platform hesabının UID’si veya P2P emir numarası varsa ekleyin. Savcılık numarası mevcutsa bildirin; resmî makamın iletişim kurabileceği hukuk/uyum kanalını sorun. Ticket numarasını ve tüm cevapları koruyun.
Birden çok TxID varsa tablo ekleyin. “Bütün hesabı dondurun” demek yerine hangi işlemin neden suç geliri olduğunu açıklayın. Platform, kullanıcı gizliliği ve yargı yetkisi nedeniyle size KYC vermeyebilir. Bu ret, mutlaka hiçbir işlem yapmadığı anlamına gelmez; resmî talebin gecikmeden gönderilmesi gerekir.
Platforma gönderilecek kısa bildirim örneği
İlk bildirim kısa, teknik ve doğrulanabilir olmalıdır. Aşağıdaki metin platformun kendi form alanlarına uyarlanabilir.
Konu: Acil dolandırıcılık bildirimi ve kayıtların muhafazası
… tarihinde … ağında … varlığından … miktar, aşağıdaki işlemle
hileli yönlendirme/yetkisiz erişim sonucunda gönderilmiştir:
TxID:
Gönderen adres/hesap:
Alıcı/depozit adresi:
UTC zaman:
Token kontratı/mint:
Varsa hedef kullanıcı UID/emir no:
İşlemin kurumunuz altyapısına ulaşmış olabileceğine ilişkin teknik dayanak: …
Lütfen olayı risk biriminize aktarın, ilişkili kayıtların korunmasını sağlayın ve
yetkili Türk makamının resmî talebi için kullanılacak kanal/evrak gereksinimini bildirin.
Başvuru/ticket numarası: …Seed, private key, şifre veya 2FA kodu mesaja eklenmez. Kimlik belgesi yalnızca platformun doğrulanmış güvenli yükleme alanına, gerçekten gerekli olduğu ölçüde yüklenir.
Binance ve OKX gibi borsalarda olay kaydı
Büyük borsalar genellikle kullanıcı için “scam report” veya destek kaydı, kolluk için ayrı hukuk talep kanalı kullanır. Kullanıcı kanalı mağdurun olayını bildirir; kolluk kanalı yasal veri ve tedbir taleplerini işler.
Binance işlem ayrıntısından dolandırıcılık bildirme ve vaka raporu oluşturma işlevleri sunabilir; OKX uygulama veya web arayüzünde şüpheli faaliyet bildirim akışları bulunabilir. Menü adları ülke ve sürüme göre değişebileceğinden yalnızca resmî uygulama içinden güncel yol izlenmelidir. Bu markaların anılması bir tavsiye veya her talebi kabul edecekleri garantisi değildir.
Platform, ilk mesajda ek belge, kolluk iletişimi, işlem sahipliği kanıtı veya belirli format isteyebilir. Yanıtın gerçekten resmî alan adından geldiğini kontrol edin. “Fonları kurtarmak için şu cüzdana ücret gönderin” diyen hiçbir destek mesajına güvenmeyin.
MetaMask ve Trust Wallet gibi self-custody cüzdanlar
Self-custody cüzdan sağlayıcısı çoğu durumda varlığınızı tutmaz, işlemi geri alamaz ve adresi donduramaz. Destek birimi zararlı bağlantıyı bildirebilir veya kullanım rehberi sunabilir; özel anahtar olmadan fon üzerinde tasarruf edemez.
Trust Wallet ve benzeri uygulamalarda recovery phrase anahtarların ana kaynağıdır; genellikle 12 veya 24 kelimelik ifade, onu alan kişiye cüzdan kontrolü verebilir. MetaMask’ta siteyi “disconnect” etmek on-chain onayları iptal etmez. Seed sızdıysa yeni cüzdan; yalnızca onay verildiyse revoke ve risk incelemesi gerekir. Cüzdan adı aynı olsa bile sahte uygulama/eklenti kurulmuş olabilir; yayıncı ve resmi dağıtım kanalı kontrol edilir.
Destek görevlisi seed phrase istemez. “Cüzdanı senkronize et”, “manuel doğrula” veya “node’a bağla” adıyla kelimeleri isteyen form phishing’dir. Olayı bildirirken public address, TxID, uygulama sürümü ve cihaz bilgisi yeterli başlangıçtır.
Stablecoin ihraççısı ne yapabilir?
USDT veya USDC gibi merkezi ihraççılı tokenlarda sözleşme düzeyinde adres blokajı teknik olarak mümkün olabilir; native BTC veya ETH’de aynı ihraççı kontrolü yoktur. Teknik yetenek, mağdurun e-postası üzerine otomatik dondurma yükümlülüğü anlamına gelmez.
İhraççı; kendi şartları, geçerli yargı kararı, kolluk talebi, yaptırım/uyum politikası ve ilgili token kontratına göre değerlendirme yapar. Token farklı ağlarda farklı kontratlarla çıkarılmış olabilir. Rapor gerçek kontratı, hedef adresi, bakiye ve son hareket zamanını içerir. Blokaj gerçekleşse bile iade için hak sahipliği ve hukuki süreç gerekir; kara listeye alınan tokenın yeni ihraç/geri ödeme prosedürü ayrıca yürür.
CEX, cüzdan ve ihraççı farkı
Kime yazılacağı, varlığı kimin kontrol edebildiğine göre belirlenir. Aşağıdaki tablo üç mekanizmayı ayırır.
| Nokta | Anahtar/kayıt kontrolü | Ne yapabilir? | Ne yapamaz? |
|---|---|---|---|
| Merkezi borsa/KVHS | Kurum özel anahtarı ve iç defter | Hesabı incelemek, askı uygulamak, yasal talebe cevap vermek | Onaylanmış dış ağ işlemini geçmişten silmek |
| Self-custody cüzdan uygulaması | Kullanıcının cihazındaki anahtar; sağlayıcıda olmayabilir | Yazılım desteği, riskli dApp bildirimi | Anahtarsız fonu taşımak veya genel adres dondurmak |
| Stablecoin ihraççısı | Token kontratındaki yönetim yetkisi | Şartları varsa belirli token adresini bloke etmek | Native coin’i veya başka ihraççının tokenını dondurmak |
| Blok gezgini/analiz aracı | Kamusal verinin görünümü/etiketi | İşlemi göstermek, analiz etmek | Fon tutmak, iade etmek veya kimliği resmen açıklamak |
Kurtarma dolandırıcılığına karşı kontrol
İlk kayıptan sonra size ulaşan “blockchain uzmanı”, “Interpol görevlisi” veya “borsa temsilcisi” ikinci dolandırıcılık olabilir. Kamusal adresinizi gören kişi, kaybınızı zincirden öğrenip ikna edici ayrıntılar kullanabilir.
Peşin ücret karşılığı kesin iade, gizli hacker ekibi, cüzdanı hackleyerek geri alma, “gas kilidi”, yabancı vergi, mahkeme sertifikası veya para açma kodu vaatleri kırmızı bayraktır. Meslek ve şirket kaydı, yazılı kapsam, ücret koşulu, çıkar çatışması ve veri güvenliği doğrulanmalıdır. Kimseye seed/private key veya uzaktan cihaz kontrolü vermeyin.
15. Yurt içi ve yurt dışı platform süreci
Yurt içi platforma Türk makamlarının doğrudan ulaşması genellikle daha kolaydır; yabancı borsada ise kayıt muhafazası, doğru tüzel kişi ve uluslararası adli iş birliği planı gerekir. Markanın Türkçe arayüz sunması veya .tr alan adı kullanması tek başına hangi şirketin hesabı işlettiğini kesinleştirmez.
Türkiye’de faaliyet gösteren platform
Türkiye’deki KVHS için ilk hedef, depozit işlemini doğru müşteri kaydıyla eşleştirmek ve fonun kurum içindeki devamını saptamaktır. Platformdan yalnızca hesap sahibinin adı değil, fiilî kontrolü gösteren teknik ve finansal kayıtlar istenir.
KYC belgeleri, hesap açılış zamanı, telefon/e-posta, IP ve cihaz, oturum, 2FA değişimi, depozit/çekim, spot dönüşüm, iç transfer, P2P emirleri, banka hesapları, bağlı veya aynı cihazdan kullanılan hesaplar ve destek yazışmaları değerlendirilebilir. Veri talebi ölçülü, suçla bağlantılı ve zaman aralığı belirli olmalıdır. Gereksiz tüm müşteri verisini istemek yerine işlemin kimliklendirilmesine odaklanılır.
Platformun SPK geçici listesinde görünmesi, belirli işlemde kusursuz olduğu veya mağdur zararını garanti ettiği anlamına gelmez. Güncel faaliyet/izin durumu başvuru tarihinde ayrıca kontrol edilir. Aynı marka grubunda saklama ve platform şirketi farklı olabilir.
Yabancı borsada ilk koruma adımı
Yabancı borsaya derhâl olay bildirimi ve kayıt muhafaza talebi gönderilebilir; bağlayıcı elkoyma ve veri aktarımı için çoğu kez yetkili makam kanalı gerekir. İlk ticket, paranın yerini ve dosyanın varlığını kuruma zamanında bildirir.
Doğru tüzel kişi, hesap sözleşmesi, ülke, hukuk talep portalı ve kolluk e-posta alanı belirlenir. Savcılığa sadece marka adını vermek yerine bu bilgiler ile işlem eşleştirmesi sunulur. Kayıt muhafaza talebi veri paylaşımından farklıdır: kurum, veriyi silmemeyi kabul edebilir ancak KYC’yi doğrudan mağdura vermez.
Platformun “yerel kollukla iletişime geçin” cevabı dosyanın bittiği anlamına gelmez. Savcılık resmî talep, istinabe/adli yardımlaşma, ivedi koruma veya ilgili ülke usulünü değerlendirebilir. Bazı platformlar geçerli yabancı kolluk talebini kendi politikasıyla doğrudan işler; bazıları yerel mahkeme kararı ister. Süre ve sonuç ülkeye göre değişir.
Uluslararası adli yardımlaşma
Uluslararası süreçte en büyük hız kazancı, yanlış ülkeye genel yazı yerine doğru tüzel kişiye işlem bazlı talep hazırlamaktır. Adli yardımlaşma kanalı, sözleşme, karşılıklılık ve talep edilen tedbirin niteliğine göre belirlenir.
Talep özeti; suçun maddi vakıası, ilgili Türk kanun maddeleri, mağdur zararı, hesap/TxID, tarih aralığı, talep edilen veri ve bunun soruşturmayla ilişkisini içerir. Verinin muhafazası, açıklanması ve fonun dondurulması farklı taleplerdir. Çeviri, onay ve veri koruma koşulları göz önünde bulundurulur. Çok geniş ve gerekçesiz talepler reddedilebilir.
Bir borsanın küresel hukuk portalı bulunması, resmî makamın kimlik doğrulamasını ortadan kaldırmaz. Mağdur veya avukat, kolluk gibi davranmamalı; özel başvuru ve resmî talep kanallarını doğru kullanmalıdır.
Yabancı borsa hesabında iç hareket
Fon borsaya yatırıldıktan sonra zincirde görünmeyen satış, vadeli işlem, iç transfer veya P2P ödeme gerçekleşebilir. Bu nedenle yalnızca “bakiye hâlâ bu hot wallet’ta” çıkarımı yapılmaz.
Platformdan depozitin hesaba alacak kaydı, otomatik sweep, dönüşüm, transfer edilen alt hesap, çekim TxID’si, P2P karşı banka veya ödeme yöntemi ve aynı faydalanıcıya bağlı hesaplar istenir. Fonun bir kısmı çekilmiş, bir kısmı bakiyede kalmış olabilir. Dondurulan tutar mağdur zararından farklıysa platform açıklaması ve kurum kararıyla netleştirilir.
Borsa iflası veya faaliyet durması
Platformun ödeme güçlüğü, siber saldırı veya faaliyet durdurması, klasik dolandırıcılık takibinden farklı bir alacak ve tasfiye sorunu yaratabilir. Müşteri varlıklarının ayrılığına ilişkin koruma hükümleri bulunsa da fiilî eksiklik, kayıt uyuşmazlığı ve yabancı tasfiye süreci tahsili etkiler.
Müşteri sözleşmesi, hesap ekstresi, on-chain depozit, çekim talebi, reddedilme nedeni ve platform duyuruları korunur. Türkiye’deki KVHS için 6362 sayılı Kanun’daki müşteri varlığı ayrılığı ve sorumluluk hükümleri; yabancı şirkette ilgili ülke iflas/tasfiye kuralları incelenir. “Kripto borsası battıysa devlet tüm bakiyeyi öder” şeklinde genel bir garanti yoktur.
Platform cevabı değerlendirme tablosu
Her destek cevabı, hangi sorunun yanıtlandığına göre okunmalıdır. Standart metin ile somut işlem teyidi birbirinden ayrılır.
| Cevap | Ne anlama gelebilir? | Sonraki adım |
|---|---|---|
| “Kolluk talebi gerekir” | KYC/veri özel kişiye verilmiyor | Savcılığa doğru kanal ve talep alanlarını sun |
| “Adres bize ait değil” | Ağ/adres yanlış veya üçüncü hizmet | TxID, ağ ve etiket kaynağını yeniden doğrula |
| “Adres kurumsal cüzdanımız” | Hizmet atfı doğrulandı, kullanıcı bilinmiyor | Depozit TxID→UID eşleşmesini iste |
| “Hesap kısıtlandı” | Belli işlem/hesap risk incelemesinde | Tutar, süre ve yasal evrak ihtiyacını sor |
| “Fon çekildi” | Kurum içi yol tamamlanmış olabilir | Çekim TxID, hedef, IP/cihaz ve faydalanıcı talep et |
| “İşlem bulunamadı” | Yanlış ağ, memo, internal transfer veya süre | Ham veriyi ve saat aralığını düzelt |
16. MASAK, SPK ve düzenleyici çerçeve
MASAK mali istihbarat ve suç gelirleriyle mücadele, SPK ise sermaye piyasası düzenleme ve gözetim fonksiyonunu yürütür; ikisi de bireysel şikâyette otomatik para iade servisi değildir. Ceza soruşturması, düzenleyici denetim ve platform uyum yükümlülükleri birbirini tamamlayabilir.
Türkiye’de kripto varlık hizmet sağlayıcısı rejimi
2 Temmuz 2024’te yürürlüğe giren değişikliklerle KVHS’ler 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesine alınmıştır. 13 Mart 2025 tarihli ikincil düzenlemeler kuruluş, faaliyet, çalışma usulleri ve sermaye yeterliliği gibi alanları ayrıntılandırmıştır.
“Platform”, “saklama hizmeti” ve diğer kripto varlık hizmetleri aynı işlev değildir. Bir kuruluşun müşteriye arayüz sunması, saklamayı mutlaka aynı tüzel kişinin yaptığı anlamına gelmez. Olayda sözleşmenin tarafı, varlığı tutan kuruluş, emir sistemini işleten platform ve banka hesabı ayrı tespit edilir.
Mevzuata tabi olmak, kripto varlığın fiyatına veya her müşteri alacağına devlet garantisi vermez. Bununla birlikte müşteri varlıklarının ayrılığı, kayıt, bilgi güvenliği, denetim ve sorumluluk hükümleri mağdurun talep temelini güçlendirebilir.
SPK “Faaliyette Bulunanlar Listesi” ne anlama gelir?
SPK’nın geçici faaliyet listesinde yer almak tek başına faaliyet izni veya yetkilendirme anlamına gelmez. Listenin kendi açıklaması, geçici madde kapsamında beyanda bulunan kuruluşları gösterdiğini ve yetkilendirme sonucu doğurmadığını açıkça belirtir.
Bu nedenle “listede var, tamamen güvenlidir” ve “listede yok, her işlemi dolandırıcılıktır” sonuçları yanlıştır. Güncel izin, tasfiye, faaliyet durdurma ve başvuru durumu işlem tarihinde kontrol edilir. Binance TR, BtcTurk, OKX TR, Paribu veya başka markaların adının listede belirli tarihte görülmesi, belirli bir şikâyette kusur veya kusursuzluk karinesi oluşturmaz.
Okur, platform seçerken yalnızca marka ve listeye değil; sözleşme tarafına, saklama modeline, finansal yeterliliğe, güvenlik kontrollerine, çekim politikasına ve resmî duyurulara bakmalıdır. Listenin ekran görüntüsü tarihli saklanmalıdır; içerik değişebilir.
MASAK’ın rolü
MASAK, yükümlülerden şüpheli işlem bildirimi alan, veri analiz eden ve mali istihbarat üreten bir idari birimdir. Mağdurun MASAK’a yazması, paranın doğrudan dondurulup hesabına aktarılması sonucunu kendiliğinden doğurmaz.
KVHS’ler kimlik tespiti, şüpheli işlem bildirimi, bilgi ve belge verme, muhafaza/ibraz ve uyum tedbirleri gibi yükümlülüklere tabidir. MASAK analizi ceza soruşturmasına veri sağlayabilir; savcılık ve mahkeme kendi yetkileriyle tedbir alır. 5549 sayılı Kanun’daki işlemlerin ertelenmesi mekanizması da CMK m.128/A’daki 48 saatlik kurum askısıyla aynı değildir.
Başvuruda MASAK adını bir “tehdit” olarak kullanmak yerine, şüpheli işlem göstergelerini ve finansal akışı somutlaştırmak gerekir. Aynı hesapta çok sayıda mağdur, hızlı kripto dönüşümü, üçüncü kişi IBAN’ı, parçalı nakit çıkış ve yüksek riskli hizmet teması bu analizin parçası olabilir.
Travel rule ve transfer bilgileri
Kripto transferlerinde gönderici ve alıcı bilgisine ilişkin “travel rule” yükümlülükleri, hizmet sağlayıcılar arasındaki izlenebilirliği artırmayı amaçlar. Türkiye’de ilgili tedbirler ve KVHS uyum rehberi, transfer mesajı ve müşteri bilgisi süreçlerini ayrıntılandırır.
Uygulamada platform, transfer amacına ilişkin en az yirmi karakterlik açıklama gibi ek alanlar isteyebilir; self-hosted cüzdan doğrulaması ve karşı hizmet sağlayıcı bilgisi talep edebilir. Bu veriler zincirde herkese açık olmayabilir, platformun uyum kayıtlarında tutulur. Savcılık talebi, olay tarihindeki gönderici/alıcı bilgisi, beyan, risk uyarısı ve karşı kurum iletişimini kapsayabilir.
Travel rule, failin gerçek isimle işlem yaptığı garantisi değildir. Sahte kimlik, ele geçirilen hesap veya üçüncü kişi hesabı mümkündür. Yine de zincir TxID’sini kurumlar arası mesaj ve KYC ile bağlayan önemli bir delil katmanıdır.
Şüpheli işlem bildirimi mağdura açıklanır mı?
Şüpheli işlem bildiriminin yapılıp yapılmadığı ve içeriği, gizlilik rejimine tabidir; platformun bunu mağdura açıklaması beklenmemelidir. Mağdurun “hakkımda/şüpheli hakkında bildirim yapıldı mı?” sorusuna destek birimi ayrıntılı cevap vermeyebilir.
Bu gizlilik, mağdurun kendi hesap ve işlem kayıtlarını istemesine veya savcılığa delil sunmasına engel değildir. Platformun uyum süreci ile mağdurun sözleşmesel bilgi talepleri ayrılır. Savcılık gerekli veriyi kanuni yetkiyle ister; kişisel verinin soruşturmayla ilgisi ve ölçülülük gözetilir.
SPK’ya ne zaman bildirim yapılır?
KVHS’nin faaliyet, müşteri varlığı, bilgi güvenliği, emir/çekim sistemi veya mevzuata uyumu hakkında düzenleyici ihlal iddiası varsa SPK bildirimi anlamlı olabilir. Tek bir kişinin özel cüzdanına yapılan dolandırıcılık transferinde SPK, doğrudan fail yakalama makamı değildir.
Platformun çekim talebini açıklamasız tutması, sistem kayıtlarını vermemesi, müşteri varlıklarında eksiklik, güvenlik ihlali, yanıltıcı faaliyet veya izinsiz hizmet şüphesi düzenleyici boyut taşıyabilir. Bildirimde olay tarihi, şirket/tüzel kişi, sözleşme, destek cevapları, hesap ekstresi ve somut ihlal yazılır. Ceza suçu şüphesi varsa savcılık başvurusu ayrıca yürür.
Düzenleyici kanal karar tablosu
Hangi kuruma başvurulacağı olayın fonksiyonuna göre seçilmelidir. Aynı dosyada birden çok kanal birlikte kullanılabilir.
| Sorun | Birincil yol | Tamamlayıcı yol |
|---|---|---|
| Hileyle kripto transferi | Savcılık/kolluk | Platform bildirimi; koşuluna göre MASAK/SPK bilgisi |
| KVHS müşteri varlığı eksikliği | Platforma yazılı talep, SPK | Savcılık ve özel hukuk yolları |
| Şüpheli finansal ağ | Savcılık ve yükümlü STR süreci | MASAK analizi |
| Yetkisiz platform faaliyeti | SPK bildirimi | Suç şüphesi varsa savcılık |
| Banka hesabına dolandırıcılık fonu | Banka + savcılık | MASAK yükümlülük süreci |
| Kişisel veri/güvenlik ihlali | Veri sorumlusu ve ilgili hukuki yollar | SPK/savcılık, olayın niteliğine göre |
Düzenlemelerin sınırı
Düzenleme riski azaltır, fakat dolandırıcılığı ve piyasa kaybını ortadan kaldırmaz. KYC, failin ele geçirilmiş kimlik kullanmasını; sermaye şartı, akıllı sözleşme açığını; geçici liste, sahte destek hesabını tek başına önlemez.
Mağdur açısından en değerli sonuç, kurumların daha düzenli kayıt tutması ve yetkili makam taleplerine cevap verebilmesidir. Buna karşılık self-custody işlemler, sınır ötesi hizmetler ve merkeziyetsiz protokoller farklı boşluklar yaratır. Dosya stratejisi düzenleyici etikete değil, kontrol noktasına dayanmalıdır.
17. Para geri alma yolları ve gerçekçi ihtimaller
Dolandırılan kripto varlık tamamen veya kısmen geri alınabilir; fakat yöntem zinciri geri çevirmek değil, kontrol noktasında koruma, ceza dosyasında iade, gönüllü ödeme veya özel hukuk tahsilidir. İhtimal; müdahale hızı kadar varlığın türü, gittiği yer, failin tespiti ve yargısal yetkiyle belirlenir.
Geri almanın beş ana yolu
Her dosya aşağıdaki beş yoldan birine veya birkaçına oturur. Başlangıçta tek bir sonuca bağlanmak yerine paralel seçenekler korunmalıdır.
- Hizmet sağlayıcıda askı ve elkoyma: Fon CEX, KVHS, banka veya ödeme kuruluşundadır.
- İhraççı düzeyinde token blokajı: İlgili stablecoin kontratı ve hukuki koşullar buna elverişlidir.
- Ceza soruşturmasında aynen iade: Elkonulan değerin mağdura ait olduğu belirlenir.
- Failin gönüllü iadesi/etkin pişmanlık: Tam veya kısmi ödeme usulüne uygun belgelendirilir.
- Hukuk davası ve icra: Fail, hesap sahibi, platform veya sorumlu üçüncü kişinin diğer malvarlığından tahsil aranır.
Bu yolların biri başarısız olunca dosya otomatik biter denemez. Fon çoktan nakde dönmüşse failin taşınmazı, banka alacağı veya başka malvarlığı; platformda güvenlik kusuru varsa platform sorumluluğu; suç geliri başka mağdurların dosyasında yakalanmışsa bağlantılı elkoyma gündeme gelebilir.
Hız neden önemlidir?
Hız, özellikle fon henüz merkezi bir hesapta veya dondurulabilir token adresindeyken önemlidir; fakat geç başvuru her zaman umutsuz değildir. Zincir kayıtları kalıcı olabilir ve kimliklendirme aylar sonra da mümkün olabilir.
İlk saatlerde kurum askısı, kayıt muhafazası ve kalan varlığı kurtarma ihtimali yüksektir. Günler geçtikçe bridge, DEX, mixer, privacy coin, P2P veya nakit çıkış olasılığı artar. Buna karşılık borsa KYC’si, banka izi, cihaz verisi ve failin diğer malvarlığı sonradan bulunabilir. “72 saat geçti, artık hiçbir şey yapılamaz” kesinliği de “zincirde göründü, mutlaka döner” kesinliği kadar yanlıştır.
Hangi varış noktası daha elverişlidir?
KYC uygulayan ve hukuki taleplere cevap veren merkezi hizmet sağlayıcı, self-custody adresine göre genellikle daha elverişli bir kontrol noktasıdır. Yine de hesabın boşaltılmış olması, sahte KYC veya ülke engeli sonucu değiştirebilir.
| Son nokta | Kimliklendirme | Teknik koruma | Başlıca risk |
|---|---|---|---|
| Türkiye’de KVHS | Görece güçlü KYC/kayıt | Hesap askısı ve elkoyma uygulanabilir | Fonun önceden çekilmiş olması |
| Yabancı CEX | Kuruma göre güçlü | Platform ve ülke usulüne bağlı | Adli yardımlaşma süresi/yargı yetkisi |
| Self-custody adres | Zincirde takma adlı | Native varlık protokolde dondurulamaz | Anahtar sahibinin bilinmemesi |
| USDT/USDC adresi | Adres görünür, kişi belirsiz | İhraççı blokajı teknik olarak mümkün | Hukuki kabul ve token/ağ koşulları |
| DEX havuzu | İşlem görünür | Kullanıcı bakiyesi tutulmayabilir | Likiditeyle karışma |
| Mixer/privacy katmanı | Sınırlı/olasılıksal | Genellikle doğrudan hesap askısı yok | Deterministik bağın zayıflaması |
| Banka/ödeme hesabı | Hesap kaydı var | Bloke/elkoyma mümkün | Paravan/ele geçirilmiş hesap |
Aynen iade mi, parasal karşılık mı?
Varlık bulunuyorsa aynen iade çoğu durumda ilk talep; mümkün değilse parasal karşılık alternatif talep olarak düşünülür. Kripto varlığın fiyatındaki değişim, hangi tarihin esas alınacağı konusunda uyuşmazlık yaratır.
Mağdurun 10 BTC’si bulunup elkonulmuşsa aynı miktarın iadesi ile olay tarihindeki Türk lirası değerinin ödenmesi aynı ekonomik sonuç değildir. Varlık satılmış veya karışmışsa işlem tarihi, temerrüt, dava ya da karar tarihindeki rayiç; faiz ve kur talepleri hukuki sebebe göre tartışılır. Dilekçede birbirini dışlayan sonuçlar bilinçsizce yığılmamalı; asli ve terditli talepler usule uygun kurulmalıdır.
Sahte platform ekranındaki “kâr” gerçek token olarak hiç var olmamışsa aynen iade konusu olmayabilir. Asıl para, failin güven oluşturmak için yaptığı geri ödemeler ve ödenen komisyonlar ayrı hesaplanır. Tokenın likit olmayan veya manipüle edilmiş piyasa fiyatı varsa güvenilir değerleme yöntemi gerekir.
Elkonulan varlığın mağdura iadesi
Elkonulan değerin mağdura ait olduğu ve delil olarak tutulmasına gerek kalmadığı belirlenirse ceza muhakemesinde iade mümkündür. Ancak elkoyma ile mülkiyetin otomatik olarak mağdura geçtiği sanılmamalıdır.
Aynı cüzdanda çok sayıda mağdur fonu, failin meşru varlığı ve başka suç gelirleri karışmış olabilir. Hak sahipliği, miktar ve öncelik incelenir. İade kararında doğru ağ, token kontratı ve güvenli alıcı adresi yazılmalıdır. Mahkeme kalemi veya emanet birimi seed talep etmek yerine kontrollü kurumsal aktarım prosedürü kurmalıdır. İşlem ücreti ve deneme transferi planlanır.
Müsadere ile mağdur iadesi farkı
Müsadere suçla bağlantılı malvarlığının devlete geçirilmesi, mağdur iadesi ise hak sahibinin malını geri almasıdır. Mağdurun hakkı belirlenebiliyorsa kazanç müsaderesi ile iade ilişkisi ayrıca değerlendirilir.
Kripto varlığın fail adresinde bulunması onun tümünün müsadere edileceği veya tümünün tek mağdura verileceği anlamına gelmez. Değerin hangi suçtan kaynaklandığı ve kime ait olduğu ayrıştırılır. Zincir üstü takip burada yalnızca yol değil, hak sahipliği oranı için de veri sağlar; fungible varlık karışımında hukuki tahsis yöntemi gerekir.
Failin gönüllü ödemesi
Gönüllü ödeme, güvenli ve doğrulanabilir biçimde kabul edilirse zararı azaltabilir; yeni bir dolandırıcılık veya feragat tuzağına dönüşmemelidir. Failin “önce gas/vergi gönderin, sonra iade edeceğim” talebine ödeme yapılmaz.
İadede gönderici cüzdanın olayla bağı, token kontratı ve işlem kesinliği doğrulanır. Sahte veya transfer edilemeyen token “USDT iadesi” diye kabul edilmemelidir. Fiat ödeme banka yoluyla açıklamalı yapılır. İbra veya uzlaşma metni, ceza şikâyetinden vazgeçmenin re’sen soruşturulan suçtaki etkisi ve bakiye haklar anlaşılmadan imzalanmaz.
Başarı ihtimali değerlendirme matrisi
İhtimal, tek bir yüzdeden değil birbirini etkileyen faktörlerden oluşur. Dosya görülmeden sabit başarı oranı vermek yanıltıcıdır.
| Faktör | İhtimali güçlendiren | İhtimali zayıflatan |
|---|---|---|
| Zaman | İlk saatlerde bildirim | Uzun gecikme ve çoklu çıkış |
| Hedef | KYC’li merkezi kurum | Anahtarı bilinmeyen self-custody |
| Varlık | Dondurulabilir stablecoin veya bulunan aynî varlık | Privacy coin/nakit dönüşüm |
| Delil | Tam TxID, kronoloji, ham kayıt | Kırpılmış ekran ve yanlış ağ |
| Kimlik | KYC+IP+cihaz+banka uyumu | Sahte kimlik ve mule zinciri |
| Ülke | Hızlı iş birliği ve yetki | Ulaşılamayan/uyumsuz yargı alanı |
| Fon durumu | Hesapta mevcut bakiye | Tamamının çekilmesi/harcanması |
| Diğer malvarlığı | Tespit edilebilir banka/taşınmaz/alacak | Malvarlıksız veya gizlenmiş fail |
“Yüzde kaç geri gelir?” sorusuna dürüst cevap
Dosya incelenmeden güvenilir bir yüzde verilemez. Aynı ağda ve aynı tutarda iki olaydan biri Türkiye’de KYC’li borsada durabilir, diğeri saatler önce privacy coin’e çevrilmiş olabilir.
İlk görüşmede başarı yüzdesi yerine kontrol soruları sorulmalıdır: TxID doğrulanıyor mu? Fon hâlen nerede? Son nokta bir hizmet sağlayıcı mı? Hesapta bakiye var mı? Hangi ülke? Token dondurulabilir mi? Mağdurun cihazı veya hesabı hâlen riskli mi? Resmî dosya ve platform ticket’ı var mı? Yanıtlar değiştikçe strateji güncellenir.
18. Tazminat, alacak ve geçici hukuki koruma
Ceza soruşturması failin cezalandırılması ve suç gelirinin korunması için önemli olsa da tazminatın tek yolu değildir; haksız fiil, sözleşme, sebepsiz zenginleşme ve icra yolları paralel değerlendirilebilir. Doğru davalı ve hukuki sebep, transfer alan adres etiketinden daha fazla inceleme gerektirir.
Haksız fiil tazminatı
TBK m.49 kapsamında hukuka aykırı ve kusurlu fiille zarar veren kişi zararı gidermekle yükümlü olabilir. Hileyi kuran, hesabı bilinçli sağlayan, varlığı gizleyen veya güvenlik yükümlülüğünü ihlal eden kişilerin fiili ve nedensellik bağı ayrı gösterilir.
Ceza mahkûmiyeti tazminat davasını güçlendirebilir, ancak her durumda kesinleşmiş ceza kararı beklemek zorunlu değildir. Hukuk hâkiminin ceza hukukundaki kusur değerlendirmesiyle bağlılığı sınırlıdır; maddi vakıa ve beraat gerekçesi önem taşır. Zamanaşımı hesabında fiil, öğrenme, fail ve daha uzun ceza zamanaşımı ihtimali somut olayda incelenir.
Sebepsiz zenginleşme
Geçerli bir hukuki sebep olmadan başkasının malvarlığından zenginleşen kişiye karşı TBK m.77 ve devamındaki iade hükümleri gündeme gelebilir. Yanlış adrese transfer veya dolandırıcılık fonunu alan ancak ceza kastı kanıtlanamayan kişi bakımından bu yol önem kazanabilir.
Alıcı, fonu iyi niyetle ve elinden çıkarmış olduğunu ileri sürebilir; kötü niyet, bildirim zamanı ve zenginleşmenin kapsamı değerlendirilir. Zincir üstü adresin gerçek davalıyla bağı ispatlanmadan yalnızca etiket üzerinden dava açılamaz. Platform depozit eşleşmesi, banka hesabı veya kişinin ikrarı gerekir.
Sözleşmeye aykırılık
Platform, saklama kuruluşu, portföy yöneticisi veya proje tarafı sözleşmesel yükümlülüğünü ihlal etmişse TBK m.112 çerçevesinde tazminat talebi doğabilir. Hangi hizmetin vaat edildiği, güvenlik ve çekim koşulları ile kullanıcı yükümlülükleri sözleşmeden belirlenir.
“Hesabım hacklendi, borsa her durumda ödemeli” veya “kullanıcı şifreyi verdi, platform hiçbir zaman sorumlu değildir” biçimindeki genel sonuçlar yanlıştır. Olağandışı çekim uyarısı, 2FA değişikliği, API kontrolü, bilgi güvenliği standardı, olay yanıtı ve kullanıcının davranışı birlikte incelenir. Kusurun paylaşılması tazminatı etkileyebilir.
İhtiyati haciz
Para alacağı ve İİK m.257 koşulları varsa, dava veya takip öncesi/sonrasında ihtiyati haciz talep edilebilir. Bu tedbir belirli malın aynen korunmasından çok alacağın tahsilini güvence altına alır.
Alacağın varlığı ve muacceliyeti, rehin durumu, borçlunun kaçma veya mal kaçırma davranışı, yaklaşık ispat, teminat ve yetkili mahkeme incelenir. Kripto adresindeki fon için kararın uygulanacağı saklama kuruluşu veya anahtar kontrolü belirlenmelidir. Failin banka hesabı, araç, taşınmaz veya üçüncü kişideki alacağı da hedef olabilir. İhtiyati haciz nihai tahsil değildir; tamamlayıcı dava/takip sürelerine uyulmalıdır.
İhtiyati tedbir
Uyuşmazlık konusu üzerinde değişiklik nedeniyle hakkın elde edilmesi güçleşecekse HMK m.389 ve devamı uyarınca ihtiyati tedbir düşünülebilir. Aynen iadesi istenen belirli NFT, token veya platform hesabındaki varlık bu çerçevede tartışılabilir.
Tedbir talebi açık olmalıdır: hangi ağdaki hangi varlığın, hangi kurum hesabında, hangi miktarda devrinin önlenmesi isteniyor? “Davalının tüm kripto hesapları kapatılsın” gibi sınırsız talep ölçülülük sorunu yaratır. Yaklaşık ispat ve teminat değerlendirilir. Kararın yabancı platformda uygulanabilirliği ayrıca planlanır.
Ceza dosyası ile hukuk davası birlikte yürür mü?
Ceza soruşturması ve hukuk davası kural olarak paralel yürüyebilir; hukuk mahkemesi gerekli görürse ceza sonucunu bekletici mesele yapabilir. Mağdurun ceza dosyasına katılması, bütün parasal zararının otomatik hüküm altına alınmasını sağlamaz.
Ceza dosyasındaki elkoyma ve iade imkânı takip edilirken özel hukukta zamanaşımı kaçırılmamalıdır. Aynı delil iki dosyada farklı amaçla kullanılır: cezada kast ve suç, hukukta zarar, kusur/nedensellik ve alacak. Gizli soruşturma bilgisi hukuka aykırı biçimde elde edilip paylaşılmaz; mahkemeler arası müzekkere istenir.
Değerleme ve faiz
Kripto varlık zararında değerleme tarihi ve piyasası, tazminat miktarını kökten değiştirebilir. Likit BTC ile yalnızca tek havuzda işlem gören düşük hacimli token aynı yöntemle değerlenmez.
İşlem anı fiyatı, iade talebi/temerrüt tarihi, dava tarihi ve karar tarihi için güvenilir piyasa verisi saklanır. Türk lirası, dolar ve token miktarı birlikte gösterilir; hangi kurun ve borsanın seçildiği açıklanır. Manipüle edilmiş son işlem fiyatı yerine hacim ağırlıklı veya çoklu piyasa verisi gerekebilir. Faiz türü tarafların sıfatı, sözleşme ve talep tarihine göre belirlenir.
Davalı seçimi
Doğru davalı, adreste fon gören kişi değil; hukuken sorumlu fiili veya zenginleşmesi ispatlanan kişi ya da kurumdur. Marka ile tüzel kişi, platform ile saklayıcı ve hesap sahibi ile fiilî kullanıcı ayrılmalıdır.
Hesabın KYC sahibi, failin mule’ı, ele geçirilmiş kimlik veya iyi niyetli alıcı olabilir. Platform grubunda Türkiye şirketi yalnızca pazarlama yaparken yabancı şirket hesabı işletmiş olabilir. Dava açmadan sözleşme, ticaret sicili, veri sorumlusu bildirimi, ödeme alıcısı ve resmî platform cevabı incelenir. Yanlış davalı zaman ve gider kaybına yol açar.
19. Platform, saklama kuruluşu ve personel sorumluluğu
Türkiye’de KVHS’nin hukuka aykırı faaliyeti, teslim yükümlülüğünü yerine getirmemesi veya bilgi sistemleri ve personelden kaynaklanan kayıp, kanundaki özel sorumluluk hükümlerini gündeme getirebilir. Platform her piyasa zararından sorumlu değildir; fakat “kripto risklidir” savunması da güvenlik ve teslim yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.
Müşteri varlıklarının ayrılığı
Müşteriye ait nakit ve kripto varlıklar, KVHS’nin kendi malvarlığından ayrı izlenmelidir. 6362 sayılı Kanun, müşteri varlıklarının hizmet sağlayıcının borçları nedeniyle haczedilememesi, rehnedilememesi ve iflas masasına dâhil edilememesi yönünde koruma kurar.
Bu düzenleme teknik olarak eksik varlığı sihirli biçimde geri getiren mevduat sigortası değildir. Kayıtların doğru tutulmaması, varlıkların yetkisiz kullanımı veya saklama açığı varsa hak sahipliği ve eksiklik araştırılır. Müşteri, hesap ekstresi, depozit TxID, sözleşme ve çekim talebiyle varlığını ispatlamalıdır.
Teslim ve faaliyet kaynaklı zarar
KVHS, hukuka aykırı faaliyet ve nakit veya kripto varlığın teslim yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle doğan zarardan sorumlu olabilir. İşlem hatası, sebepsiz çekim reddi, kayıt uyuşmazlığı ve müşteri talimatına aykırı transfer somut delille incelenir.
Platformun geçici hizmet kesintisi, her durumda tazminat doğurmaz. Kanun, kusursuz hizmet kesintileri nedeniyle emir iletimi, işlenmesi veya transferin geçici olarak yapılamamasını belirli sorumluluk kapsamının dışında tutar. “Kusursuz” olup olmadığı, olay yönetimi, altyapı, uyarı ve süreyle değerlendirilir.
Siber saldırı ve bilgi güvenliği
Bilgi sistemlerinin işletilmesi, siber saldırı, bilgi güvenliği ihlali veya personel davranışı nedeniyle kripto varlık kaybında KVHS için tehlike sorumluluğu niteliğinde özel rejim öngörülür. 6362 sayılı Kanun bu sorumluluğu TBK m.71 bağlantısıyla kurar.
İnceleme; saldırı vektörü, sıcak/soğuk cüzdan politikası, anahtar yönetimi, yetki ayrılığı, log, izleme, 2FA ve çekim risk kontrollerini kapsar. Zararın kullanıcının seed paylaşmasından mı, platform içi hesabın ele geçirilmesinden mi, platform altyapı açığından mı kaynaklandığı ayrılır. Platformun olaydan önceki ve sonraki bildirimleri, bağımsız denetim ve kök neden raporu önemlidir.
Personelin şahsi sorumluluğu
Zarar KVHS’den karşılanamıyorsa, kusuru bulunan personelin kişisel sorumluluğu kanundaki koşullarla gündeme gelebilir. Her çalışanın otomatik ve sınırsız sorumluluğu yoktur; görev, kusur, nedensellik ve tahsil edilememe şartı incelenir.
İçeriden anahtar kötüye kullanımı, yetkisiz çekim onayı, kayıt silme veya güvenlik uyarısını kasıtlı göz ardı etme farklı ağırlıktadır. Personel verisi yalnızca suçla bağlantılı ve yetkili makam üzerinden istenir. Sosyal medyada isim ifşası hem masum kişiye zarar verebilir hem soruşturmayı tehlikeye sokabilir.
Zimmet benzeri özel suç düzenlemesi
KVHS yönetim veya personelinin kendisine tevdi edilen kripto ya da nakdi zimmetine geçirmesi, 6362 sayılı Kanun’daki özel suç hükümlerini doğurabilir. Bu durum sıradan dış dolandırıcılıktan farklıdır.
Kanun temel hâl, hileli davranışlarla gizleme ve faaliyet izni kaldırılmış kuruluşun hâkim ortaklarının kaynakları kendi veya başkası lehine kullanması için ağır yaptırımlar öngörür. Suç vasfı için teslim ilişkisi, görev, kayıt ve kurum yapısı araştırılır. Platformdaki her bakiye eksikliği otomatik zimmet değildir; teknik arıza, piyasa riski, sözleşmesel uyuşmazlık ve kötüye kullanma ayrılır.
Platforma karşı iddia kontrol listesi
Platform sorumluluğu iddiası, ihlalin hangi kontrol noktasında gerçekleştiğini göstermelidir. Aşağıdaki kayıtlar mümkünse korunmalıdır.
Kullanıcı kusuru ve ortak neden
Kullanıcının güvenlik ihmali tazminatı etkileyebilir; platformun bağımsız kusurunu otomatik olarak silmez. Seed’i sahte siteye yazmak ile platformun riskli çekimi gerekli doğrulama olmadan işlemesi aynı nedensellik zincirinde tartışılabilir.
Mahkeme, zarar doğuran baskın nedeni, öngörülebilirliği ve tarafların yükümlülüklerini değerlendirir. Kullanıcıya belirsiz bir uyarı göstermek her güvenlik yükümlülüğünün yerine getirildiği anlamına gelmez; buna karşılık açık uyarıları aşarak işlem yapan kullanıcı davranışı da göz ardı edilmez. Teknik rapor, normatif kusur yüzdesi vermek yerine olay akışını ve kontrol noktalarını açıklar.
20. Sahte yatırım, romantik ilişki ve sosyal mühendislik
Bu dolandırıcılıkların ortak yöntemi, güven inşa edip mağdura işlemi kendi eliyle yaptırmak ve her çekim talebinde yeni ödeme üretmektir. Sahte panelde görünen bakiye blokzincir varlığı değil, yalnızca failin değiştirdiği bir veritabanı olabilir.
Sahte yatırım platformu
Sahte yatırım platformu küçük kazanç gösterip bazen düşük bir çekime izin verdikten sonra daha büyük yatırımı ve “vergi/komisyon” ödemesini ister. Profesyonel arayüz, canlı destek ve sahte lisans görseli meşruiyet kanıtı değildir.
Kırmızı bayraklar; garantili yüksek getiri, yalnızca davetle giriş, uzaktan ekran paylaşımı, kriptoyla ödeme, kişisel cüzdana transfer, bağımsız çekim yerine temsilci onayı, vergi için yeni cüzdan ve para çekme sırasında sürekli değişen koşullardır. Delil olarak URL, alan adı, uygulama paketi/yayıncı, panel ekranı, temsilci mesajları, verilen adresler, borsa çıkışları ve sahte belge korunur.
İlk işlem yeni ödemeyi durdurmak ve varlık yolunu çıkarmaktır. Sitenin “müşteri bakiyesi” ile zincir üzerindeki gerçek varlık arasında bağ aranır. Failin verdiği adres bir borsa depozitine ulaşıyorsa KYC; kişisel cüzdansa sonraki hizmet temasları hedeflenir.
Pig butchering ve romantik ilişki dolandırıcılığı
Pig butchering, uzun süreli sosyal veya romantik güveni sahte yatırım yönlendirmesiyle birleştirir. Fail aceleci görünmeyebilir; haftalarca günlük hayat, aile ve gelecek planı konuşup yatırımı tesadüfi öneri gibi sunar.
Mağdurun utanması veya özel mesajları silmesi delili zayıflatır. İlişkinin tüm mahrem ayrıntısı gerekmeyebilir; ancak güven inşası, yatırım önerisine geçiş, verilen site/adres, baskı ve ödeme talepleri bağlam içinde korunur. Fotoğraf tersine arama sonucu veya kimlik taklidi yardımcıdır; gerçek fotoğraf sahibinin fail olduğu varsayılmaz.
Fail küçük bir çekim yaptırarak sistemi kanıtladığını iddia edebilir. Bu tutar toplam zarardan düşülür, fakat hilenin parçası olarak kronolojide gösterilir. “Aşk ilişkisi vardı, yatırım kararı bana ait” savunmasına karşı hileli yatırım verileri, sahte panel ve koordineli hesaplar önemlidir.
WhatsApp ve Telegram yatırım grupları
Sahte yatırım grubu, çok sayıda bot veya suç ortağıyla kâr edilmiş izlenimi yaratır. Yönetici, “profesör”, “asistan”, “analist” ve memnun yatırımcı hesapları aynı yapı tarafından kontrol edilebilir.
Grup ID’si, davet bağlantısı, yöneticiler, sabitlenmiş mesaj, dosyalar, cüzdanlar ve kullanıcı adları dışa aktarılır. Diğer üyelerin kimlik bilgileri hukuka aykırı toplanmaz; gönüllü mağdurlar ortak TxID/adres üzerinden savcılığa bağlantı bildirebilir. Yalnızca ekran adı, gerçek kişi atfı için yeterli değildir.
“VIP sinyal”, copy trade, arbitraj botu veya özel token satışı adı altında kişisel cüzdana ödeme kırmızı bayraktır. Gerçek borsa içindeki read-only API ile çekim yetkili API arasındaki fark bilinmelidir; fail API key/secret isteyerek hesabı boşaltabilir.
Yapay zekâ botu, deepfake ve ünlü taklidi
Yapay zekâyla üretilmiş video, ses veya sohbet, güvenilir kişinin tavsiyesi izlenimini verebilir; içerikteki kişinin görünmesi onay verdiğini kanıtlamaz. Canlı görüşme görüntüsü bile yüz ve ses değiştirme araçlarıyla üretilebilir.
Resmî hesap dışındaki reklam, yeni alan adı, QR kod, “AI arbitrage botu”, cüzdan bağlama ve seed isteme yüksek risklidir. Video dosyası, reklam URL’si, yayın hesabı, tarih ve yönlendirme zinciri korunur. Deepfake tespiti uzmanlık gerektirebilir; yalnızca göz kırpma veya görüntü kusuru gibi popüler testlere kesin delil gözüyle bakılmaz.
Sahte borsa destek görevlisi
Gerçek borsa çalışanı seed/private key, ekran paylaşımıyla cüzdan kurtarma veya güvenli hesaba kripto gönderme talep etmez. Fail, arama motoru reklamı, sahte telefon hattı veya Telegram hesabıyla destek görünümü yaratabilir.
Görüşmeyi sonlandırıp borsanın uygulamasını kendiniz açın. Hesap güvenliğini sağlayın, bilinmeyen oturum/API’leri kaldırın ve resmî destekten ticket oluşturun. Arama sonucundaki telefon, arayan numara, uzaktan erişim uygulaması, SMS/e-posta ve tüm TxID’leri saklayın. Kendisini banka veya platform çalışanı gibi tanıtma biçimi suç vasfı yönünden ayrıca önem taşıyabilir.
Görev, iş ve komisyon dolandırıcılığı
Görev dolandırıcılığı, küçük ödeme verip mağduru “sipariş tamamlama”, “ürün puanlama” veya “komisyon bakiyesi açma” için giderek artan ödeme yapmaya yönlendirir. Ekrandaki görev ve bakiye gerçek iş ilişkisi olmayabilir.
İlk küçük ödemenin kaynağı başka mağdur hesabı olabilir. Mağdur daha sonra para kabul edip başkasına aktarırsa kendi banka/kripto hesabı soruşturmaya girebilir. İş ilanı, şirket adı, site, görev ekranı, verilen IBAN/cüzdan, ödeme ve yönlendirmeler korunur. Yeni “eksi bakiye kapatma” ödemesi yapılmaz.
Kurtarma dolandırıcılığı
Kurtarma dolandırıcısı, önceki kaybı bildiğini gösterip kesin iade için vergi, mahkeme harcı veya yazılım ücreti ister. Bazen sahte savcı, polis, MASAK, Interpol, avukat veya zincir analiz şirketi kimliği kullanır.
Gerçek bir hizmet sağlayıcı yöntem, sınır, ücret ve kimliğini yazılı açıklar; seed istemez ve “borsa sunucusunu hackleyerek” para getirmez. Meslek sicili ve şirket bilgisi bağımsız kanaldan doğrulanır. İlk dosyaya ilişkin TxID’nin bilinmesi güven kanıtı değildir; kamusal zincirde görülebilir veya önceki dolandırıcıyla paylaşılmış olabilir.
Sosyal mühendislik olayları için müdahale tablosu
Bu tabloda anlatı türü değil, ilk eylem belirleyicidir. Bir olay birden fazla satıra uyabilir.
| Tür | İlk eylem | Kritik delil | Fon hedefi |
|---|---|---|---|
| Sahte yatırım | Ödemeyi kes, gerçek zararı çıkar | Panel+mesaj+TxID | Verilen cüzdan ve CEX bağlantısı |
| Romantik/pig butchering | Teması delili silmeden kes | Tam konuşma ve profil tanımlayıcı | Uzun dönem adres kümesi |
| VIP/sinyal grubu | Grup dışa aktarımı | Yönetici/ID/davet ve ödeme | Ortak mağdur adresleri |
| Sahte destek | Hesabı kilitle | Arama, uzaktan erişim, oturum | Çekim hesabı ve cihaz/IP |
| Görev/iş | Yeni “görev” ödemesini kes | İş ilanı, panel, IBAN/cüzdan | Hesap ağı ve ara mağdurlar |
| Recovery scam | Seed/ücret verme | Sahte unvan, teklif, ödeme adresi | İlk ağla ortak altyapı |
21. Phishing, drainer, seed ve hesap ele geçirme
Teknik cüzdan saldırısında doğru kurtarma, hangi sırrın veya yetkinin ele geçirildiğini ayırmakla başlar. Seed sızıntısı, tek token onayı, sahte imza, borsa parolası ve SIM swap aynı müdahaleyi gerektirmez.
Phishing sitesi ve sahte uygulama
Phishing, gerçek hizmetin alan adı, tasarımı veya uygulama kimliğini taklit ederek parola, seed veya imza almaya çalışır. Kilit simgesi ve HTTPS, sitenin doğru hizmet olduğunu kanıtlamaz.
Tam URL, yönlendiren reklam, DNS/alan adı bilgisi, sertifika, uygulama mağazası sayfası, paket adı, yayıncı, sürüm ve indirilen dosya korunur. Siteye girilen verinin türü yazılır: parola mı, seed mi, private key mi, 2FA mı? Parola girildiyse ilgili ve tekrar kullanılan tüm parolalar güvenli cihazdan değiştirilir; seed girildiyse cüzdan kalıcı olarak kompromize kabul edilir.
Phishing sitesine tekrar girip “delil toplamak” zararlı kodu çalıştırabilir. Güvenli çevrede uzman incelemesi yapılır. Siteyi sosyal medyada yayarken tıklanabilir bağlantı paylaşmak yeni mağdurlar yaratabilir.
Wallet drainer nasıl çalışır?
Drainer, kullanıcının cüzdanını bağlatıp zararlı işlem veya imza yetkisiyle token ve NFT’leri saldırganın kontrolüne taşır. Kullanıcı bazen yalnızca “mint”, “claim” veya “verify” yazan bir buton görür.
Saldırı approve, Permit2, setApprovalForAll, imzalı satış emri, batch call veya doğrudan transfer içerebilir. İşlem önizlemesi, imzalanan raw data, spender/operator, kontrat kodu ve sonraki çekimler incelenir. Birden fazla ağda aynı seed kullanıldıysa diğer ağlar da risk altındadır.
İlk müdahale kalan varlığı korumaktır. Seed güvenliyse zararlı yetkiler iptal edilir; emin değilseniz yeni seed’e geçilir. İptal işlemi için kullanılan site de doğrulanmalıdır; sahte revoke sayfaları ikinci saldırı yapabilir.
Seed phrase veya private key sızıntısı
Seed phrase sızdıysa eski cüzdanın güveni geri getirilemez; uygulama parolasını değiştirmek veya cihazı sıfırlamak anahtarı saldırgandan geri almaz. Yeni ve daha önce kullanılmamış anahtar gerekir.
Yeni cüzdan temiz cihazda, resmî yazılım veya donanım cüzdanıyla oluşturulur. Seed ekran görüntüsü, bulut notu, e-posta veya mesajla saklanmaz. Kalan native coin, token, NFT, staking/LP pozisyonu ve akıllı hesap yetkileri envantere alınır. Saldırgan sweeper bot kullanıyorsa gas gönderildiği anda çalabilir; özel paket/özel mempool, kontrat çağrısı ve uzman planı gerekebilir.
Eski cüzdan delil olarak izlenmeye devam edebilir, fakat yeni fon gönderilmez. Yeni cüzdan adresi kamuya gereksiz açıklanmaz ve faille iletişimde paylaşılmaz.
Borsa hesabı ele geçirilmesi
Borsa hesabında şifre değişikliği kadar e-posta, 2FA, API, cihaz ve çekim kanalları birlikte güvenceye alınmalıdır. Saldırgan şifreyi kaybetse bile açık API anahtarı veya e-posta yönlendirmesiyle erişimi sürdürebilir.
Hesabı kilitleyin; tüm oturumları sonlandırın; e-posta hesabını ayrı cihazdan güvene alın; API’leri silin; 2FA’yı uygulama veya donanım anahtarıyla yenileyin; anti-phishing kodu ve çekim beyaz listesini kontrol edin. Platforma unauthorized withdrawal olarak bildirin ve çıkış TxID’si ile giriş/cihaz kayıtlarının korunmasını isteyin.
Saldırgan, düşük likiditeli tokenla karşılıklı işlem yaparak hesabı doğrudan çekim olmadan boşaltabilir. Bu nedenle yalnızca çekim geçmişi değil spot/vadeli emir, API trade ve karşı hesap ilişkisi de incelenir.
SIM swap ve e-posta ele geçirme
SIM swap, telefon numarasını saldırganın SIM’ine taşıyarak SMS doğrulamalarını ele geçirir; e-posta ele geçirme ise birçok hesabın kurtarma kapısını açar. Numaranın bir süre servis dışı kalması, beklenmeyen operatör mesajı veya parola sıfırlama e-postası uyarıdır.
Operatöre ulaşıp hattı bloke edin, SIM değişim zamanını ve başvuru kanalını kaydettirin. Banka, borsa ve e-postada SMS yerine authenticator veya güvenlik anahtarı kullanın. E-posta oturumları, kurtarma adresi, filtre ve forwarding kuralları incelenir. Operatör/borsa kayıtları ceza dosyasında istenir.
Clipboard, adres zehirleme ve sahte QR
Clipboard zararlısı kopyalanan adresi değiştirir; address poisoning ise geçmişe benzer adres göndererek kullanıcının yanlış satırı kopyalamasını hedefler. İlk ve son karakter benzerliği adres doğrulaması değildir.
Her transferde adresi güvenilir kaynaktan alın, tamamını veya yeterli bağımsız segmenti kontrol edin ve yüksek tutarda küçük test gönderin. Cüzdan geçmişinden kopyalamak yerine kayıtlı whitelist kullanın. Olayda mağdurun kopyaladığı özgün metin, cihaz, clipboard davranışı, QR görseli ve gerçek işlem alıcısı korunur.
Saldırı türü–müdahale matrisi
Yanlış müdahale yeni zarar doğurabileceğinden aşağıdaki ayrım hızlıca yapılmalıdır. Şüphe varsa en yüksek riskli senaryo esas alınır.
| Belirti | Muhtemel sızıntı | Müdahale |
|---|---|---|
| Tüm varlıklar farklı ağlarda çıkıyor | Seed/private key | Temiz cihazda yeni seed, kontrollü taşıma |
| Tek ERC-20 token çekiliyor | Allowance/permit | Spender analizi, revoke; seed şüphesinde taşıma |
| Tüm NFT koleksiyonu çıkıyor | setApprovalForAll |
Operatör revoke ve güvenli cüzdana transfer |
| Borsadan bilinmeyen çekim | Hesap/e-posta/2FA/API | Hesabı kilitle, oturum/API ve e-posta güvenliği |
| Gas gelir gelmez çekiliyor | Sweeper bot | Manuel gas gönderme; özel kurtarma stratejisi |
| Alıcı adres son anda değişmiş | Clipboard/poisoning | Cihaz incelemesi, beyaz liste ve adres doğrulama |
22. DeFi, token, NFT ve proje dolandırıcılıkları
DeFi veya token zararında suç, kötü tasarım, piyasa riski ve akıllı sözleşme açığı ayrılmadan doğru hukuki yol seçilemez. Kontratın “code is law” niteliği, hileli beyan veya yönetici kötüye kullanımını hukuken dokunulmaz yapmaz.
Rug pull
Rug pull, proje ekibinin likiditeyi veya yatırımcı fonunu beklenmedik biçimde çekmesi ya da tokenı satılamaz hâle getirerek kaçmasıdır. Her likidite azalması rug pull değildir; ilan edilmiş protokol mekanizması, hakediş ve piyasa koşulu incelenir.
Deployer ve admin adresleri, LP token sahipliği, likidite ekleme/çekme, mint yetkisi, upgrade, treasury transferi, ekip cüzdanları ve pazarlama vaatleri eşleştirilir. Ekip “likidite kilitli” dediyse kilit kontratı ve süresi doğrulanır. Sahte ekip kimliği, alan adı, sosyal hesap, yatırımcı sunumu ve borsa listeleme iddiası korunur.
Hileli vaat ve baştan itibaren menfaat kastı varsa dolandırıcılık; yönetici fonunu sonradan amaç dışı kullanmışsa güveni kötüye kullanma veya şirket/sermaye piyasası sorumlulukları; yalnızca projenin başarısız olması hâlinde sözleşmesel/piyasa riski gündeme gelebilir.
Honeypot ve satılamayan token
Honeypot token alıma izin verip satışı kod veya gizli vergiyle fiilen engeller. Kullanıcı arayüzündeki “yüksek kâr”, gerçek satılabilir değer olmayabilir.
Kontratın transfer/satış koşulları, blacklist/whitelist, fee değişim yetkisi, max transaction, router kontrolü ve owner ayrıcalıkları analiz edilir. Satış simülasyonu tek başına yeterli olmayabilir; owner sonraki blokta ayarı değiştirebilir. Token sembolü değil kontrat adresi, deployer, likidite ve kaynak kodu saklanır.
Zarar, token bakiyesinin teorik ekran fiyatından değil ödenen değer ve gerçek likidite/çıkış imkânından hesaplanır. Proje reklamındaki garanti ve geliştirici ilişkisi hile bakımından önemlidir.
Pump and dump ve sahte ön satış
Pump and dump, koordineli tanıtımla fiyatı şişirip organizatörlerin ellerindeki varlığı yatırımcılara satmasıdır; sahte ön satış ise hiç var olmayan veya açıklanandan farklı token için para toplar. Fiyat artışı tek başına manipülasyon ispatı değildir.
Tanıtım zamanları, insider cüzdan dağılımı, ilk fonlama kaynağı, alım-satım yoğunlaşması, sosyal medya grubu ve ekip açıklamaları birlikte incelenir. Ön satışta kontrat, tahsis, vesting, toplanan cüzdan ve token teslimi kontrol edilir. “Borsada listelenecek” iddiasının kaynağı ve sahte ortaklık logoları delildir.
Sahte airdrop ve NFT mint
Sahte airdrop veya NFT mint, ücretsiz varlık vaadiyle cüzdana zararlı imza attırır. Cüzdana kendiliğinden gelen bilinmeyen token/NFT ile etkileşime girmek gerekli değildir.
Sahte site kontratı, izin çağrısı, operator/spender ve çıkan varlıklar izlenir. NFT meta verisi değişebilir; token ID, kontrat, owner transferleri ve pazar yeri emirleri saklanır. Çalınan NFT bir pazar yerine giderse platforma olay ve polis dosyası bildirilebilir; pazar etiketi veya satış engeli mülkiyet kararının yerine geçmez.
Oracle ve flash-loan saldırısı
Flash loan kötü niyetin kendisi değil, tek işlem içinde teminatsız likidite aracıdır; saldırı, protokolün fiyat veya muhasebe açığını sömürmesinden doğabilir. Teknik kök neden, fail kastı ve proje sorumluluğu ayrı incelenir.
İşlem trace’i, borç alma/geri ödeme, fiyat havuzu, oracle güncellemesi, teminat, likidasyon ve kâr çıkışı adım adım çıkarılır. Protokol yöneticisinin önceden bildiği açık, denetim uyarısı ve durdurma yetkisi sorumluluk değerlendirmesine girer. Kullanıcı kaybı doğrudan saldırgan kârına eşit olmayabilir.
Staking, cloud mining ve getiri protokolü
Garantili yüksek staking veya cloud mining getirisi, gerçek zincir üstü faaliyet yoksa Ponzi düzeni olabilir. Panelde günlük kazanç yazması, madencilik cihazı veya validator bulunduğunu kanıtlamaz.
Yatırımların hangi cüzdana gittiği, gerçekten stake edilip edilmediği, ödemenin yeni yatırımcı fonundan gelip gelmediği, node/validator, sözleşme ve çekim politikası incelenir. “Kilit açma”, “enerji”, “hash gücü yükseltme” için ek ödeme talebi kırmızı bayraktır. Donanım faturası, şirket, tesis ve doğrulanabilir on-chain pozisyon aranır.
Proje ekibi ve DAO sorumluluğu
DAO etiketi, kod geliştiricisi, multisig imzacısı veya pazarlama yapan kişinin her türlü sorumluluktan bağışık olduğu anlamına gelmez; fakat yalnızca token tutmak da yöneticilik değildir. Fiilî kontrol ve karar katkısı araştırılır.
Multisig imzaları, yönetişim oyları, admin key, ücret geliri, şirket/foundation yapısı ve kamuya yapılan beyanlar rol ayrımını sağlar. Açık kaynak koduna katkı ile fonu kontrol etmek aynı değildir. Davalı ve şüpheli belirlenirken dağıtık yapının gerçek işleyişi incelenir.
DeFi dosyası kontrol tablosu
DeFi incelemesi yalnızca transfer listesi değil, protokol yetki ve ekonomik akış haritası gerektirir. Asgari veri aşağıdadır.
| Katman | Sorulacak soru | Veri |
|---|---|---|
| Kontrat | Kod ve proxy hangi sürüm? | Adres, bytecode, doğrulanmış kaynak, implementation |
| Yetki | Kim upgrade/mint/pause yapabilir? | Owner, role, multisig, timelock |
| Ekonomi | Fon nereden nereye aktı? | Logs, traces, havuz, oracle, LP |
| Beyan | Kullanıcıya ne vaat edildi? | Whitepaper, site, sosyal medya, sözleşme |
| Kimlik | Deploy/admin kimle bağlı? | İlk fonlama, CEX depoziti, alan adı/şirket |
| Zarar | Gerçek ödeme ve alınan karşılık ne? | TxID, token miktarı, likidite ve değerleme |
23. P2P, IBAN, OTC ve hesap kullandırma riskleri
P2P ve OTC işlemlerinde kripto ile banka parasının farklı kişiler arasında çaprazlanması, hem dolandırıcılık hem de masum hesap sahibinin şüpheli görünmesi riskini artırır. Platform dışına çıkmak, üçüncü kişi ödemesi kabul etmek ve açıklamasız transfer yapmak bu riski büyütür.
P2P işleminde temel güvenlik
Kripto, banka hesabında para kesin ve kullanılabilir biçimde görülmeden serbest bırakılmamalıdır. Ekran görüntüsü, SMS, e-posta veya PDF dekont gerçek ödeme kanıtı değildir.
Ödeme yalnızca emirde doğrulanmış alıcı/satıcı adıyla uyumlu hesaptan gelmelidir. Üçüncü kişi, şirket, aile üyesi veya “müşteri hesabı” ödemesi kabul edilmemelidir. Platform sohbeti dışına çıkmayın; emir numarası, karşı UID, KYC görünen adı, banka dekontu ve uyuşmazlık kayıtlarını saklayın. Bankadaki “bekleyen/provizyon” hareketi kesin ödeme sayılmayabilir.
Alıcı acele ettiriyor, fazla para gönderiyor, iade için başka IBAN veriyor veya kriptoyu farklı cüzdana istiyorsa işlemi durdurun. Platformun itiraz/escrow sürecini kullanın. P2P dışında Telegram/WhatsApp OTC işlemi, KYC ve uyuşmazlık korumasını azaltır.
Üçgen dolandırıcılık
Üçgen dolandırıcılıkta fail, bir mağdurdan banka parası alırken başka bir P2P satıcısından kripto temin eder; banka transferini yapan ile kriptoyu alan farklıdır. P2P satıcısı görünürde para almış olsa da altta yatan dolandırıcılıktan habersiz olabilir.
Örnek akış: Fail sahte ürün mağduruna P2P satıcısının IBAN’ını verir; mağdur havale yapar; fail P2P platformunda “ödendi” der; satıcı USDT’yi fail cüzdanına bırakır. Sonra banka hesabı şikâyet nedeniyle bloke olabilir ve satıcı şüpheli olarak ifadeye çağrılabilir.
Savunma ve mağduriyet için emir numarası, platform içi chat, fiyatın piyasa ile uyumu, kripto çıkış adresi, karşı UID, banka gönderen adı ve satıcının işlemi bildirdiği zaman önemlidir. Üçüncü kişi ödemesine izin veren davranış kusur veya bilinç yönünden tartışılabilir; fakat tek başına dolandırıcılık kastı değildir.
IBAN veya borsa hesabı kiralama
IBAN, ödeme hesabı veya borsa hesabını komisyonla başkasına kullandırmak ciddi ceza, tazminat ve hesap blokesi riski taşır. “Sadece hesabımı verdim” savunması, 31 Temmuz 2026 tarihli TCK m.158/4 nedeniyle de otomatik cezasızlık sağlamaz.
Kimlik belgesi, yüz doğrulaması, SIM, 2FA, API veya çekim hesabı paylaşmak failin KYC engelini aşmasına yardımcı olur. Bir kişinin hesabı yüzlerce mağdur parasını geçirirse çok sayıda soruşturma açılabilir. Hesap sahibi menfaat almamış veya kandırılmışsa bunu erken bildirim, iletişim, IP/cihaz ve paranın yönüyle göstermelidir.
Hesap kiralama ilanları “ödeme temsilcisi”, “finansal asistan”, “arbitraj hesabı”, “günlük komisyon” veya “oyun bakiyesi” adı kullanabilir. Meşru işveren, çalışanından kişisel banka/borsa hesabını yabancı fonları aktarmak için istemez.
Banka hesabına bloke konulması
Banka hesabındaki bloke, hesabın suç gelirine temas ettiğine dair tedbir olabilir; hesap sahibinin kesin suçlu olduğu anlamına gelmez. Blokenin dayanağı, kapsamı, dosya numarası ve hangi işlemlerle ilişkili olduğu öğrenilmelidir.
Banka destek mesajıyla yetinmeyin; mümkünse yazılı bilgi ve ilgili savcılık/soruşturma numarasını alın. Hesap ekstresi, ticari ilişkinin belgesi, P2P emirleri, vergi/fatura, kripto TxID’leri ve iletişim hazırlanır. Aynı hesaptaki maaş veya ilgisiz fonlar varsa ölçülülük ve aidiyet yönünden başvuru değerlendirilebilir.
Fon geldi diye hemen başka hesaba aktarmak, nakit çekmek veya kriptoya çevirmek şüpheyi artırabilir. Olayı öğrendikten sonra delil silmek veya karşı tarafla sahte sözleşme üretmek ayrıca risklidir.
OTC masa ve yüz yüze işlem
OTC işleminde karşı tarafın kimliği, varlık kaynağı, teslim yöntemi ve yetkisi yazılı doğrulanmadan yüksek tutarlı transfer yapılmamalıdır. Otel lobisi, kurye, nakit çanta veya üçüncü kişi cüzdanı, tahsil ve ispat riskini büyütür.
Kurumsal OTC’de sözleşme, şirket temsil yetkisi, KYC/AML, fiyat kaynağı, settlement adresi, ağ, test transferi ve banka hesabı belirlenir. Cüzdan sahipliği küçük imzalı mesaj veya kontrollü testle doğrulanabilir. Nakit işlemin kaynağı ve mevzuata uygunluğu ayrıca değerlendirilir.
Sahte OTC’de mağdura önce gerçek stablecoin gösterilip sonra address poisoning, sahte token, geri alınabilir banka transferi veya uzaktan erişim uygulanabilir. Token kontratı ve işlem kesinliği, paranın tesliminden önce bağımsız kontrol edilir.
P2P dosyasında gerekli delil
P2P soruşturması, bankadan kriptoya iki yönlü eşleştirme gerektirir. Sadece IBAN dekontu veya sadece TxID olayın üçgenini göstermez.
| Fiat ayağı | Platform ayağı | Zincir ayağı | İletişim ayağı |
|---|---|---|---|
| Gönderen/alıcı ad ve IBAN | Emir no, UID, KYC adı | Ağ, TxID, alıcı cüzdan | Platform içi chat |
| Banka zamanı ve referans | Escrow bırakma zamanı | Token kontratı/miktar | Dışarı çıkma talebi |
| Onay/cihaz/IP talebi | İtiraz ve destek kaydı | Sonraki CEX/bridge | Üçüncü kişi açıklaması |
| İade/chargeback/bloke | Hesap kısıtı | Geri ödeme TxID’si | Telefon/e-posta |
Hesap sahibinin kastı nasıl araştırılır?
Kast, hesabın adına kayıtlı olmasından değil, kullanım bilgisi, menfaat ve olay sonrası davranıştan çıkarılır. Tek bir işlemde kandırılan kişi ile onlarca hesabı komisyonla yöneten kişi aynı değerlendirilmez.
Hesap açılışındaki cihaz, 2FA, KYC görüntüsü, giriş IP’leri, para çekme yöntemi, komisyon, tekrar, faille mesajlar ve açıklanamayan kazanç araştırılır. Hesap sahibi hızlıca bankaya/polise haber vermiş, paraya dokunmamış ve erişim saldırısını belgeleyebilmişse bu önemlidir. TCK m.158/4’ün koşulları oluşsa bile rolün hesap kullandırmayla sınırlı olup olmadığı ayrı incelenir.
24. Şirketler, miras, çok mağdurlu ve özel dosyalar
Şirket cüzdanı, miras, çocuk veya yaşlı mağdur ve çok mağdurlu yapı; olağan bireysel dosyaya ek yetki, temsil ve hak sahipliği sorunları doğurur. Acil fon koruması aynı kalır, fakat kim adına talep verileceği ve anahtarı kimin kontrol etmesi gerektiği özel planlanır.
Şirket ve kurumsal cüzdan olayları
Şirket dosyasında ilk soru, işlemi kimin yapabildiği ve hangi kurumsal yetkiyle yaptığıdır. Muhasebe kaydı, yönetim kararı, çalışan görevi ve cüzdan anahtarı aynı kişide toplanmışsa hem saldırı hem içeriden kötüye kullanım riski artar.
İnceleme; yönetim/temsil belgeleri, şirket sözleşmesi, cüzdan envanteri, multisig imzacıları, donanım cüzdanı teslim tutanakları, parola yöneticisi erişimi, API anahtarları, borsa kurumsal hesabı, rol tabanlı yetki, onay limitleri ve muhasebe kayıtlarını kapsar. Çalışanın kendi cüzdanına transfer yapması, tedarikçi ödemesi, treasury yönetimi ve yatırım emri birbirinden ayrılır.
İçeriden şüphe varsa kişiyi haberdar edip delil silmesine fırsat vermeden erişim güvenliği sağlanmalı; ancak işverenin çalışan cihazını ve haberleşmesini sınırsız inceleyebileceği varsayılmamalıdır. KVKK, iş hukuku, özel hayat ve ceza muhakemesi kuralları gözetilir. Kurumsal e-posta, SIEM, VPN, anahtar kasası ve borsa audit logları hukuka uygun şekilde korunur.
Şirket için acil plan şöyle kurulabilir: tüm cüzdan ve platformların yetki matrisi çıkarılır; riskli imzacı veya API devre dışı bırakılır; multisig quorum güvenle değiştirilir; kalan fonlar yeni politika cüzdanına taşınır; yönetim kurulu/temsil kararı alınır; savcılık başvurusunda şirket zararını ve başvuranın yetkisini gösteren belgeler eklenir. Vergi ve muhasebe kayıtları, gerçek zarar ve malvarlığı aidiyetini destekler.
Kurumsal yetki matrisi örneği
| Varlık/hesap | Sahip tüzel kişi | Saklama | İmzacılar/roller | Onay eşiği | Günlük limit | Acil durdurma | Son test |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Treasury multisig | ABC AŞ | Self-custody | CFO, CEO, hukuk | 2/3 | … | Yeni safe’e taşıma | … |
| Borsa kurumsal | ABC AŞ | KVHS | Trader, viewer, admin | Rol bazlı | … | Admin kilidi | … |
| Operasyon cüzdanı | ABC AŞ | Donanım | Finans 1/Finans 2 | 1/2 | Düşük | Whitelist | … |
Çok mağdurlu, kırılgan mağdurlu ve bağlantılı dosyalar
Ortak adres, alan adı, telefon, IBAN veya platform hesabı kullanan çok mağdurlu olaylar tek fail ağını gösterebilir; mağdurların koordinasyonu delili güçlendirirken veri güvenliği korunmalıdır. Her mağdurun zararı ve iradesi yine ayrı ispatlanır.
Ortak bir çekirdek tablo oluşturulabilir: mağdur kodu, ilk temas, ödeme tarihi, TxID, ilk alıcı, ortak ara adres, CEX depoziti, banka hesabı ve soruşturma numarası. Kimlik ve mahrem yazışmalar yalnızca gerekli makamla paylaşılır. Herkesin seed’i, kimlik belgesi ve banka dökümünü ortak mesaj grubuna yüklemesi güvenli değildir. Bir koordinatör veya vekil, delil indeksini yönetebilir.
Bağlantılı dosyaların birleştirilmesi, ortak soruşturma ve suç örgütü iddiası somut ortaklıklarla değerlendirilir. Aynı borsa hot wallet’ına ulaşmak tek başına aynı faili göstermez; milyonlarca kullanıcı aynı kurumsal cüzdanı paylaşabilir. Buna karşılık aynı depozit UID’si, aynı telefon/cihaz, aynı sahte panel ve aynı komisyon hesabı güçlü bağlantıdır.
Yaşlı, çocuk, bilişsel güçlüğü bulunan veya yoğun psikolojik baskı altındaki mağdur için ifade ortamı ve temsil özenle planlanır. Mağdurun “nasıl kandın?” diye suçlanması, yeni ödemeleri gizlemesine yol açabilir. Yakını güvenliği sağlarken hesabı izinsiz ele geçirmemeli; vesayet, velayet veya temsil belgesi gerektiğinde sunulmalıdır. İntihar düşüncesi, tehdit veya şantaj varsa finansal süreçten önce fiziksel güvenlik ve acil destek önceliklidir.
Şantaj/fidye olayında ödeme kararı basit “öde/ödeme” formülüne indirgenmez. Hayat güvenliği, verinin niteliği, yaptırım riski, sigorta, kolluk koordinasyonu ve saldırganın ödeme sonrası davranışı değerlendirilir. Seed veya şirket sırrı sızmışsa sadece fidye iletişimine değil teknik yeniden kurulum ve anahtar rotasyonuna odaklanılır.
Ölüm, miras, boşanma ve aile içi uyuşmazlık
Kripto varlık mirasın veya mal rejimi tasfiyesinin parçası olabilir; cüzdana erişilememesi varlığın hukuken yok olduğu anlamına gelmez. Buna karşılık hukuki hak, private key’i teknik olarak elde etmeyi garanti etmez.
Miras dosyasında murisin borsa hesapları, public adresleri, donanım cüzdanı, seed saklama planı, vergi/muhasebe ve satın alma kayıtları araştırılır. Borsaya veraset ilamı, kimlik ve kurumun talep ettiği belgelerle başvurulur. Self-custody cüzdanda seed/private key bilinmiyorsa sağlayıcı genellikle erişim veremez. Cihaz incelemesi, parola ipucu ve yedekler hukuka uygun yapılır; “cüzdan kırma” vaadiyle anahtar ve cihaz sahte uzmana teslim edilmez.
Bir mirasçı anahtarı biliyor diye varlığın tamamına tek başına sahip olmaz. Fonun gizlice taşınması, tereke ve diğer mirasçı hakları bakımından sorumluluk doğurabilir; işlem zincirde kalıcı delil bırakır. Güvenli yaklaşım, varlığı çoklu imzalı veya tarafsız kontrollü cüzdanda koruyup tereke tespitine dâhil etmektir.
Boşanma veya aile içi uyuşmazlıkta kripto varlığın edinme tarihi, kaynağı, mal rejimi niteliği ve tasarruflar incelenir. Eşin public adresini izlemek mümkün olsa da hesabına yetkisiz girmek veya seed’i almak hukuka aykırı olabilir. Mal kaçırma şüphesinde mahkemeden ölçülü bilgi ve koruma talepleri istenir. Kripto transferinin mahremiyeti, mahkeme kararına rağmen delil saklama hakkı vermez.
25. Avukat ve teknik uzmanın çalışma modeli
Kripto dolandırıcılığı dosyasında avukat hukuki yetki ve talebi, teknik uzman ise işlemin yeniden üretilebilir analizini kurar; rollerin karışması dosyayı zayıflatır. Her dosyada iki ayrı uzman zorunlu değildir, ancak karmaşık dosyada koordinasyon belirgin avantaj sağlar.
Avukat ne yapar, teknik uzman ne yapar?
Avukat delili hukuki sonuca ve usul talebine dönüştürür; teknik uzman ağ verisini doğrular, fon yolunu ve belirsizlikleri açıklar. Teknik araç kullanan avukat veya hukuki eğitimli analist bulunabilir, fakat rapordaki her kanaatin dayanağı yine ayrılmalıdır.
Avukat; başvuru ve yetki stratejisini, suç vasfını, CMK tedbirlerini, platform ve yabancı kurum yazışmalarını, mağdur/şüpheli haklarını, hukuk davası ve ihtiyati korumayı yönetir. Teknik uzman; doğru ağ/kontratı, TxID ve adres tipini, DEX/bridge akışını, CEX depozit temasını, ham veri ve rapor yöntemini ortaya koyar. Adli bilişim uzmanı ayrıca cihaz, e-posta, zararlı yazılım ve hesap loglarını inceler.
İyi ekip toplantısında teknik bulgu şu formata çevrilir: “D1 adresi X kurum depozit altyapısıyla yüksek güvenle ilişkili; doğrulama için şu TxID, zaman ve miktarın müşteri UID’siyle eşleştirilmesi, ardından KYC–IP–cihaz–iç transfer–çekim verisinin istenmesi gerekir.” Böylece hukuk talebi, “blockchain araştırılsın” belirsizliğinden çıkar.
Av. Ahmet Karaca’nın çalışma yaklaşımı: “Bir cüzdan adresini bir isimle eşitlemek tek başına delil değildir. İşlem yönü, zaman, miktar, ağ ve hizmet sağlayıcı bağlantısı aynı tabloda kurulup doğru resmî kayıt istendiğinde teknik iz hukuki değere dönüşür.”
Av. Ahmet Karaca’nın kripto varlık, bilişim ve ceza hukuku kesişimindeki dosyalarda benimsediği yöntem; hızlı ilk triyaj, delil bütünlüğü, ölçülü hukuki nitelendirme ve teknik rapor–müzekkere uyumudur. Bu yaklaşım bir sonuç vaadi değil, yanlış hedefe yazı gönderilmesini ve doğrulanmamış etiketle kişi suçlanmasını önleyen çalışma standardıdır.
Hizmet alırken sorulacak sorular
Uzman seçerken “parayı kesin getirir misiniz?” yerine yöntem, sınır, teslim ve veri güvenliğini sorun. Kesin başarı ve sabit süre vaadi, özellikle dosya görülmeden veriliyorsa kırmızı bayraktır.
Sorulabilecek sorular şunlardır: İlk 24 saatte hangi çıktı hazırlanacak? Ağ ve kontrat nasıl doğrulanacak? Ticari analiz aracı kullanılıyorsa bulgu bağımsız olarak açıklanacak mı? Ham veri ve hash teslim edilecek mi? Rapor mahkeme/savcılık talebine nasıl çevrilecek? Yabancı borsa için hangi tüzel kişi ve resmî kanal belirlenecek? Ücret sabit, saatlik veya aşamalı mı? Fon geri gelmezse hangi işler yine teslim edilmiş sayılacak? Kişisel veriler ve cüzdan adresleri nerede saklanacak?
Hiçbir meşru avukat veya teknik uzman seed/private key’i sıradan iletişim kanalından istememelidir. Cüzdan kurtarma için imza gerektiren istisnai teknik çalışma varsa kapsam, risk, temiz cihaz, erişim kaydı ve geri çekme planı yazılı olmalıdır. Uzmanın sizin adınıza borsa/kolluk gibi davranmasına veya sahte belge üretmesine izin vermeyin.
Çıkar çatışması da kontrol edilmelidir. Aynı olayda platforma, proje ekibine ve mağdura danışmanlık veren kişi bağımsız olmayabilir. Raporun kim tarafından finanse edildiği ve hangi materyalle sınırlı olduğu açıklanmalıdır. Sadece ticari etiket ekranı sunan fakat TxID yolunu veremeyen rapor, denetlenebilir değildir.
Av. Ahmet Karaca ile dosya değerlendirmesinde ilk görüşmeye kronoloji, TxID tablosu, platform UID/ticket numaraları ve mevcut savcılık evrakının hazırlanması, görüşmenin verimini artırır. İletişim: 0531 336 09 81. Bu iletişim bilgisi acil kamu hattı değildir; devam eden saldırıda önce hesap/cüzdan güvenliği ile savcılık veya kolluk başvurusu geciktirilmemelidir.
26. Anonimleştirilmiş temsili vakalar
Aşağıdaki olaylar eğitim amacıyla birden fazla tipik örüntünün birleştirildiği kurgusal ve anonim senaryolardır; gerçek müvekkil sonucu veya başarı oranı iddiası değildir. Amaç, doğru sorunun dosya yönünü nasıl değiştirdiğini göstermektir.
Vaka 1 ve 2: USDT yatırım zinciri ile cüzdan drainer
İlk iki vaka, “para borsaya gitti” ve “cüzdan bağladım” ifadelerinin tek başına neden yetersiz olduğunu gösterir. İşlem ayrıntısı hem tedbiri hem suç vasfını değiştirir.
Vaka 1 — Tron USDT ve sahte yatırım paneli. Mağdur, üç hafta boyunca WhatsApp’tan görüştüğü “analistin” yönlendirdiği sitede 40.000 USDT kâr görür. Gerçekte kendi borsa hesabından toplam 12.000 USDT göndermiştir. Çekim istediğinde 3.000 USDT “gelir vergisi” talep edilir. Mağdur yeni ödemeyi keser; borsa CSV’si ve dört TxID çıkarılır. İlk alıcılar aynı toplayıcı adreste birleşir, ardından farklı bir adrese ve kurumsal sweep davranışı gösteren akışa gider.
Yanlış yaklaşım, sıcak cüzdan etiketini failin şahsi cüzdanı sayıp “bakiye milyonlarca dolar” demektir. Doğru yaklaşım, mağdurun depozitini tam TxID, miktar ve UTC zamanla platformdaki müşteri alt hesabına eşleştirmeyi istemektir. Şikâyette sahte kâr değil 12.000 USDT gerçek çıkış, küçük geri ödeme varsa mahsup ve yeni vergi talebi hilenin devamı olarak yazılır. Fonun hâlen kurumda bulunup bulunmadığı cevap gelmeden kesin söylenmez.
Vaka 2 — MetaMask drainer ve Permit2. Mağdur, popüler bir NFT projesini taklit eden sitede “airdrop claim” imzası verir. İlk anda bakiyesi değişmez; birkaç saat sonra iki ERC-20 token ve üç NFT farklı adreslere gider. Mağdur yalnızca siteyi cüzdandan disconnect eder, fakat transferler sürer.
İnceleme, imzanın Permit2 yetkisi ve NFT’ler için operatör onayı yarattığını gösterir. Seed’in siteye yazılmadığı ve başka ağlarda yetkisiz hareket olmadığı teyit edilmeye çalışılır. Riskli izinler iptal edilir, değerli kalan varlıklar temiz cüzdana taşınır. Rapor, spender/operator, imza zamanı, transferFrom işlemleri, NFT pazar teması ve son CEX depozitini gösterir. Disconnect’in revoke olmadığı dosyanın teknik ana bulgusudur.
Vaka 3 ve 4: P2P üçgeni ile yabancı borsa/bridge
Bu iki vaka, zincir üstü alıcının her zaman dolandırıcı ve yabancı borsa temasının her zaman çıkmaz olmadığını gösterir. Fiat ve zincir katmanları birlikte kurulmalıdır.
Vaka 3 — P2P satıcısının banka hesabı blokesi. Bir kullanıcı, borsa P2P pazarında piyasa fiyatına yakın bedelle USDT satar. Ödeme, emirdeki isimden farklı bir kişiden gelir; alıcı “şirket muhasebesi” açıklaması yapar. Satıcı parayı gördükten sonra USDT’yi escrow’dan bırakır. İki hafta sonra banka hesabı, parayı gönderen kişinin sahte ürün dolandırıcılığı şikâyeti nedeniyle bloke olur.
Satıcının yalnızca “ben de mağdurum” demesi yerine P2P emir numarası, karşı UID, platform chat’i, banka zamanı, USDT bırakma kaydı ve failin hedef cüzdanı sunulur. Üçüncü kişi ödemesini kabul etmesi riskli davranıştır; fakat kast için tekrar, komisyon, faille ilişki ve hesap kontrolü araştırılır. TCK m.158/4 ancak iştirak ve sınırlı hesap kullandırma koşulları varsa değerlendirilir; bu vaka otomatik indirim veya otomatik mahkûmiyet örneği değildir.
Vaka 4 — Yabancı CEX öncesi bridge. Mağdurun BNB Smart Chain’de gönderdiği USDT, iki swap sonrası native varlığa dönüşür ve cross-chain hizmetiyle başka EVM ağına geçirilir. Açık kaynak etiket, hedefteki adresi yabancı borsayla ilişkilendirir. Sadece kaynak TxID’yi borsaya göndermek sonuç vermez.
Teknik çalışma kaynak swap çıkışını, bridge message ID’sini, hedef TxID’yi ve son depozit akışını bağlar. Savcılığa doğru borsa tüzel kişisi, kolluk talep kanalı, kayıt muhafazası, depozit TxID→UID eşleşmesi ve son çekim talebi sunulur. Borsanın kendi ülkesinde ek karar isteyebileceği belirtilir. “Yabancı olduğu için kesin alınamaz” da “ticket açıldı, kesin dondu” da söylenmez.
Vakaların ortak dersleri
Dört vakanın ortak sonucu, teknik etiketin değil delil–talep eşleşmesinin ilerleme sağladığıdır. Her senaryoda ilk hedef ve yanlış varsayım farklıdır.
| Vaka | Kritik kırılma | Yanlış varsayım | Doğru sonraki adım |
|---|---|---|---|
| Sahte yatırım | Depozit→UID eşleşmesi | Hot wallet failindir | Kurum içi müşteri ve devam hareketi |
| Drainer | İmza yetkisinin türü | Disconnect yetkiyi siler | Revoke/yeni cüzdan ve spender izi |
| P2P üçgeni | Fiat ödeyen ile kripto alan ayrımı | IBAN sahibi kesin faildir | Emir–banka–TxID–cihaz bütünlüğü |
| Bridge+CEX | Kaynak/hedef mesaj eşleşmesi | İlk zincir TxID’si yeter | Hedef depozit ve doğru yabancı kurum talebi |
Bu senaryolar sonuç vaadi üretmek için değil, soru sorma disiplinini göstermek için kullanılmalıdır. Gerçek dosyada birkaç dakikalık zaman farkı, farklı kontrat veya kurum cevabı bütünüyle başka sonuca yol açabilir.
27. En sık yapılan hatalar
En büyük hatalar yeni para göndermek, delili silmek, yanlış ağı raporlamak, her etiketi kesin kimlik saymak ve resmî başvuruyu platform ticket’ıyla karıştırmaktır. Hız ancak doğrulukla birleştiğinde yararlıdır.
Mağdurun ve danışmanın yaptığı hatalar
Mağdurun ilk tepkisi anlaşılır biçimde duygusaldır; iyi danışman bu paniği yeni kayba veya delil bozulmasına dönüşmeden yönetir. Aşağıdaki hatalar sık görülür.
- “Son ücret” ödemek: Çekim vergisi, gas, teminat veya hesap doğrulama adıyla zarar büyür.
- Faili tehdit etmek: Fon daha hızlı taşınır, hesap ve mesajlar silinir.
- Yazışmaları silmek: Utanç veya öfkeyle hile bağlamı kaybolur.
- Cihazı formatlamak: IP, eklenti, zararlı yazılım ve oturum izi yok olur.
- Seed’i uzmana göndermek: Kurtarma dolandırıcılığına ikinci erişim verilir.
- Tek ekran görüntüsüne güvenmek: Kırpılmış adres, sahte panel veya yanlış ağ yanıltır.
- Token sembolüyle raporlamak: Sahte USDT ile gerçek kontrat karışır.
- Hot wallet’ı fail sanmak: Borsa altyapısı gerçek kullanıcıyla karıştırılır.
- Risk skorunu kimlik saymak: Araç çıktısı kast ve kişi kanıtı gibi sunulur.
- CİMER/ticket ile yetinmek: Ceza muhakemesi talepleri gecikir.
- Her kuruma aynı genel metni yollamak: Hedef veri ve yasal kanal belirtilmez.
- Kurgusal başarı hikâyesi üretmek: Mesleki güven ve dosya inandırıcılığı zarar görür.
Danışman, “yüzde 90 izledik”, “48 saatte kesin dondururuz” veya “savcılık kesin iade eder” dememelidir. Doğru ifade; hangi işlemin doğrulandığı, hangi noktanın kurumsal olabileceği, hangi resmî verinin eksik olduğu ve bir sonraki adımın ne olduğudur.
Soruşturma dosyasını yavaşlatan hatalar
Soruşturmayı en çok yavaşlatan hata, yüzlerce ek arasında hedef işlem ve kurumu görünmez bırakmaktır. Teknik rapor, talep yazısını kolaylaştırmak yerine daha karmaşık hâle getirmemelidir.
Yanlış TxID, eksik adres, yerel saatin UTC diye yazılması, ağ belirtilmemesi, memo/tag’in unutulması, aynı transferin iki kez zarar hesabına eklenmesi ve sahte panel kârının gerçek zarar sayılması önce düzeltilmelidir. Platformun doğru tüzel kişisi ve kolluk kanalı araştırılmadan genel müşteri hizmetine resmî müzekkere gönderilmesi cevap alınmasını geciktirir.
Her olası suçu dilekçeye eklemek de faydalı değildir. Somut veri olmadan örgüt, aklama, kişisel veri, manipülasyon ve zimmet suçlarını aynı anda sıralamak ana olayı bulanıklaştırır. Buna karşılık suç vasfını tek maddeye kilitlemek de eksik olabilir; maddi fiiller açık anlatılıp alternatif hukuki değerlendirme ölçülü sunulur.
Son olarak, dosyayı sosyal medyada ifşa etmek şüphelileri uyarabilir, kişisel verileri yayabilir ve masum adres/kişileri hedef gösterebilir. Kamu uyarısı yapılacaksa özel anahtar, tam kimlik, soruşturma gizliliği ve doğrulanmamış kişi atfı paylaşılmaz.
28. Dolandırıcılıktan korunma mimarisi
En etkili koruma tek bir ürün değil; varlığı bölme, yetkiyi sınırlama, bağımsız doğrulama ve olay planını önceden kurma mimarisidir. Donanım cüzdanı bile seed’i sahte siteye yazan veya zararlı işlemi onaylayan kullanıcıyı tek başına korumaz.
Bireysel güvenlik mimarisi
Uzun süreli saklama cüzdanı ile günlük işlem cüzdanını ayırın ve riskli dApp’lere ana bakiyeyi bağlamayın. “Vault” cüzdanı nadiren imza atmalı; işlem cüzdanında kaybedilmesi tolere edilebilir miktar bulunmalıdır.
Önerilen katmanlar:
- Vault: Donanım veya çoklu imza; DeFi’ye bağlanmaz, yalnızca önceden doğrulanmış adreslere transfer.
- İşlem cüzdanı: DEX, mint ve gündelik kullanım; düşük bakiye ve düzenli izin temizliği.
- Test cüzdanı: Yeni protokol, airdrop ve belirsiz kontrat; ana kimlikle ilişkilendirilmesi gerekmez.
- Merkezi borsa hesabı: Uygulama tabanlı 2FA/güvenlik anahtarı, anti-phishing kodu, çekim whitelist’i, API kısıtı.
- İletişim: Finans hesapları için ayrı e-posta, benzersiz parola ve operatör port-out/SIM güvenliği.
Seed çevrimdışı ve fiziksel olarak ayrı yerde yedeklenir. Fotoğrafı çekilmez, buluta konmaz, yazıcı veya çevrim içi not uygulamasından geçirilmez. Yedekleme yangın/su ve miras erişimini dikkate alır. Kimseye “destek için” verilmez.
Her yüksek tutarlı transferde ağ, token kontratı, adres ve memo bağımsız iki kanaldan doğrulanır; küçük test transferinden sonra kalan tutar gönderilir. Address poisoning’e karşı geçmişten kopyalamak yerine whitelist kullanılır. İşlem simülasyonu yardımcıdır fakat kusursuz değildir; imzanın anlamı anlaşılmıyorsa reddedilir.
Kurumsal güvenlik ve yönetişim
Kurumlar tek kişinin anahtar ve onay kontrolünü ortadan kaldırmalı, görev ayrılığı ve geri dönüş planı kurmalıdır. Güvenlik politikası yalnızca “seed’i paylaşmayın” cümlesinden ibaret olamaz.
Multisig için uygun eşik, bağımsız cihazlar ve coğrafi ayrılık; donanım cüzdanı tedarik zinciri doğrulaması; rol tabanlı borsa erişimi; API’de çekim kapatma ve IP whitelist; günlük limit; yeni adrese bekleme süresi; iki kişiyle işlem doğrulama; anomali alarmı ve soğuk depolama uygulanabilir. Akıllı sözleşmede admin key, upgrade, pause, timelock ve emergency withdrawal yetkileri denetlenir.
Olay müdahale planı; kim hesabı kilitleyecek, kim savcılık başvurusu yapacak, kim platform hukuk birimine ulaşacak, hangi yedek cüzdan kullanılacak ve loglar nasıl korunacak sorularını önceden cevaplar. Üç ayda bir masa başı tatbikat ve küçük tutarlı kurtarma testi yapılır. Çalışan ayrılığında erişim, API, imzacı ve cihaz sertifikası aynı gün kaldırılır.
Tedarikçi ve proje due diligence’ı; tüzel kişi, temsil, kod denetimi, admin yetkisi, saklama, sigorta iddiası, finansal yeterlilik, SPK durumu ve olay geçmişini kapsar. “Denetlenmiş” logosu gerçek raporun kapsamı ve tarihini göstermiyorsa yeterli değildir. Audit, ekonomik tasarım ve anahtar yönetimi riskini tamamen ortadan kaldırmaz.
İşlem öncesi ve olay sonrası kontrol listesi
Kontrol listesi, bilgi sahibi kişinin bile acele anında yaptığı basit hataları azaltır. Aşağıdaki iki kısa liste kaydedilebilir ve kurumsal prosedüre eklenebilir.
Her transferden önce
Bir olaydan sonra
Korunmanın son katmanı gerçekçi beklentidir. “Risksiz yüzde 5 günlük getiri”, “sadece bugün”, “ünlü yatırımcı”, “vergiyi öde para açılsın” veya “seed doğrulaması” teklifleri teknik ayrıntı ne kadar ikna edici olursa olsun reddedilmelidir. Meşru yatırım zararı mümkün olduğu gibi, meşru hizmet de hiçbir zaman riski sıfırlama iddiası taşımaz.
29. Sık sorulan 60 soru
Aşağıdaki cevaplar, kripto dolandırıcılığı sonrasında en sık aranan hukuki ve teknik sorulara doğrudan yanıt verir. Cevaplar genel çerçevedir; ağ, ülke, suç tarihi ve platform koşulları somut sonucu değiştirebilir.
1. Kripto para dolandırıcılığı nereye şikâyet edilir?
Kripto para dolandırıcılığı Cumhuriyet başsavcılığına veya polis/jandarma birimine bildirilir. Siber suçlarla mücadele birimine doğrudan ulaşılabiliyorsa teknik ilk değerlendirme kolaylaşabilir; ancak sıradan polis merkezi de başvuruyu almakla yetkilidir. Şikâyete ağ, TxID, adres, miktar, UTC zaman, platform UID’si, dekont ve iletişim kayıtları eklenmelidir. Platform desteğine yapılan bildirim ceza şikâyetinin yerine geçmez.2. İnternetten suç duyurusu yapılabilir mi?
UYAP Vatandaş Portalı üzerinden savcılığa elektronik dilekçe gönderme imkânı güncel kimlik doğrulama ve imza şartlarıyla kullanılabilir. Eklerin boyutu, okunabilirliği ve başvurunun numara alması kontrol edilmelidir. Sistem sorunu veya acil fon hareketi varsa fizikî savcılık/kolluk başvurusu geciktirilmemelidir. CİMER formu, acil ceza muhakemesi tedbiri istemek için aynı işlevde değildir.3. CİMER’e şikâyet etmek yeterli midir?
Hayır, CİMER’e yazmak tek başına savcılık veya kolluk başvurusunun güvenli alternatifi değildir. CİMER başvuruyu görevli kuruma yönlendirebilir; fakat CMK m.128/A, elkoyma, KYC ve log taleplerinin bir soruşturma dosyasında hızla yürütülmesi gerekir. CİMER tamamlayıcı idari kanal olarak kullanılabilir, ancak TxID tablosuyla doğrudan ceza başvurusu yapılmalıdır.4. MASAK’a şikâyet edilince para donar mı?
MASAK’a bireysel bildirim yapılması paranın otomatik olarak donacağı veya iade edileceği anlamına gelmez. MASAK mali istihbarat, şüpheli işlem ve yükümlü uyumu alanında çalışır; işlemlerin ertelenmesi mekanizması ile ceza muhakemesi tedbirleri ayrı usullerdir. Mağdur, savcılık/kolluk başvurusunu yapmalı ve hedef kurum ile işlemi somutlaştırmalıdır.5. SPK’ya bildirim yapmak ne sağlar?
SPK bildirimi, KVHS’nin faaliyet veya sermaye piyasası yükümlülüklerine aykırılığı varsa denetim ve idari değerlendirme sağlayabilir. SPK özel cüzdandaki faili doğrudan yakalayan veya her kaybı iade eden makam değildir. Platformun müşteri varlığı, bilgi güvenliği, çekim sistemi, izinsiz faaliyet veya yanıltıcı uygulaması söz konusuysa somut belgeyle paralel bildirim anlamlıdır.6. Dolandırılan kripto para geri alınabilir mi?
Evet, bazı olaylarda tamamen veya kısmen geri alınabilir; hiçbir dosyada sonuç garanti değildir. En elverişli senaryo fonun KYC’li merkezi borsa, banka veya dondurulabilir stablecoin adresinde bulunmasıdır. Self-custody ve privacy katmanlarında teknik dondurma güçleşir; yine de fail kimliği ve diğer malvarlığından tazminat yolu kalabilir. Hız, delil ve ülke iş birliği sonucu belirler.7. Blockchain işlemi iptal edilebilir mi?
Yeterli onay almış blokzincir işlemi gönderen tarafından geçmişe dönük iptal edilemez. Pending işlemde bazı account-based ağlarda aynı nonce ve daha yüksek ücretle değiştirme olasılığı olabilir, fakat işlem onaylandıysa iade yeni bir transfer veya hukuki tahsil yoluyla gerçekleşir. Borsanın hesabı askıya alması geçmiş işlemi silmez; varlığın sonraki kullanımını engeller.8. İlk 15 dakikada ne yapmalıyım?
Yeni ödeme ve karşı tarafla işlem yapmayı durdurun, hesabı/cüzdanı güvene alın ve ağ–TxID–adres–miktar–zaman verisini kaydedin. Borsa hesabında oturum, e-posta, 2FA ve API’leri; self-custody cüzdanda seed sızıntısı ile onay riskini kontrol edin. Seed sızdıysa temiz cihazda yeni cüzdana geçin. Delilleri silmeyin ve platform/banka bildirimiyle resmî başvuruyu başlatın.9. Dolandırıcıya son vergi veya komisyonu ödemeli miyim?
Hayır, çekim açma, vergi, MASAK harcı, gas, sigorta veya teminat adıyla yeni ödeme yapmayın. Meşru vergi, bir dolandırıcının kişisel cüzdanına gönderilmez; sahte yatırım panelindeki bakiyeyi “serbest bırakmak” için sürekli ödeme tipik hile örüntüsüdür. Talebi delil olarak saklayın ve gerçek zarar tablosuna yaptığınız ödemeleri ayrı yazın.10. Dolandırıcıyla konuşmaya devam etmeli miyim?
Genellikle yeni ödeme yapmadan iletişimi kesmek ve mevcut yazışmayı korumak daha güvenlidir. Faili tehdit etmek veya takip edildiğini söylemek fonu hızla taşımasına ve hesapları silmesine yol açabilir. Kolluk kontrollü iletişim önermedikçe kendi başınıza tuzak kurmayın. Mesajları engellemeden önce dışa aktarın; özel veya hukuka aykırı yöntemle yeni delil üretmeyin.11. Şüphelinin adını bilmiyorsam şikâyet edebilir miyim?
Evet, kimliği bilinmeyen kişi veya kişiler hakkında suç duyurusu yapılabilir. Kullanıcı adı, telefon, e-posta, sahte site, banka hesabı, cüzdan adresi, TxID ve platform UID’si şüphelinin araştırılması için tanımlayıcıdır. Dilekçede “meçhul şüpheli/şüpheliler” denebilir; makamlar KYC, IP, cihaz ve diğer kayıtlarla kimlik araştırır.12. Cüzdan adresi sahibinin adı bulunabilir mi?
Cüzdan adresi tek başına isim taşımaz, fakat hizmet sağlayıcı ve çevresel kayıtlarla kişiyle ilişkilendirilebilir. Adres bir borsa depozitine ulaşıyorsa TxID’nin müşteri UID’siyle eşleşmesi; self-custody ise gas fonlama, cihaz, iletişim, banka ve sonraki CEX teması incelenir. Açık kaynak etiketi yalnızca ipucudur; kişi kimliği resmî kayıtla doğrulanmalıdır.13. TxID nedir ve nerede bulunur?
TxID veya transaction hash, blokzincir işlemini benzersiz biçimde tanımlayan özet değerdir. Borsa çekim geçmişinde, cüzdan hareketinde veya blok gezgininde tam biçimi bulunur. Ekranda görünen sipariş numarası her zaman TxID değildir; platform içi transferde hiç on-chain TxID olmayabilir. Kopyalarken ağ, varlık ve status bilgisini de kaydedin.14. Sadece ekran görüntüsü yeterli mi?
Genellikle hayır, ekran görüntüsü yardımcı delildir fakat tek başına kaynak ve bütünlüğü göstermeyebilir. Mesaj dışa aktarımı,.eml, borsa CSV’si, ham işlem JSON’u, banka ekstresi, cihaz logu ve dosya hash’i daha güçlüdür. Görüntüyü kırpmadan, profil/URL ve saat görünür biçimde saklayın; özgün dosyayı değiştirmeden çalışma kopyası oluşturun.
15. Bilgisayarı veya telefonu sıfırlamalı mıyım?
Hayır, delil incelemesi düşünülüyorsa cihazı biçimlendirmek zararlı yazılım, tarayıcı, eklenti, oturum ve dosya izlerini yok edebilir. Yeni zararı durdurmak için cihazı ağdan ayırmak ve güvenilir başka cihazdan hesapları güvene almak gerekebilir. Yapılan her müdahaleyi kaydedin. Yüksek tutarlı olayda adli imaj ve uzman incelemesi değerlendirilmelidir.16. Savcılık kripto hesabını dondurabilir mi?
Savcılık ve hâkim, kanuni koşulları oluştuğunda hesap ve malvarlığı üzerinde koruma/elkoyma süreçlerini yürütebilir; ancak self-custody native coin “hesabı” merkezi borsa gibi uzaktan dondurulamaz. KVHS hesabı, banka, ödeme kuruluşu veya ihraççı kontrollü token farklı teknik mekanizmalara sahiptir. Talepte hedef, ağ, TxID ve kurum açıkça belirtilmelidir.17. CMK 128/A’daki 48 saat ne demektir?
Bu süre, sayılı suçlarda makul şüphe üzerine banka, ödeme kuruluşu veya KVHS’nin ilgili hesabı en fazla 48 saat askıya alabilmesidir. Şikâyetten sonra 48 saatte kesin iade veya tüm cüzdanların otomatik dondurulması değildir. Askı sırasında koşulları oluşursa hâkim veya acil durumda savcı emriyle elkoyma süreci yürütülür ve hâkim denetimi uygulanır.18. Hangi suçlarda CMK 128/A uygulanır?
CMK m.128/A; TCK m.142/2-e, m.158/1-f ve l ile m.245’teki sayılı suçlar bakımından düzenlenmiştir. Her kripto uyuşmazlığı veya basit sözleşme ihlali kapsama girmez. Dilekçede hile veya yetkisiz erişim davranışının ilgili suçla bağlantısı ve askıya alınacak kurum hesabı somutlaştırılmalıdır.19. MetaMask veya Trust Wallet dondurulabilir mi?
MetaMask ve Trust Wallet gibi self-custody arayüzleri çoğu durumda kullanıcı fonunu tutmadığı için borsa hesabı gibi donduramaz. Native coin üzerinde merkezi ihraççı kontrolü yoktur. Buna karşılık cüzdandaki USDT/USDC gibi belirli tokenlar ihraççı kontratının blokaj yetkisine tabi olabilir; anahtar ele geçirilirse cihaz/anahtar ve hukukî elkoyma süreci ayrıca değerlendirilir.20. USDT dondurulabilir mi?
USDT’nin bazı ağlardaki ihraççı kontrollü kontratlarında adresi bloke etme teknik yeteneği bulunabilir. Bu, mağdur e-postası üzerine her transferin otomatik dondurulacağı anlamına gelmez. Gerçek token kontratı, ağ, hedef adres, bakiye, TxID ve yetkili makam talebi gerekir; ihraççı kendi hukuki ve uyum prosedürüne göre karar verir. Blokaj ile mağdura iade ayrı aşamalardır.21. Bitcoin dondurulabilir mi?
Bitcoin protokolünde belirli adresi merkezi bir ihraççının kara listeye alması mümkün değildir. BTC, özel anahtarı kontrol eden kişi tarafından harcanabilir; ancak borsaya ulaştığında borsa hesabı askıya alınabilir veya anahtar/cihaz ele geçirilerek yargısal tedbir uygulanabilir. “Bitcoin donduruldu” deniyorsa protokol mü, borsa hesabı mı, kontrollü cüzdan mı olduğu açıklanmalıdır.22. Borsaya ulaşan para kesin geri gelir mi?
Hayır, borsa teması güçlü bir fırsattır fakat kesin iade garantisi değildir. Fon müşteri hesabına ulaşmadan geçiş yapmış, borsa içinde satılmış, P2P ile çıkmış veya başka cüzdana çekilmiş olabilir. Doğru depozit TxID’sinin UID ile eşleşmesi, kalan bakiyenin belirlenmesi, yasal askı/elkoyma ve hak sahipliği kararı gerekir. Yabancı borsada ülke usulü süreci etkiler.23. Binance’a dolandırıcılık nasıl bildirilir?
Binance’ın yalnızca resmî uygulama veya web sitesindeki işlem ayrıntısı, scam report/vaka raporu ya da destek kanalını kullanın. Menü adları sürüme göre değişebilir. UID, TxID, ağ, hedef adres, token kontratı, miktar, UTC zaman ve savcılık numarasını sunun. KYC ve dondurma için kolluk/yasal talep kanalının ayrıca kullanılabileceğini göz önünde bulundurun; Telegram “destek” hesabına seed vermeyin.24. OKX’e dolandırıcılık nasıl bildirilir?
OKX’in resmî uygulama veya web destek bölümündeki scam/suspicious activity bildirim akışını kullanın ve ticket numarasını saklayın. Hesabı güvene alın; UID/emir, ağ, TxID, adres, token ve UTC zamanı eksiksiz verin. Kişisel destek başvurusu ile kolluk veri talebini ayırın. Arama motorundan bulunan telefon veya özel mesaj atan “OKX görevlisi” doğrulanmadan kullanılmamalıdır.25. Borsa neden bana hesap sahibinin adını vermiyor?
Borsa, kişisel veri, sözleşme ve yargı yetkisi nedeniyle başka müşterinin KYC bilgisini doğrudan mağdura açıklamayabilir. Bu ret kimsenin bulunamayacağı anlamına gelmez; savcılık veya yetkili kolluk usulüne uygun talepte bulunabilir. Mağdur, kuruma gönderilecek yazı için depozit TxID, zaman, miktar ve adres eşleşmesini dosyaya sunmalıdır.26. Yabancı borsadan bilgi alınabilir mi?
Evet, yabancı borsadan kayıt muhafazası, hesap verisi ve tedbir talep edilebilir; yöntem borsanın tüzel kişisi ve ülke hukukuna bağlıdır. İlk kullanıcı bildirimi kayıtları korumaya yardımcı olabilir. Bağlayıcı veri/elkoyma için kolluk portalı, savcılık talebi veya uluslararası adli yardımlaşma gerekebilir. Marka adı yerine doğru şirket, TxID ve talep edilen veri yazılmalıdır.27. Yabancı borsa süreci ne kadar sürer?
Sabit bir süre verilemez; platform politikası, ülke, talep türü, tercüme, mahkeme kararı ve adli yardımlaşma kanalı süreyi değiştirir. Acil kayıt muhafazası saatler veya günler içinde değerlendirilebilirken KYC aktarımı ve iade daha uzun sürebilir. “Yabancı borsa kesin altı ayda cevaplar” gibi bir kural yoktur. Doğru tüzel kişi ve dar talep gecikmeyi azaltır.28. Blockchain analizi yüzde yüz doğru mudur?
Zincirde kayıtlı belirli TxID ve miktar doğrulanabilir; adresin gerçek kişiyle veya kurumla atfı her zaman yüzde yüz değildir. DEX, mixer, omnibus cüzdan, CoinJoin, cross-chain swap ve açık kaynak etiket belirsizlik yaratır. Rapor her bulguya güven derecesi vermeli, yöntem ve alternatif açıklamayı yazmalı, kişi kimliğini KYC/IP/cihaz gibi resmî delille tamamlamalıdır.29. “Paranın yüzde 90’ı takip edildi” ne demektir?
Bu ifade yöntem açıklanmadan anlamlı değildir. Yüzde, başlangıç tutarının zincir üstünde hangi oranının izlenebildiğini, risk skorunu veya analistin öznel güvenini anlatıyor olabilir. Takip edilen fonun geri alınacağı sonucunu vermez. Raporda hangi TxID’lerin, hangi tahsis yöntemiyle, hangi hizmete kadar izlendiği ve kalan belirsizliğin ne olduğu açıkça yazılmalıdır.30. Mixer’a giren para artık izlenemez mi?
Mixer, deterministik giriş–çıkış bağını önemli ölçüde zayıflatabilir; fakat dosya mutlaka tamamen kapanmaz. Yatırma ve çekme tutarı/zamanı, sonraki davranış, merkezi borsa girişleri ve hizmet kayıtları olasılıksal veya yeni kimlik delili sağlayabilir. Mixer kullanımı tek başına suç kastı değildir ve belirli çıkış kesin mağdur fonu diye sunulmamalıdır.31. DEX’te swap yapılan para takip edilebilir mi?
Evet, kamusal ağdaki DEX swap’ında giriş tokenı, router/havuz ve çıkış tokenı event logları ile izlenebilir. Router nihai fail değildir; recipient ve sonraki hareket çözülmelidir. Aggregator, MEV ve birden çok havuz akışı karmaşıklaştırabilir. Merkezi borsaya çıkan yeni token için resmî talep o ağ ve depozit TxID’si üzerinden yapılır.32. Bridge ile başka ağa geçen kripto nasıl bulunur?
Kaynak ağdaki lock, burn veya deposit olayı; message ID/nonce, hedef chain ID ve hedef ağdaki mint/release işlemiyle eşleştirilir. Sadece aynı tutarın başka ağda görünmesi yeterli değildir. Köprünün modeli, relayer, ücret ve hedef alıcı incelenir. Cross-chain swap hizmetinde zincir üstü bağ yoksa sipariş kaydı ve sağlayıcı cevabı gerekebilir.33. Seed phrase’i paylaştıysam ne yapmalıyım?
Eski cüzdanı kalıcı biçimde kompromize kabul edin ve temiz cihazda tamamen yeni seed oluşturun. Kalan native coin, token, NFT ve DeFi pozisyonlarını kontrollü biçimde yeni cüzdana taşıyın; eski seed’i tekrar kullanmayın. Sadece uygulama şifresini değiştirmek saldırganın anahtarını iptal etmez. Sweeper bot varsa gas gönderimi için uzman kurtarma stratejisi gerekebilir.34. MetaMask’ta site bağlantısını kesmek yeterli mi?
Hayır, bağlantıyı kesmek dApp’in arayüz erişimini sınırlar; blokzincirde verilmiş token allowance, Permit2 veya NFTsetApprovalForAll yetkisini kaldırmaz. Güvenilir bir araç veya kontrat üzerinden on-chain revoke işlemi yapılmalı ve gas ödenmelidir. Seed sızıntısı şüphesi varsa revoke yerine veya onun yanında yeni cüzdana geçiş gerekir.
35. Token izni nasıl iptal edilir?
İzin, ilgili ağdaki token veya yetki kontratında allowance/approval değerini sıfırlayan yeni bir işlemle iptal edilir. Ağ, spender/operator ve kontrat doğrulanmalı; sahte revoke sitelerine cüzdan bağlanmamalıdır. ERC-20approve, Permit2, ERC-721/1155 operatör izinleri ayrı kontrol edilir. İptal yeni işlem olduğundan gas gerektirir ve geçmiş transferleri geri almaz.
36. Cüzdana gas gönderir göndermez çalınıyorsa ne yapılır?
Bu belirti otomatik sweeper bot ihtimalini gösterir; kompromize adrese tekrar tekrar gas göndermek zararı büyütebilir. Kalan tokenın kontrat özelliği, staking/claim yöntemi ve ağın özel işlem imkânı incelenerek atomik veya özel paket planlanabilir. Seed sızdığı için kurtarılan varlık tamamen yeni cüzdana alınmalıdır. Deneyimsiz manuel denemeler saldırgana fon sağlar.37. Yanlış adrese veya yanlış ağa gönderilen kripto geri alınır mı?
Bazen alınabilir, ancak bu olay çoğu kez dolandırıcılık değil teknik/kullanıcı hatasıdır. Alıcı private key’i kontrol ediyorsa gönüllü iade; platform adresiyse desteklediği anahtar ve kurtarma politikası; aynı anahtarın farklı EVM ağında kullanılması hâlinde teknik erişim olasılığı değerlendirilir. Merkezi olmayan ağ işlemi tek taraflı çevrilemez ve platform kurtarma ücreti talep edebilir.38. Gerçek USDT ile sahte token nasıl ayrılır?
Token sembolüne değil, ağdaki resmî kontrat adresine ve decimal bilgisine bakılır. Herkes “USDT” adlı token oluşturabilir ve cüzdana yüksek sahte bakiye gönderebilir. Likidite, ihraççı, kontrat kodu ve transfer edilebilirlik ayrıca kontrol edilir. İade aldığınızı sanırken sahte token kabul etmemek için TxID ve kontratı bağımsız doğrulayın.39. Çalınan NFT geri alınabilir mi?
NFT, saldırgan cüzdanında veya merkezi pazar/hesap temasında bulunursa hukuki koruma ve iade ihtimali olabilir; garanti yoktur. Kontrat, token ID, yetki işlemi, transfer zinciri ve pazar emirleri korunur. Pazar yerine bildirim etiketi/satış kısıtı sağlayabilir, fakat mülkiyet kararının yerini tutmaz. NFT başka alıcıya satılmışsa iyi niyet ve uygulanacak hukuk ayrıca incelenir.40. P2P işleminden sonra banka hesabım bloke oldu; ne yapmalıyım?
Blokenin dayandığı soruşturma ve ilgili transfer belirlenmeli; P2P emir numarası, UID, platform chat’i, banka ekstresi ve USDT TxID’si korunmalıdır. Parayı gönderen ile kriptoyu alanın farklı olduğu üçgen dolandırıcılık ihtimali açıklanır. Fonları gizlice taşımayın veya geriye dönük belge üretmeyin. Kast, hesap kontrolü ve menfaat somut kayıtlarla değerlendirilir.41. IBAN sahibi her durumda dolandırıcılıktan sorumlu mudur?
Hayır, hesaba para gelmesi tek başına ceza kastı ve iştirak kanıtı değildir. Hesabın bilerek kullandırılması, komisyon, erişim, tekrar, faille iletişim ve paranın devamı araştırılır. Hesap ele geçirilmiş veya kişi kandırılmış olabilir. Bununla birlikte uyarılara rağmen hesabı kiralamak ve 2FA sağlamak ciddi sorumluluk doğurabilir; özel hukukta sebepsiz zenginleşme de ayrıca gündeme gelebilir.42. Yeni TCK 158/4 hesap sahibini cezadan kurtarır mı?
Hayır, TCK m.158/4 otomatik beraat veya af değildir. Dolandırıcılığa iştirak yalnızca haksız menfaat amacıyla ödeme aracı veya belirli kurum hesaplarının kullanım bilgisi/araçlarını sağlamakla sınırlıysa ceza yarı oranında indirilir. Hileyi yönetme, mağdur bulma, fonu katmanlama veya gelir paylaşımı gibi ek fiiller varsa sınırlılık koşulu tartışılır. Hüküm 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmiştir.43. Kripto dolandırıcılığında altı aylık şikâyet süresi var mı?
Re’sen soruşturulan dolandırıcılık hâllerinde genel altı aylık şikâyet süresi uygulanmaz; altı ay kuralı şikâyete bağlı suçlar içindir. Özel akrabalık veya farklı suç nitelendirmesi istisna yaratabilir. Buna rağmen platform kayıtları, IP verisi ve fon koruma fırsatı nedeniyle başvuru derhâl yapılmalıdır. Zamanaşımının uzun olması beklemeyi güvenli kılmaz.44. Kripto dolandırıcılığında zamanaşımı kaç yıldır?
Süre, basit veya nitelikli suç vasfı, ceza üst sınırı, suç tarihi, zincirleme fiil ve kesilme/durma nedenlerine göre değişir; tek bir sayı bütün dosyalara uygulanamaz. Basit dolandırıcılık ile nitelikli dolandırıcılık aynı dava zamanaşımına tabi olmayabilir. Somut hesap hukukçu tarafından yapılmalı, teknik delil kaybolmadan hemen başvurulmalıdır.45. Kripto dolandırıcılığında avukat tutmak zorunlu mu?
Mağdurun suç duyurusu yapması için avukat zorunlu değildir. Ancak çok ağlı transfer, yabancı borsa, yüksek tutar, CMK tedbiri, platform sorumluluğu veya paralel hukuk davası varsa uzman hukuki destek taleplerin doğru kurulmasına yardımcı olabilir. Avukatın görevi sonuç vaat etmek değil delili hukuki sürece dönüştürmek ve süreleri izlemektir.46. Blockchain uzman raporu şart mı?
Her dosyada özel rapor şart değildir; tek TxID ve açık borsa depoziti bulunan olayda düzenli transfer tablosu yeterli başlangıç olabilir. Çok hop, DEX, bridge, mixer, yanlış etiket veya cihaz saldırısı varsa yeniden üretilebilir uzman raporu değerli olur. Rapor ham veri, yöntem, güven derecesi ve kurum talep matrisini içermelidir; renkli grafik tek başına yeterli değildir.47. Kripto para avukatı ücreti ne kadardır?
Tek bir sabit ücret yoktur; dosyanın tutarı, transfer sayısı/ağı, yabancı kurum, teknik rapor, ceza ve hukuk süreçleri ile çalışma kapsamı ücreti değiştirir. Baro tarifesi ve meslek kuralları gözetilerek yazılı ücret sözleşmesi yapılmalıdır. İlk analiz, acil başvuru, takip ve dava aşamalarının neyi kapsadığı; teknik araç/çeviri giderleri açıkça ayrılmalıdır.48. “Parayı kurtarma şirketi” güvenilir mi?
Yalnızca şirketin varlığı güvenilirlik kanıtı değildir; yöntem, ekip, sicil, sözleşme, veri güvenliği ve doğrulanabilir teslim kontrol edilmelidir. Kesin iade, hacker’la geri alma, gizli devlet bağlantısı, peşin kripto “vergi” veya seed talebi kırmızı bayraktır. Gerçek analiz hizmeti TxID yolunu, sınırları ve kullanılabilir raporu açıklar; borsa veya kolluk gibi davranmaz.49. Kurtarma hizmeti için peşin ödeme normal midir?
Hukuki veya teknik hizmette avans/ücret kararlaştırılması tek başına dolandırıcılık değildir; fakat ücretin hizmet kapsamı ve kimlik doğrulaması olmadan kripto cüzdanına “kilit açma” adıyla istenmesi ciddi risktir. Yazılı sözleşme, fatura/serbest meslek belgesi, aşama ve teslim belirlenmelidir. Sonuç garantisiyle sürekli ek ödeme talep eden kişiyle işlem yapılmamalıdır.50. Dolandırıcıya karşı hukuk davası açılabilir mi?
Evet, haksız fiil, sebepsiz zenginleşme, sözleşmeye aykırılık veya diğer uygun hukuki sebeplerle dava açılabilir. Önce gerçek davalı, adres/hesap kontrolü, zarar ve nedensellik ispatlanmalıdır. İhtiyati haciz veya tedbir koşulları varsa tahsili korumak için erkenden talep edilebilir. Ceza dosyası paralel yürüyebilir; zamanaşımı ayrıca izlenir.51. Ceza davasında zarar otomatik ödenir mi?
Hayır, failin mahkûm olması bütün tazminatın otomatik tahsil edildiği anlamına gelmez. Elkonulan ve mağdura ait olduğu belirlenen varlık ceza sürecinde iade edilebilir; fail etkin pişmanlık için ödeme yapabilir. Kalan zarar için özel hukuk davası ve icra gerekebilir. Ceza dosyasına katılma, tek başına bir tazminat hükmü garantisi değildir.52. Borsa hack olayından sorumlu olur mu?
Borsa, olay platform bilgi sistemleri, siber saldırı, bilgi güvenliği veya personel kusurundan kaynaklanıyorsa kanuni ve sözleşmesel sorumluluk taşıyabilir. Kullanıcının seed veya şifreyi paylaşması sonucu etkileyebilir; yine de platformun bağımsız kontrol kusuru incelenir. Kök neden, 2FA/API/çekim logu, uyarı, sözleşme ve olay yanıtı olmadan kesin sorumluluk söylenemez.53. SPK geçici listesinde olan borsa tamamen güvenli midir?
Hayır, SPK’nın geçici “Faaliyette Bulunanlar Listesi”nde yer almak yetkilendirme veya zarar garantisi değildir. Liste, geçici düzenleme kapsamında beyanda bulunan kuruluşları gösterir ve güncellenebilir. Güncel faaliyet izni, tüzel kişi, saklama modeli ve resmî duyurular ayrıca kontrol edilmelidir. Düzenleyici listede olmak belirli olayda kusursuzluk kanıtı oluşturmaz.54. Başka mağdurlarla birleşmek faydalı mı?
Ortak adres, hesap, alan adı veya fail ağı varsa koordinasyon bağlantıyı ve toplam örüntüyü gösterebilir. Ancak her mağdurun transferi ve hile anlatımı ayrı ispatlanır; aynı borsa hot wallet’ına ulaşmak tek başına ortak fail demek değildir. Seed, kimlik ve banka belgeleri açık grupta paylaşılmamalı; ortak indeks ve soruşturma numaraları güvenli biçimde savcılığa sunulmalıdır.55. En yaygın kripto dolandırıcılıkları hangileridir?
Sahte yatırım paneli, pig butchering/romantik ilişki, VIP sinyal grubu, sahte destek, phishing, wallet drainer, seed hırsızlığı, SIM swap, rug pull, honeypot, sahte ön satış/airdrop, P2P üçgeni, görev/iş ve kurtarma dolandırıcılığı en yaygın örüntülerdendir. Ortak işaretler garantili getiri, acele, kişisel cüzdana ödeme, seed isteme ve çekim için yeni ücrettir.56. Borsa ve internet kayıtları ne kadar saklanır?
Tek bir evrensel süre yoktur; mevzuat, veri türü, kurum politikası, ülke ve hesabın niteliği saklama süresini değiştirir. KYC ile işlem kayıtları uzun süre tutulabilirken geçici IP, cihaz veya web logları daha erken dönebilir. Bu nedenle ilk başvuruda kayıtların muhafazası açıkça istenmeli ve ilgili tarih aralığı dar biçimde belirtilmelidir.57. Dolandırıcı cüzdanını sürekli izlemek mümkün mü?
Kamusal ağ adresleri için yeni işlem uyarıları kurulabilir; ancak alarm kimlik veya suç kanıtı değildir. Token, internal/inner hareket, bridge ve farklı ağlar ayrı izlenmelidir. Otomatik etiket yanlış pozitif üretebilir. İzleme stratejisi karşı tarafa açıklanmamalı, yeni CEX teması görüldüğünde TxID ve zamanla soruşturma dosyasına ek sunulmalıdır.58. Cüzdan adresimi internette paylaşmak sakıncalı mı?
Public address özel anahtar değildir ve tek başına fon harcatmaz; yine de bakiye, işlem alışkanlığı ve kişiler arası ilişkiyi açığa çıkararak phishing, şantaj ve fiziksel güvenlik riski yaratabilir. Şikâyet için yetkili makam ve uzmanla paylaşmak gerekir, sosyal medyada gereksiz ifşa edilmemelidir. Seed/private key ise hiçbir koşulda kamuya veya sıradan desteğe verilmez.59. Kripto dolandırıcılığından korunmanın en etkili üç yolu nedir?
Varlığı vault ve işlem cüzdanı arasında bölmek, her adres/kontrat/imzayı bağımsız doğrulamak ve hesaplarda güçlü 2FA–whitelist–API kısıtı kullanmak en etkili üç katmandır. Seed çevrimdışı saklanmalı, riskli dApp ana bakiyeye bağlanmamalı ve test transferi yapılmalıdır. Garantili getiri ile çekim için yeni ödeme talebi her koşulda durdurulmalıdır.60. Şu anda yalnızca bir şey yapabileceksem ne yapmalıyım?
Yeni para çıkışını durdurun ve tam TxID ile ağ bilgisini kaydedin; ardından hesabı/cüzdanı güvene alarak savcılık veya kolluk başvurusunu geciktirmeyin. Seed sızdıysa temiz cüzdana geçiş, borsa hesabı ele geçirildiyse kilit–e-posta–2FA–API kontrolü önceliklidir. Platforma bildirim yapın, fakat bunu resmî şikâyetin yerine koymayın.30. Sözlük, şablonlar ve editoryal notlar
Bu son bölüm, rehberin sahada kullanılabilmesi için temel terimleri, kopyalanabilir olay formlarını, yayın paketini ve güncelleme standardını bir araya getirir. Şablonlar somut olaya uyarlanmalı; seed, private key, parola ve 2FA kodu hiçbir forma yazılmamalıdır.
Kripto dolandırıcılığı sözlüğü
| Terim | Açıklama |
|---|---|
| Address / adres | Bir ağda varlık veya mesaj alıp gönderen tanımlayıcı; tek başına kişi adı değildir. |
| Address poisoning | Geçmişteki adrese benzeyen bir adresi küçük işlemle geçmişe sokup yanlış kopyalamayı hedefleyen saldırı. |
| Air-gapped | Hassas anahtar işlemlerini ağ bağlantısından fiziksel/mantıksal olarak ayıran ortam. |
| Allowance | ERC-20 token sahibinin bir spender’a harcama için verdiği miktar yetkisi. |
| AML | Suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin politika ve kontroller. |
| API key | Bir yazılımın borsa veya hizmet hesabına belirli yetkilerle erişmesini sağlayan anahtar; çekim yetkisi yüksek risktir. |
| ATA | Solana’da belirli owner ve token mint için türetilen associated token account. |
| Blok | Ağın doğrulanmış işlem/veri grubunu kaydettiği birim. |
| Blockchain / blokzincir | İşlemlerin dağıtık biçimde sıralanıp doğrulandığı kayıt yapısı. |
| Bridge / köprü | Varlık veya değeri farklı blokzincirler arasında taşıyan protokol/hizmet. |
| CEX | Emir ve saklama dâhil merkezi hizmet sunabilen kripto varlık platformu. |
| Chain ID | EVM gibi ağlarda hangi zincirde işlem yapıldığını ayıran kimlik. |
| Change address | Bitcoin işleminde harcanan UTXO’dan kalan değerin döndüğü düşünülen para üstü adresi; tespit sezgiseldir. |
| CoinJoin | Birden çok kullanıcının girdilerini/çıktılarını ortak işlemde birleştirerek ilişki analizini zorlaştıran yöntem. |
| Cold wallet | Anahtarın çevrim dışı veya düşük bağlantılı ortamda tutulduğu saklama düzeni. |
| Custodial | Özel anahtar veya varlık kontrolünün hizmet sağlayıcıda olduğu model. |
| dApp | Blokzincir kontratlarıyla etkileşen merkeziyetsiz uygulama arayüzü. |
| DEX | Kullanıcıların akıllı sözleşme ve likidite üzerinden swap yaptığı merkeziyetsiz borsa/protokol. |
| Drainer | Zararlı imza veya yetkiyle cüzdan varlıklarını saldırgan adresine aktaran düzenek. |
| Dust | Çok küçük tutarlı işlem/UTXO; analiz yanıltma veya address poisoning amacıyla da gönderilebilir. |
| EOA | EVM’de özel anahtarla kontrol edilen externally owned account. |
| Event log | Akıllı sözleşmenin işlem sırasında ürettiği, token transferi gibi olayları gösteren kayıt. |
| Explorer / blok gezgini | Kamusal zincir verisini okunabilir arayüzde gösteren üçüncü taraf hizmet. |
| Finality / kesinlik | İşlemin geri dönüş ihtimalinin ağ modelinde sona ermesi veya çok düşük hâle gelmesi. |
| Gas | Akıllı sözleşme ve transfer işlemlerinin ağ hesaplama ücretini ölçen mekanizma. |
| Hash | Verinin sabit uzunlukta kriptografik özeti; dosya bütünlüğü veya işlem kimliği için kullanılır. |
| Hot wallet | Çevrim içi sistemde işlem için tutulan anahtar/cüzdan; borsalar operasyonel hot wallet kullanabilir. |
| Inner instruction | Solana’da bir programın başka programa yaptığı ve ana talimatın içinde görülen çağrı. |
| Internal transaction / trace | EVM işlem yürütmesi içindeki native değer çağrılarının analiz araçlarınca gösterimi; ayrı TxID değildir. |
| KYC | Müşterinin kimliğini ve gerektiğinde risk profilini tanıma süreci. |
| KVHS | Kripto varlık hizmet sağlayıcısı; Türk mevzuatında platform ve saklama gibi hizmetlerle bağlantılı düzenlenmiş aktör. |
| Liquidity pool | DEX swapları için bir veya daha fazla varlığın akıllı sözleşmede oluşturduğu likidite havuzu. |
| Memo / tag | Ortak depozit adresinde kullanıcıyı veya transfer amacını ayıran ek alan. |
| Mint | Token üretme işlemi veya tokenı tanımlayan sözleşme/adres; Solana’da token türünün temel kimliği. |
| Mixer | Giriş ve çıkışlar arasındaki bağı zayıflatmayı amaçlayan gizlilik hizmeti/protokolü. |
| Multisig | İşlem için birden fazla anahtarın belirli eşikte onayını gerektiren cüzdan yapısı. |
| Native coin | Ağın kendi ücret ve değer birimi; BTC, ETH veya TRX gibi. |
| Non-custodial / self-custody | Özel anahtarın kullanıcı kontrolünde olduğu saklama modeli. |
| Nonce | İşlem sırası veya mesajı benzersizleştiren değer; bağlama göre işlevi değişir. |
| Omnibus wallet | Bir kurumun çok sayıda müşteri varlığını ortak zincir cüzdanında topladığı yapı. |
| Permit | Token harcama yetkisinin mesaj imzasıyla verilebildiği standartlar ailesi; gas’siz imza riski doğurabilir. |
| Permit2 | Birden çok token yetkisini yöneten yaygın izin sözleşmesi; imzanın kapsamı dikkatle okunmalıdır. |
| Private key | Adres adına işlem imzalama gücü veren gizli anahtar. |
| Proxy contract | İşlevi başka implementation kontratına yönlendiren ve yükseltilebilir olabilen sözleşme yapısı. |
| Public key | Private key’den türeyen ve imza doğrulamada kullanılan açık anahtar. |
| Revoke | Daha önce verilmiş token veya NFT yetkisini yeni zincir işlemiyle kaldırma/sıfırlama. |
| Router | DEX swap yolunu bir veya çok havuz üzerinden yöneten akıllı sözleşme. |
| Seed phrase / recovery phrase | Bir veya çok özel anahtarın türetilmesini sağlayan kurtarma kelimeleri; paylaşılırsa tüm cüzdan riskli olabilir. |
| SetApprovalForAll | NFT standardında bir operatöre sahibin ilgili koleksiyondaki varlıkları üzerinde geniş transfer yetkisi veren çağrı. |
| Slippage | Emir beklenen fiyatı ile gerçekleşen swap fiyatı arasındaki fark. |
| Smart contract | Ağda belirli kuralları otomatik yürüten program/kod. |
| Stablecoin | Değerini çoğunlukla bir itibari paraya veya varlığa sabitlemeyi amaçlayan token. |
| Sweep | Depozit adreslerindeki fonların kurumun merkezi cüzdanına otomatik toplanması. |
| Sweeper bot | Kompromize adrese gelen gas veya varlığı otomatik olarak saldırgan adresine taşıyan yazılım. |
| Taint / exposure | Bir adresin belirli kaynağa doğrudan veya dolaylı fon temasını ölçen analitik kavram; suç/kast ispatı değildir. |
| Token contract | Tokenın kurallarını ve hareket kayıtlarını yöneten akıllı sözleşme adresi. |
| Travel rule | Hizmet sağlayıcılar arası transferlerde gönderici/alıcı bilgisinin aktarımına ilişkin uyum çerçevesi. |
| TxID / transaction hash | Zincir üstü işlemi benzersiz tanımlayan kriptografik özet. |
| UTXO | Bitcoin benzeri ağlarda henüz harcanmamış işlem çıktısı. |
| Wallet / cüzdan | Anahtarları ve adresleri yöneten yazılım, cihaz veya kontrol düzeni; içindeki varlık aslında zincirde kayıtlıdır. |
| Whitelist | Yalnızca önceden doğrulanmış adreslere çekim yapılmasını sağlayan izin listesi. |
Şablon 1 — 30 dakikalık olay kayıt formu
OLAY TARİHİ / İLK FARK EDİLME:
OLAYI FARK EDEN KİŞİ:
OLAY TÜRÜ (işaretleyin):
[ ] Hileli transfer [ ] Borsa hesabı ele geçirme [ ] Seed/key sızıntısı
[ ] Zararlı izin [ ] P2P/IBAN [ ] Yanlış transfer
[ ] Proje/DeFi [ ] Diğer: …
KULLANILAN AĞ/AĞLAR:
VARLIK VE KONTRAT/MINT:
TOPLAM GERÇEK ÇIKIŞ:
İLK TXID:
SON BİLİNEN TXID/ADRES:
BANKA/BORSA/UID/EMİR NO:
YENİ ZARAR DURDURULDU MU? Evet / Hayır
HESAP OTURUMLARI KAPATILDI MI? Evet / Hayır / Uygulanmaz
API ANAHTARLARI İPTAL EDİLDİ Mİ? Evet / Hayır / Uygulanmaz
SEED PAYLAŞILDI MI? Evet / Hayır / Bilinmiyor
YENİ CÜZDAN OLUŞTURULDU MU? Evet / Hayır / Uygulanmaz
PLATFORM/BANKA TICKET NO:
SAVCILIK/KOLLUK BAŞVURU NO:
YAPILAN HER MÜDAHALE (saat + kişi + işlem):
1.
2.
3.Şablon 2 — Tam transfer ve zarar tablosu
| No | Katman | Ağ/kurum | Tarih-saat ve dilim | TxID/referans | Gönderen | Alıcı | Varlık/kontrat | Miktar | İşlem anı değeri | İade | Net zarar | Delil eki |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | On-chain/banka/iç defter | |||||||||||
| 2 | ||||||||||||
| 3 |
Gerçek ödeme, failin yaptığı küçük geri ödeme, borsa ücreti ve sahte panelde gösterilen kâr ayrı satırlarda tutulmalıdır. Aynı ekonomik değer, bridge veya swap nedeniyle iki kez zarar toplamına eklenmemelidir.
Şablon 3 — Adres ve atıf sözlüğü
| Kod | Tam adres | Ağ | Adres türü | İlk/son görülme | İddia edilen kontrol | Atıf kaynağı | Güven | Kurum teyidi | Not |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| A1 | EOA/kontrat/depozit/token hesabı | ||||||||
| A2 |
Atıf kaynağı “gezgin etiketi”, “ticari araç”, “kurum cevabı”, “kurumun yayımladığı adres” veya “davranışsal analiz” gibi açık yazılmalıdır. Kişi adı ile kurum cüzdanı aynı sütuna konmamalıdır.
Şablon 4 — Savcılık talep matrisi
| Öncelik | Hedef kurum/ülke | İşlem bağlantısı | Talep edilen veri/tedbir | Hukuki/teknik gerekçe | Son tarih/aciliyet | Sonuç |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | TxID + UTC + miktar | Kayıt muhafaza / depozit→UID / KYC / askı | ||||
| 2 | IP/cihaz/iç transfer/çekim/banka | |||||
| 3 | Alan adı/telefon/e-posta/hosting |
Talep edilen her veri için olayla ilgisi yazılmalıdır. “Tüm kayıtlar gönderilsin” gibi sınırsız ifade yerine tarih aralığı ve işlem bağlantısı belirtilir.
Şablon 5 — Platform bildirim takip çizelgesi
| Tarih-saat | Platform ve kanal | Ticket no | Gönderilen TxID’ler | İstenen işlem | Platform cevabı | Eksik evrak | Resmî makam yazısı | Takip tarihi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Platformun “hesap kısıtlandı” cevabında tutar, sürenin dayanağı ve resmî evrak gereksinimi ayrıca sorulur. “Adres bize aittir” cevabında müşteri UID eşleştirmesi istenir.
Şablon 6 — Adli blokzincir raporu kapak bilgisi
DOSYA / İNCELEME NO:
TALEP EDEN:
İNCELEYEN VE UZMANLIK ALANI:
RAPOR TARİHİ / SÜRÜMÜ:
İNCELEME SORULARI:
KAPSANAN AĞLAR VE TARİH ARALIĞI:
İNCELEMEYE SUNULAN MATERYAL:
KULLANILAN VERİ KAYNAKLARI VE ALINMA TARİHİ:
KULLANILAN YÖNTEM/HEURİSTİKLER:
DOĞRULAMA VE HASH BİLGİSİ:
TEMEL BULGULAR:
HİZMET SAĞLAYICI TEMASLARI:
GÜVEN DERECELERİ:
ALTERNATİF AÇIKLAMALAR:
SINIRLAMALAR:
ÖNERİLEN RESMÎ TALEPLER:
EKLER:Şablon 7 — İlk avukat/uzman görüşmesine hazırlık
- Tek sayfalık olay özeti
- Tarih ve saat dilimli kronoloji
- Gerçek ödeme ve iade tablosu
- Tam TxID, ağ ve token kontrat listesi
- Borsa UID, emir ve ticket numaraları
- Banka dekontu ve açıklaması
- Mesaj/e-posta dışa aktarımı
- Sahte site, uygulama ve sosyal hesap tanımlayıcıları
- Mevcut savcılık/kolluk evrakı ve dosya numarası
- Platform cevapları
- Hâlen riskli hesap/cüzdan ve kalan varlık listesi
- Sorulmasını istediğiniz beş somut soru
Seed, private key, parola, 2FA yedek kodu ve kimlik belgesinin gereksiz kopyası görüşme paketine konulmaz. Public address ve salt okunur hesap dökümü inceleme için çoğu zaman yeterli başlangıçtır.
Editoryal doğruluk standardı
Bu rehber güncellenirken önce kanun ve Resmî Gazete, ardından SPK/MASAK gibi düzenleyicilerin güncel metni, sonra platformların resmî teknik/destek belgeleri kontrol edilmektedir.
Her güncellemede işbu kitap hacmindeki rehberde yer alan bilgiler kontrol edilmekte ve genişletilmektedir, son eklenen konu başlıkları:
- CMK m.128/A’nın kapsamı, süreleri veya uygulama usulü.
- TCK m.158/4 hakkında yeni kanun değişikliği veya yüksek mahkeme içtihatları.
- SPK’nın izin/geçici liste ve KVHS ikincil düzenlemeleri değişiklikleri.
- MASAK travel rule ve uyum gereksinimleri değişiklikleri.
- Platformların kolluk/ticket kanalları ve tüzel kişi değişiklikleri.
- MetaMask, Trust Wallet, Permit2 veya yaygın ağlarda yeni saldırı biçimi değişiklikleri.
- İstatistik değişiklikleri.
- Yürürlükteki mevzuat değişiklikleri.
Değişiklik günlüğü
| Tarih | Sürüm | Değişiklik |
|---|---|---|
| 1 Ağustos 2026 | 1.0 | CMK m.128/A, 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren TCK m.158/4, 2024–2025 KVHS düzenlemeleri, ağ bazlı takip, 60 SSS ve uygulamaya yönelik çalışmalarla geniş kitap hacminde kapsamlı rehber el kitabı. |
Yazar hakkında
Av. Ahmet Karaca, İstanbul Barosu’na kayıtlı avukat olarak kripto varlık, bilişim, ceza ve teknoloji hukuku kesişimindeki uyuşmazlıklarla çalışmaktadır. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur; hukuk, blokzincir ve yapay zekâ alanlarında eğitim ve yayın çalışmaları yürütür. Bu rehberdeki yöntem; mağdurun acil güvenliğinden başlayıp zincir üstü teknik bulguyu usule uygun delil ve uygulanabilir makam talebine dönüştürmeye dayanır.
Dosya değerlendirmesi için ilk iletişimde özel anahtar veya seed gönderilmemeli; olay özeti, ağ, TxID, platform ve mevcut soruşturma numarası paylaşılmalıdır. İletişim: Av. Ahmet Karaca — 0531 336 09 81.
Son söz
Kripto dolandırıcılığında en değerli üç unsur hız, doğruluk ve ölçüdür. Hız yeni zararı ve fonun dağılmasını azaltır. Doğruluk yanlış ağı, yanlış kişiyi ve yanlış kurumu hedeflemeyi önler. Ölçü ise teknik bulgunun kanıtlayabileceğinden fazlasını iddia etmemesini sağlar. TxID’yi kaydedin, hesabı güvene alın, delili koruyun ve resmî başvuruyu somut taleple yapın; kesin sonuç vaadine değil, denetlenebilir yönteme güvenin.
