Kripto P2P işlemi nedeniyle banka hesabınıza bloke konulması, savcılıktan ifadeye çağrılmanız veya hakkınızda nitelikli dolandırıcılık davası açılması, tek başına suç işlediğiniz anlamına gelmez. P2P işlemin hukuki niteliği; paranın gerçek kaynağına, kripto varlığın kime gönderildiğine, işlemin kimin talimatıyla yapıldığına, taraflar arasındaki iletişime, işlem sıklığına ve özellikle kişinin suç planını bilip bilmediğine göre belirlenir.

P2P dosyalarında en kritik mesele banka hesabına para girmiş olması değil, banka transferi ile kripto varlık transferi arasındaki bağın ve kişinin kastının somut delillerle açıklanmasıdır. Banka dekontu işlemin yalnızca itibari para tarafını; platform sipariş kaydı ve blokzincir verileri ise kripto tarafını gösterir. Sağlıklı bir soruşturma için bu iki veri katmanının aynı zaman çizelgesinde birleştirilmesi gerekir.

Kısa cevap: P2P savcılık ve dava dosyalarında neye bakılır?

Savcılık ve mahkeme genellikle şu soruların cevabını arar:

• Banka hesabına gelen para hangi olaydan ve hangi kişiden kaynaklanmıştır?
• Hesap sahibi paranın suçtan geldiğini biliyor muydu?
• Gerçek bir P2P emri, ilanı ve kripto teslimi var mıdır?
• Kripto varlık hangi ağda, hangi cüzdana ve hangi işlem kimliğiyle gönderilmiştir?
• Banka transferini yapan kişi ile platformdaki alıcı aynı kişi midir?
• Üçüncü kişi ödemesi, üçgen dolandırıcılık veya hesap kullandırma söz konusu mudur?
• Hesap sahibi yalnızca kendi kripto varlığını mı satmıştır, yoksa başkası hesabına düzenli ve ticari faaliyet mi yürütmüştür?
• İşlem tek seferlik midir; yoksa çok sayıda mağdur, hesap, cihaz ve cüzdanla bağlantılı bir örüntü var mıdır?
• Kişinin komisyonu, kazancı, işlem sonrası davranışı ve diğer şüphelilerle ilişkisi nedir?

Bu sorular cevaplanmadan yalnızca “para bu hesaba geldi” veya “kripto bu hesaptan çıktı” tespitiyle sağlıklı bir ceza sorumluluğu değerlendirmesi yapılamaz.

İçindekiler

1. P2P kripto işlemi nedir?
2. Türkiye’de P2P işlemi yapmak suç mudur?
3. P2P dolandırıcılığı nasıl gerçekleşir?
4. P2P soruşturma neden açılır?
5. P2P soruşturma nasıl başlatılır?
6. P2P savcılık süreci nasıl işler?
7. P2P dosyalarında şüpheli, mağdur ve tanık ayrımı
8. P2P işlemlerinde gündeme gelebilecek suçlar ve cezalar
9. P2P hesabı veya kripto hesabı kullandırılması
10. 12. Yargı Paketi ve TCK m.158/4’ün P2P dosyalarına etkisi
11. P2P dosyalarında kast ve beraat değerlendirmesi
12. P2P savunmasında teknik ve dijital deliller
13. Telefon incelemesi, arama ve dijital materyale el koyma
14. P2P hesap blokesi, hesap askıya alma ve el koyma
15. P2P mahkeme süreci ve görevli mahkeme
16. P2P avukatı ne yapar?
17. Şüpheli ve mağdur için ilk 24 saat kontrol listesi
18. Sık yapılan hatalar
19. Sıkça sorulan sorular

P2P kripto işlemi nedir?

P2P, İngilizce “peer-to-peer” ifadesinin kısaltmasıdır ve eşler arası işlemi anlatır. Kripto P2P işleminde alıcı ile satıcı, çoğu zaman bir platformun ilan, eşleştirme ve emanet (escrow) altyapısını kullanır; ancak Türk lirası veya başka bir itibari para ödemesi doğrudan tarafların banka ya da ödeme hesapları arasında gerçekleşir.

Tipik bir P2P satışında süreç şöyledir:

1. Satıcı, belirli miktardaki kripto varlık için ilan açar.
2. Alıcı sipariş oluşturur.
3. Platform, satılacak kripto varlığı geçici olarak emanet mekanizmasında tutar.
4. Alıcı, satıcının banka hesabına ödeme yapar.
5. Satıcı parayı kendi banka hesabında gördükten sonra kripto varlığın serbest bırakılmasını onaylar.
6. Platform kaydı, sipariş numarası, taraf kullanıcı adları ve işlem zamanı oluşur.

P2P işlemin hukuki riskinin yüksek olmasının sebebi, banka transferi ile kripto tesliminin farklı sistemlerde kayıt altına alınmasıdır. Banka, yalnızca para transferini; kripto platformu ise sipariş ve kullanıcı verilerini; blokzincir ise zincir üstü transferi görür. Bu parçalar birlikte incelenmediğinde meşru bir kripto satıcısı, dolandırıcılık mağdurunun parasını alan kişi gibi görünebilir.

P2P işlemi ile cüzdandan cüzdana transfer aynı şey midir?

Hayır. Her cüzdandan cüzdana kripto transferi P2P alım satım değildir. P2P alım satımda genellikle bir kripto varlık teslimi ile bunun karşılığı olan itibari para ödemesi bulunur. Sadece bir arkadaşın cüzdanına kripto göndermek, merkeziyetsiz borsada takas yapmak veya kendi cüzdanları arasında transfer gerçekleştirmek farklı işlemlerdir. Ceza dosyasında önce işlemin doğru türü belirlenmelidir.

Türkiye’de P2P işlemi yapmak suç mudur?

P2P yöntemiyle kripto varlık almak veya satmak, sırf P2P olduğu için dolandırıcılık suçu oluşturmaz. Bununla birlikte “P2P işlemleri bütünüyle serbesttir ve hiçbir düzenleyici riski yoktur” demek de doğru değildir.

Sermaye Piyasası Kurulunun 19 Eylül 2024 tarihli i-SPK.35.B.1 sayılı İlke Kararında, doğrudan kullanıcılar arasında kripto varlık alım, satım ve takasına imkân veren P2P dijital pazar yerlerinde kendi adına fakat başkası hesabına işlem yapılmasının düzenli uğraşı, ticari veya mesleki faaliyet olarak icra edilmesinin, Sermaye Piyasası Kanunu m.99/A kapsamında izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı olarak değerlendirilebileceği açıklanmıştır. Dolayısıyla şu ayrım önemlidir:

İşlem görünümü	Hukuki değerlendirmede öne çıkan soru
Kişinin kendi varlığını münferit biçimde alıp satması	Gerçek bir bireysel yatırım veya tasarruf işlemi mi?
Çok sayıda ve sürekli ilanla üçüncü kişiler adına işlem yapılması	Düzenli ticari/mesleki faaliyet ve izinsiz hizmet sağlayıcılığı var mı?
Başkasının banka veya kripto hesabının kullanılması	Hesap sahibi işlemi biliyor mu, suç planına katılıyor mu?
Üçüncü kişilerden ödeme kabul edilmesi	Ödeyen, sipariş sahibi ve kriptoyu alan neden farklı?
Suçtan gelen paraya karşılık kripto teslimi	Satıcı suç kaynağını biliyor veya öngörüyor mu?

Bu sebeple bir P2P dosyası yalnızca ceza hukuku bakımından değil, kripto varlık hizmet sağlayıcılığı, MASAK yükümlülükleri, banka sözleşmeleri ve vergi/ticari faaliyet boyutlarıyla da incelenebilir. Yine de düzenleyici bir aykırılık ihtimali ile dolandırıcılık kastı aynı şey değildir; her hukuki nitelendirme kendi unsurlarıyla ispatlanmalıdır.

P2P dolandırıcılığı nedir?

“P2P dolandırıcılığı” Türk Ceza Kanunu’nda ayrı adı olan bağımsız bir suç değildir. Bu ifade, P2P alım satım mekanizmasının bir dolandırıcılık planında kullanıldığı olayları anlatır. Somut olaya göre TCK m.157’deki dolandırıcılık, TCK m.158’deki nitelikli dolandırıcılık veya başka suçlar gündeme gelebilir.

En sık görülen model: üçgen P2P dolandırıcılığı

Üçgen veya üç taraflı dolandırıcılıkta genellikle üç kişi vardır:

1. Dolandırıcı, mağduru sahte ürün, yatırım, kapora, kredi veya başka bir hileyle ödeme yapmaya ikna eder.
2. Aynı dolandırıcı, gerçek bir P2P satıcısından kripto varlık satın almak için sipariş açar.
3. P2P satıcısının IBAN’ını mağdura verir ve mağdur parayı doğrudan satıcıya gönderir.
4. Satıcı hesabında ödemeyi görünce kripto varlığı siparişi açan dolandırıcıya bırakır.
5. Mağdur dolandırıldığını anlayınca parayı gönderdiği P2P satıcısından şikâyetçi olur.

Bu tabloda banka kayıtları mağdurdan P2P satıcısına para gittiğini gösterir. Fakat kripto varlık satıcıda kalmamış; platform emri uyarınca dolandırıcının kontrolündeki hesaba veya cüzdana gitmiştir. Satıcının ceza sorumluluğu, dolandırıcılık planını bilip bilmediği ve somut olayın uyarı işaretlerine rağmen hareket edip etmediği değerlendirilerek belirlenir.

Diğer yaygın P2P uyuşmazlıkları

• Sahte dekont veya geri alınmış ödeme gösterilerek kripto varlığın serbest bıraktırılması
• Hesap sahibinin bilgisi dışında açılmış veya ele geçirilmiş bankacılık hesabından ödeme yapılması
• P2P ilanı adı altında kripto varlık alınmadan paranın tutulması
• Kripto varlık teslim edildiği hâlde alıcının bankaya izinsiz işlem bildirimi yapması
• Hesap kiralama veya komisyon karşılığı IBAN/kripto hesabı kullandırma
• Yasa dışı bahis veya kumar gelirlerinin stablecoin’e çevrilmesi
• Suç gelirlerinin farklı banka, ödeme ve kripto hesapları arasında katmanlandırılması
• Sahte yatırım platformundan çekim yapıldığı izlenimi verilerek P2P satıcısına ödeme yönlendirilmesi
• Kimlik avı sonucu ele geçirilen kripto platformu hesabıyla işlem yapılması
• P2P satıcısının sürekli olarak üçüncü kişi ödemelerini kabul etmesi ve kaynak kontrolü yapmaması

Her modelde fail, mağdur, P2P satıcısı ve hesap sahibi aynı kişi olmayabilir. Dosyada rollerin ayrıştırılması, toplu ve varsayımsal bir suçlama yapılmasını önler.

P2P soruşturma neden açılır?

P2P soruşturmaları yalnızca doğrudan bir suç duyurusuyla başlamaz. Aşağıdaki olaylardan biri soruşturmayı tetikleyebilir:

• Dolandırıcılık mağdurunun banka transferine ilişkin şikâyeti
• Banka veya ödeme kuruluşunun şüpheli işlem tespiti
• Kripto varlık hizmet sağlayıcısının şüpheli işlem bildirimi
• CMK m.128/A kapsamında bir hesabın geçici olarak askıya alınması ve savcılığa bildirilmesi
• Başka bir ceza dosyasında banka hesabı, telefon numarası, IP adresi veya cüzdan adresinin tespit edilmesi
• MASAK analizi veya kurumlar arası bilgi paylaşımı
• Siber suçlar biriminin yürüttüğü mali ve dijital inceleme
• Aynı banka hesabı ya da kripto hesabı hakkında birden fazla şehirde şikâyet bulunması
• Yasa dışı bahis, suç gelirlerinin aklanması veya izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı incelemesi
• Kripto platformunun hesabı dondurması ve kullanıcıdan fon kaynağı belgesi istemesi

Dolandırıcılık suçları kural olarak resen soruşturulduğundan, mağdur sonradan şikâyetinden vazgeçse bile özellikle nitelikli dolandırıcılık soruşturması otomatik olarak sona ermez. Şikâyetten vazgeçmenin, zararın giderilmesinin ve uzlaştırmanın etkisi isnat edilen suç tipine göre ayrı ayrı değerlendirilir.

P2P soruşturma nasıl başlatılır?

Mağdur açısından P2P soruşturma başlatma

P2P dolandırıcılığı mağduru, Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa başvurabilir. Etkili bir başvuru yalnızca olay anlatımından oluşmamalıdır. Fonun kaçmasını önlemek ve gerçek kullanıcıyı belirlemek için dilekçede somut, uygulanabilir araştırma talepleri bulunmalıdır.

Başvuruda mümkünse şu bilgiler yer almalıdır:

• Olayın kısa ve kronolojik anlatımı
• Ödeme tarihi, saati, tutarı, açıklaması ve alıcı IBAN’ı
• Banka dekontu ve hesap hareketi
• Karşı tarafın telefon numarası, kullanıcı adı, e-posta adresi ve profil bağlantıları
• Kripto platformu adı, sipariş numarası ve P2P ilan bilgisi
• Varsa TXID, ağ adı, token ve cüzdan adresleri
• Mesajlaşmaların tarih ve saatleri görünen bütün hâli
• Sahte site, uygulama veya yatırım panelinin adresi
• Diğer mağdurlarla bağ kurulmasını sağlayabilecek ortak veriler
• Bankaya, platforma ve ilgili kurumlara yazılması istenen müzekkereler
• Acil hesap askıya alma, el koyma ve veri muhafaza talepleri

Başvurunun ilk saatlerinde banka ve kripto platformuna olay bildirilmesi ayrıca önemlidir. Ancak mağdurun doğrudan karşı tarafa tehdit içeren mesajlar göndermesi, delil silinmesine yol açacak şekilde uyarması veya “parayı verirsen şikâyetten vazgeçerim” biçiminde kontrolsüz pazarlık yapması doğru değildir.

Şüpheli açısından soruşturmanın öğrenilmesi

Bir kişi P2P soruşturmasını şu yollarla öğrenebilir:

• İfade veya sorgu çağrısı
• Banka hesabının ya da kripto hesabının askıya alınması
• Ev, işyeri veya cihaz araması
• Telefon ya da bilgisayara el konulması
• Yakalama veya gözaltı işlemi
• Platformun “law-enforcement request” ya da uyum incelemesi bildirimi
• UYAP üzerinden görülen soruşturma veya dava kaydı

Soruşturmanın gizliliği nedeniyle şüpheli her belgeye hemen ulaşamayabilir. Buna rağmen isnadın dayandığı işlem, mağdur, tarih, tutar ve dosya numarası belirlenerek savunma delillerinin kaybolmadan toplanması mümkündür.

P2P savcılık süreci nasıl işler?

P2P savcılık süreci her dosyada aynı sırayı izlemez; fakat tipik işleyiş şu aşamalardan oluşur:

1. İhbar, şikâyet veya kurum bildirimi

Savcılık bir şikâyet, banka/platform bildirimi ya da başka dosyadan gelen tespit üzerine soruşturma numarası açar. Aynı işlem zinciri hakkında farklı şehirlerde dosyalar bulunabilir. Dosyaların birleştirilmesi veya yetki değerlendirmesi gündeme gelebilir.

2. Acil mali tedbirler

Paranın veya kripto varlığın hızla aktarılabileceği düşünülürse banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı ya da kripto varlık hizmet sağlayıcısı CMK m.128/A koşullarında hesabı 48 saate kadar askıya alabilir. Savcılık ayrıca el koyma veya başka koruma tedbirleri için işlem yapabilir.

3. Banka ve ödeme kayıtlarının toplanması

Hesap açılış evrakı, kimlik doğrulama verileri, hesap hareketleri, transfer açıklamaları, giriş IP’leri, kullanılan cihazlar ve işlem onay verileri istenebilir. Yalnızca paranın ilk ulaştığı hesap değil, devam eden transfer zinciri de incelenir.

4. Kripto platformu kayıtlarının istenmesi

Platformdan kullanıcı KYC verileri, P2P sipariş kaydı, ilan ayrıntıları, taraflar arası platform içi yazışmalar, oturum/IP kayıtları, cihaz bilgileri, cüzdan hareketleri, para yatırma-çekme adresleri ve varsa uyuşmazlık/itiraz kayıtları talep edilebilir.

5. Blokzincir ve dijital inceleme

TXID ile zincir üstü transfer doğrulanır; varlığın hangi adrese gittiği ve daha sonra nerelere aktarıldığı incelenir. Ancak bir cüzdan adresini doğrudan belirli bir kişiye ait saymak için çoğu zaman platform KYC kaydı, cihaz verisi veya başka bir bağlayıcı delil gerekir. Blokzincir transferi kesin biçimde gösterebilir; cüzdanı fiilen kimin yönettiğini her zaman tek başına göstermez.

6. İfade, arama ve bilirkişi işlemleri

Şüpheli, mağdur ve tanıkların beyanları alınabilir. Telefon ve bilgisayarlar üzerinde CMK m.134 koşullarında arama, kopyalama ve el koyma yapılabilir. Teknik uyuşmazlıklarda bilirkişi veya uzman incelemesi istenebilir.

7. Savcılık kararı

Savcı, yeterli şüphe oluşturan delil elde ederse iddianame düzenler. Suçun işlendiğine dair yeterli şüphe bulunmazsa kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Mağdur, kovuşturmaya yer olmadığı kararına CMK’daki süre ve usule göre sulh ceza hâkimliğinde itiraz edebilir.

P2P dosyalarında şüpheli, mağdur ve tanık ayrımı

Şüpheli kimdir?

Soruşturma evresinde suç şüphesi altında bulunan kişi şüphelidir. Banka veya kripto hesabının adına kayıtlı olması, kişinin otomatik olarak fail olduğu anlamına gelmez; fakat hesap üzerindeki hâkimiyet, paranın veya kriptonun devam hareketi ve diğer kişilerle iletişim araştırılır.

Sanık kimdir?

İddianamenin kabulünden hükmün kesinleşmesine kadar suç isnadı altında bulunan kişi sanıktır. “P2P mahkeme dosyası” denildiğinde artık kovuşturma evresi başlamıştır.

Mağdur veya müşteki kimdir?

Hileli davranışla malvarlığı zarara uğratılan kişi mağdurdur. Şikâyet hakkını kullanmış mağdur uygulamada müşteki olarak anılır. Mağdurun parayı gönderdiği hesap sahibi ile kendisini aldatan kişi farklı olabilir.

P2P satıcısı aynı olayda mağdur olabilir mi?

Evet. Üçgen dolandırıcılıkta P2P satıcısı, kripto varlığını dolandırıcıya teslim ettiği hâlde bankadaki para iade edilir veya hesabı bloke edilirse ekonomik kayba uğrayabilir. Ceza dosyasındaki sıfatı ise somut delillere göre şüpheli, tanık, bilgi sahibi veya mağdur olabilir.

P2P dolandırıcılık suçu nasıl oluşur?

TCK m.157 anlamında dolandırıcılık için genel olarak:

1. Hileli bir davranış,
2. Bu hile nedeniyle bir kişinin aldanması,
3. Aldanma sonucunda mağdurun veya başkasının malvarlığı zararına işlem yapılması,
4. Failin kendisine veya başkasına yarar sağlaması,
5. Bu unsurları kapsayan kast

aranır.

Kripto P2P işleminin varlığı, bu unsurlardan herhangi birini otomatik olarak ispatlamaz. Örneğin gerçek bir P2P siparişi kapsamında hesabına para alan ve karşılığında kripto varlığı platformdaki alıcıya bırakan satıcı yönünden, mağdura yöneltilmiş hilenin ne olduğu ve satıcının bu hileyi bilip bilmediği ayrıca gösterilmelidir.

Nitelikli dolandırıcılık neden daha sık gündeme gelir?

P2P dosyalarında iletişim internet veya mesajlaşma uygulamaları üzerinden kurulduğundan, banka/ödeme altyapısı ve kripto platformları kullanıldığından TCK m.158/1-f kapsamındaki “bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması” nitelikli hâli sıklıkla tartışılır. Bununla birlikte somut olayın hangi bent kapsamına girdiği, hilenin nasıl kurulduğu ve kullanılan sistemin suçtaki işlevi incelenmeden yalnızca internet veya banka kelimelerinden hareketle nitelendirme yapılmamalıdır.

P2P işlemlerinde gündeme gelebilecek suçlar ve cezalar

P2P dosyasının hukuki niteliği yalnızca “dolandırıcılık” etiketiyle sınırlandırılamaz. Somut olayın delillerine göre aşağıdaki hükümler gündeme gelebilir:

Hukuki başlık	Ne zaman tartışılır?	Temel yaptırım bilgisi
TCK m.157 basit dolandırıcılık	Hile, aldanma, zarar ve yarar unsurları varsa; nitelikli hâl yoksa	1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası
TCK m.158 nitelikli dolandırıcılık	Bilişim sistemi/banka gibi kanunda sayılan nitelikli hâller varsa	Kural olarak 3 yıldan 10 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası; bazı bentlerde alt sınır ve para cezası yönünden özel kural vardır
TCK m.282 suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama	Suçtan elde edilen değerin kaynağını gizleme veya meşru görünüm kazandırma amacıyla işlemler yapılıyorsa	Dolandırıcılıktan ayrı unsurları olan bağımsız bir suçtur; her P2P işlemine otomatik uygulanamaz
TCK m.165 suç eşyasının satın alınması veya kabul edilmesi	Ön suça iştirak etmeksizin suçtan elde edilen malvarlığı değerinin bilerek alınması/devredilmesi hâlinde	Somut fiil ve bilgi düzeyi ayrıca ispatlanır
7258 sayılı Kanun kapsamındaki suçlar	P2P hesapları yasa dışı bahis parasının nakline veya çevrilmesine hizmet ediyorsa	Fiilin türüne göre hapis ve adli para cezası gündeme gelebilir
SPKn m.99/A ve m.109/A	İzin almadan düzenli biçimde kripto varlık hizmet sağlayıcılığı yürütülüyorsa	Düzenleyici tedbirler ve ceza sorumluluğu gündeme gelebilir
TCK m.245 ve bağlantılı suçlar	Başkasına ait banka/kredi kartı veya ödeme aracının rıza dışı kullanımı varsa	Fiilin şekline göre farklı yaptırımlar uygulanır

Ceza miktarı; suç tarihi, iştirak biçimi, zincirleme suç, teşebbüs, etkin pişmanlık, yaş küçüklüğü, takdiri indirim ve kabul edilen diğer hükümlerle değişebilir. Birden fazla mağdur veya işlem bulunması, otomatik olarak tek suç ya da tek ceza anlamına gelmez. Her mağdur, her hile ve fiiller arasındaki hukuki birlik ayrı değerlendirilir.

P2P dolandırıcılık suçunda hapis cezası verilir mi?

Evet. TCK m.157 ve m.158 hem hapis hem de adli para cezası öngörür. Ancak soruşturma açılması mahkûmiyet, hesaba para gelmesi de dolandırıcılık kastı demek değildir. Beraat, kovuşturmaya yer olmadığı, cezada indirim veya başka bir hukuki nitelendirme; dosyadaki delillere göre mümkündür.

Zararın giderilmesi dosyayı kapatır mı?

Zararın tamamen giderilmesi dolandırıcılık suçlarında TCK m.168’deki etkin pişmanlık hükümlerini gündeme getirebilir. Soruşturma aşamasında ve kovuşturma başladıktan sonra uygulanan indirim oranları farklıdır. Ancak ödeme, özellikle nitelikli dolandırıcılıkta kamu davasını kendiliğinden düşürmez. Ödemenin zamanı, kapsamı, kime yapıldığı ve hukuki stratejisi dosya özelinde belirlenmelidir.

P2P hesap kullandırılması suç sayılır mı?

Bir banka hesabını, ödeme hesabını, kripto platformu hesabını veya cüzdanı başkasının kullanımına bırakmak her olayda aynı hukuki sonucu doğurmaz. Ceza sorumluluğu için kişinin neyi bildiği, hangi amaçla hareket ettiği ve suça ne şekilde katkı sunduğu araştırılır.

Şu olgular risk değerlendirmesinde önemlidir:

• Hesap veya şifre karşılığında komisyon alınması
• SIM kart, mobil bankacılık şifresi, iki faktörlü doğrulama kodu veya cihazın verilmesi
• Gelen paranın talimatla çekilmesi, bölünmesi ya da başka hesaba/kriptoya aktarılması
• Çok sayıda farklı kişiden açıklamasız para gelmesi
• Aynı gün içinde hızlı nakit çekim veya stablecoin alımı
• Hesap sahibinin işlemlerin gerçek ekonomik nedenini açıklayamaması
• Daha önce bloke, iade veya mağdur şikâyeti yaşanmasına rağmen faaliyetin sürdürülmesi
• Başkası adına P2P ilanı verilmesi veya hesap yönetilmesi
• Dolandırıcılarla süreklilik gösteren iletişim ve kazanç paylaşımı

Buna karşılık cihazın ele geçirilmesi, kimlik bilgilerinin kötüye kullanılması, hesabın kişinin bilgisi dışında açılması veya gerçek bir P2P alım satımına ilişkin somut teslim delillerinin bulunması farklı bir değerlendirme gerektirir.

12. Yargı Paketi, TCK m.158/4 ve kripto P2P hesapları

22 Temmuz 2026 itibarıyla düzenlemenin statüsü

TBMM Genel Kurulu, 16 Temmuz 2026’da 12. Yargı Paketi’ni kabul etmiştir. Kabul edilen metin, TCK m.158’e yeni bir fıkra ekleyerek dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçuna iştiraki yalnızca belirli ödeme araçlarını ya da hesapların kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına vermekle sınırlı olan kişiler için cezada yarı oranında indirim öngörmektedir. Metinde kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesaplar da açıkça sayılmıştır.

Ancak bu düzenleme 22 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete’de henüz yayımlanmadığından yürürlükteki madde gibi uygulanamaz. Nihai kanun metni ve yürürlük tarihi yayımdan sonra tekrar kontrol edilmelidir.

Kabul edilen TCK m.158/4 kimleri hedefliyor?

Kabul edilen düzenlemenin odağı, dolandırıcılık planına katkısı şu eylemle sınırlı kalan kişidir:

• Banka veya kredi kartı gibi ödeme aracını vermek ya da
• Banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı hesabının kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına vermek.

Üstelik metin, bu davranışın kişinin kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlamak amacıyla gerçekleştirilmesini de kapsamına almaktadır. Dolayısıyla düzenleme “hesabını veren herkes beraat eder” anlamına gelmemekte; fiili suç olmaktan çıkarmamakta, şartları varsa verilecek cezayı yarı oranında indirmektedir.

Her P2P satıcısı TCK m.158/4 kapsamına girer mi?

Hayır. Gerçek bir P2P satıcısı kendi hesabını başkasına vermemiş; kendi hesabından ilan açmış, fiyat belirlemiş, ödeme kontrol etmiş ve kripto varlığı serbest bırakmış olabilir. Bu aktif işlem, “katkının yalnızca zorunlu bilgi veya araçları vermekle sınırlı olması” şartından farklıdır. Diğer taraftan kripto platformu hesabını, API anahtarını, cihazını, doğrulama kodunu veya cüzdan erişimini başkasına bırakan kişinin durumu düzenleme kapsamında tartışılabilir.

Bu ayrım, her P2P dosyasında rol analizinin neden gerekli olduğunu gösterir. İndirimin uygulanıp uygulanmayacağı, hesabın kimin kontrolünde olduğu ve kişinin dolandırıcılık fiiline başka katkılar sunup sunmadığı incelenerek belirlenir.

Derdest ve kesinleşmiş dosyalar yönünden kabul edilen geçiş sistemi

TBMM’de kabul edilen geçiş hükümlerine göre, yeni fıkranın uygulanabileceği ve kanun yolu incelemesinde bulunan dosyaların ilk derece mahkemesine gönderilmesi; infaz aşamasındaki bazı dosyalarda ise mahkeme ihtarından itibaren altı ay içinde zararın tamamen giderilmesi hâlinde TCK m.168/2’den yararlanma imkânı öngörülmüştür. Kabul edilen metin ayrıca bu süre içinde zarar tamamen giderilinceye kadar ilgili geçiş hükmü uyarınca infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemeyeceğini belirtmektedir.

Bu hükümlerin uygulanabilmesi için önce kanunun Resmî Gazete’de yayımlanması, nihai metnin ve yürürlük maddesinin görülmesi gerekir. Kesinleşmiş bir dosyada lehe kanun, uyarlama ve infaz talepleri; suç tarihi, hükümde kabul edilen rol, TCK m.168’in daha önce uygulanıp uygulanmadığı ve zarar durumu birlikte incelenerek hazırlanmalıdır.

P2P dosyalarında kast neden belirleyicidir?

Dolandırıcılık kasten işlenebilen bir suçtur. Bir kişinin hesabına suçtan gelen para ulaşması, tek başına o kişinin mağdura karşı kurulan hileyi bildiğini göstermez. Fakat “bilmiyordum” demek de tek başına yeterli değildir. Beyanın dış dünyadaki nesnel verilerle uyumlu olması gerekir.

Kast değerlendirmesinde şu sorular öne çıkar:

• İşlemin gerçek bir P2P sipariş kaydı var mı?
• Sipariş zamanı ile banka transferi ve kripto teslimi uyumlu mu?
• Ödeme yapan kişinin adı ile platformdaki alıcı adı aynı mı?
• Farklıysa satıcı bunun nedenini sormuş mu?
• Platformun üçüncü kişi ödemesi yasağı veya uyarıları ihlal edilmiş mi?
• Fiyat piyasa koşullarına uygun mu, olağan dışı komisyon var mı?
• Satıcı daha önce benzer şikâyetlerle karşılaşmış mı?
• Gelen parayı hemen nakit çekme ya da başka kişilere aktarma talimatı var mı?
• Satıcının mağdur veya asıl faille iletişimi bulunuyor mu?
• Kripto varlık doğrudan emanet sistemi üzerinden mi bırakılmış, harici cüzdana mı gönderilmiş?
• Hesap, cihaz ve doğrulama kodları fiilen kim tarafından kullanılmış?

Ceza sorumluluğu kişi ve fiil esaslıdır. Aynı işlem zincirindeki herkesin aynı kastla ve aynı rolü üstlenerek hareket ettiği varsayılamaz.

P2P dolandırıcılık iddiasında beraat kararı verilebilir mi?

Evet. Yüklenen suçun sanık tarafından işlendiği sabit değilse veya dolandırıcılık kastı ispatlanamıyorsa beraat kararı verilebilir. P2P dosyasında beraat değerlendirmesini güçlendirebilecek olgular arasında şunlar bulunabilir:

• Gerçek ve platformca doğrulanabilir P2P siparişinin bulunması
• Banka transferi karşılığında kripto varlığın teslim edildiğini gösteren kayıtlar
• Satıcının mağdurla veya dolandırıcılık organizasyonuyla bağlantısının bulunmaması
• İşlemin piyasa koşullarına uygun ve olağan bir alım satım olması
• Hesap ve cihaz hareketlerinin savunmayla uyumlu olması
• Satıcının üçüncü kişi ödemesini fark etmesini sağlayacak açık bir işaret bulunmaması
• Suç gelirinden bağımsız, açıklanabilir bir ticari/ekonomik nedenin varlığı
• İsnadı destekleyen tek olgunun paranın sanığın hesabına gelmesinden ibaret kalması
• Kripto varlığı alan gerçek platform hesabının ve KYC sahibinin farklı kişi olduğunun tespiti

Bunun tersine sahte işlem belgesi düzenlemek, mesajları silmek, hesap üzerindeki kontrolü inkâr etmek veya birbiriyle çelişen açıklamalar yapmak savunmanın güvenilirliğini zedeler. Savunma, soyut inkâr yerine teknik kayıtlarla kurulmalıdır.

P2P savunmasında hangi belgeler ve deliller önemlidir?

1. P2P sipariş ve ilan kayıtları

• Sipariş numarası
• İlan kimliği ve ilan sahibi
• Alıcı/satıcı kullanıcı adları
• Kripto varlık türü ve miktarı
• Kur ve toplam bedel
• Siparişin açılış, ödeme işaretleme ve serbest bırakma saatleri
• Platform içi sohbet
• İtiraz/uyuşmazlık kaydı
• Emanet mekanizmasının hareketleri

Sadece ekran görüntüsü yerine, mümkünse platformdan alınan işlem dökümü ve destek yazışması da dosyaya sunulmalıdır.

2. Banka ve ödeme kayıtları

• Hesap ekstresi
• Dekont
• Gönderen adı ve hesap bilgisi
• Transfer açıklaması
• FAST/EFT işlem referansı
• İşlem saati
• Paranın devam hareketi
• Hesaba giriş ve işlem onay kayıtları

Dekontun görseli tek başına yeterli olmayabilir; banka kayıtlarından doğrulanması istenmelidir.

3. Blokzincir verileri

• TXID/transaction hash
• Ağ adı
• Gönderen ve alıcı adresleri
• Token sözleşme adresi
• Miktar ve ağ ücreti
• Blok numarası ve zaman damgası
• Sonraki transfer rotası
• Varsa borsa veya hizmet sağlayıcı küme bağlantısı

Farklı ağlarda aynı görünen token adları ve adres formatları karıştırılmamalıdır. Özellikle USDT gibi bir varlık TRON, Ethereum, BNB Smart Chain veya başka ağlarda hareket edebilir. Yanlış ağ üzerinden yapılan analiz, bütünüyle hatalı sonuca yol açabilir.

4. Kimlik, cihaz ve oturum verileri

• KYC kayıtları
• IP ve oturum tarihçesi
• Cihaz kimliği ve işletim sistemi
• İki faktörlü doğrulama yöntemi
• SIM kart ve hat aboneliği
• Hesap kurtarma ve şifre değişikliği kayıtları
• Uzaktan erişim uygulamaları

IP adresi tek başına kesin kişi tespiti değildir. Ortak ağ, VPN, mobil operatör NAT yapısı ve ele geçirilmiş cihaz ihtimali teknik olarak değerlendirilmelidir.

5. İletişim kayıtları

WhatsApp, Telegram, Signal, SMS, e-posta ve platform mesajları kronolojik bütünlük içinde saklanmalıdır. Yalnızca lehe görünen birkaç ekran görüntüsü yerine konuşmanın bağlamını gösteren tam kayıt daha güvenilirdir. Tarih, saat, kullanıcı adı ve telefon numarasının görülebildiği orijinal veriler korunmalıdır.

6. Ekonomik ve ticari arka plan

• Kripto varlığın ne zaman ve nasıl edinildiği
• Önceki P2P işlem geçmişi
• Gelir ve fon kaynağı belgeleri
• Komisyon veya kâr hesaplaması
• Vergi ve ticari kayıtlar
• Faaliyetin kişisel yatırım mı, başkası hesabına hizmet mi olduğu

Bu belgeler, işlemin gerçek ekonomik nedenini ve olağanlığını test etmek için kullanılır.

On-chain analiz P2P dosyasında neyi ispatlar?

On-chain analiz, kripto varlığın belirli bir ağda hangi adresten hangi adrese, ne zaman ve ne miktarda taşındığını gösterebilir. Ayrıca fonun bilinen bir borsa, köprü, mixer, DeFi protokolü veya başka hizmet kümesiyle temasını ortaya koyabilir.

Ancak teknik raporda üç seviye birbirinden ayrılmalıdır:

1. Doğrudan zincir verisi: TXID, adres, miktar, blok ve zaman gibi herkesçe doğrulanabilir olgular.
2. Hizmet atfı: Bir adres kümesinin belirli borsa veya hizmetle ilişkili olduğuna dair veri sağlayıcı etiketi.
3. Kişi atfı: Hesap KYC’si, cihaz, IP veya adli makamca istenen kayıtlarla belirli kişinin ilişkilendirilmesi.

Bir adresin borsaya ait olduğunun tespiti, o borsa içindeki nihai kullanıcıyı tek başına göstermez. Savcılığın doğru platforma, doğru TXID ve zaman aralığıyla müzekkere yazması gerekir. Teknik raporun değeri, bu araştırma talebini somutlaştırmasındadır.

P2P savcılık sürecinde hangi belgeler istenir?

Savcılık veya kolluk somut olaya göre şu belge ve verileri isteyebilir:

• Banka hesap açılış belgeleri ve hareket dökümleri
• FAST/EFT ayrıntıları ve karşı hesaplar
• Kripto platformu KYC, P2P sipariş ve cüzdan kayıtları
• IP, cihaz ve oturum bilgileri
• Telefon hattı abonelik ve iletişim tespit kayıtları
• Telefon ve bilgisayar imajı
• Mesajlaşma ve e-posta kayıtları
• MASAK analiz ve şüpheli işlem bilgileri
• Vergi, şirket ve ticari faaliyet kayıtları
• Kripto varlıkların kaynak ve hedef cüzdan verileri
• Kamera görüntüleri ve ATM kayıtları

Talep edilen belgenin kapsamı isnatla orantılı olmalıdır. Savunma yönünden de yalnızca isteneni vermek değil, maddi gerçeği gösterecek lehe delillerin zamanında ve açıklayıcı bir dilekçeyle sunulması önemlidir.

P2P soruşturma sırasında telefon incelenebilir mi?

Evet; fakat telefonun incelenmesi sınırsız ve koşulsuz değildir. Telefon, bilgisayar ve dijital kayıtlar bakımından CMK m.134’teki arama, kopyalama ve el koyma hükümleri gündeme gelir. Kanuni şartlara göre hâkim kararı; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcı kararı ve devamındaki yargısal denetim gerekir.

Dijital incelemede şu hususlar önem taşır:

• Kararın hangi suç ve hangi cihaz için verildiği
• Aramanın kapsamı ve zaman aralığı
• Cihazın seri numarası/IMEI gibi ayırt edici bilgileri
• Adli kopyanın usulüne uygun alınması
• Hash değerleri ve veri bütünlüğü
• İmajın ve inceleme tutanaklarının dosyaya girmesi
• Özel hayatla ilgisiz verilerin ölçüsüz biçimde kullanılmaması
• Müdafiin inceleme ve itiraz hakları

Telefonu sıfırlamak, mesajları silmek, hesabı kapatmak veya uzaktan verileri yok etmeye çalışmak savunmaya zarar verebilir ve ayrı hukuki sorunlar doğurabilir. İlk yapılması gereken, veriyi değiştirmeden korumaktır.

P2P hesap blokesi ve el koyma süreci

Uygulamada “hesabımda MASAK blokesi var” denilse de her bloke MASAK tarafından konulmuş değildir. Blokenin hukuki kaynağını belirlemeden doğru başvuru mercii seçilemez.

Tedbir türü	Kararı/işlemi yapan	Genel görünüm	Başvuru yönü
Banka veya platform iç risk kısıtı	Banka/KVHS uyum ve risk birimi	Sözleşme, uyum veya risk politikası kaynaklı geçici kısıt	Kuruma gerekçeli başvuru; dayanak ve kapsamın öğrenilmesi
CMK m.128/A hesap askıya alma	Banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya KVHS	Kanunda sayılan bazı bilişim bağlantılı suçlarda 48 saate kadar askıya alma	Cumhuriyet başsavcılığına kaldırma başvurusu; savcı 24 saat içinde karar verir
CMK m.128/A el koyma	Hâkim; gecikmesinde sakınca varsa savcı emri ve kanuni onay süreci	Askıya alınan hesaptaki suça konu menfaate yönelik adli tedbir	Kararın türüne göre itiraz ve iade talebi
CMK m.128 malvarlığına el koyma	Hâkim; kanundaki koşullarla	Belirli suçlardan elde edildiğine dair kuvvetli şüphe bulunan malvarlığı	Sulh ceza/ilgili mahkeme önünde itiraz ve ölçülülük incelemesi
5549 sayılı Kanun m.19/A işlem erteleme	Bakanlık/MASAK mekanizması	Şüpheli işlemin yedi iş gününe kadar ertelenmesi veya gerçekleştirilmemesi	İşlemin dayanağına göre idari ve adli başvuru analizi

CMK m.128/A P2P dosyalarını nasıl etkiler?

2025 sonunda CMK’ya eklenen m.128/A; TCK m.142/2-e, m.158/1-f ve (l) ile m.245’teki suçların işlendiği hususunda makul şüphe bulunması hâlinde, banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki suçta kullanılan hesabın 48 saate kadar askıya alınabilmesine imkân verir.

Askıya alma ve hesap hareketleri savcılığa derhâl bildirilir; hesap sahibi de bilgilendirilir. Hesap sahibi kaldırma için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir ve savcının 24 saat içinde karar vermesi öngörülür. Suça konu menfaat başka bir mali kuruma aktarılmışsa zincirleme bildirim sistemi devreye girebilir.

Bu 48 saatlik işlem, uzun süreli el koymanın kendisi değildir. Süre içinde kanuni koşullarla el koyma kararı verilmezse askıya alma ile el koyma birbirine karıştırılmamalıdır. Ayrıca bütün hesabın sınırsız süre ve kapsamda kullanılamaz hâle getirilmesi, suça konu tutar ile meşru bakiyenin ayrılması ve ölçülülük bakımından incelenmelidir.

Hesap blokesi nasıl kaldırılır?

Etkili bir bloke kaldırma başvurusu genellikle şu adımları içerir:

1. Blokenin hangi kurum ve dosya nedeniyle konulduğunun tespiti
2. Tedbir türünün ve karar tarihinin belirlenmesi
3. Suça konu işlem ile diğer meşru bakiyenin ayrıştırılması
4. P2P emri, banka dekontu ve kripto tesliminin aynı zaman çizelgesinde gösterilmesi
5. Hesap sahibinin rolü ve kastına ilişkin delillerin sunulması
6. Belirli tutarı aşan, tüm hesaplara yayılan veya süresizleşen tedbir yönünden ölçülülük itirazı
7. İlgili savcılık, hâkimlik, mahkeme veya kuruma doğru usulle başvuru

Bankaya gönderilen genel bir e-posta, adli el koyma kararını kaldıramaz. Aynı şekilde savcılığa yapılan başvuru da yalnızca bankanın sözleşmesel risk kısıtını otomatik olarak çözmez. Önce tedbirin kaynağı belirlenmelidir.

El konulan para veya kripto mağdura iade edilir mi?

CMK m.128/A sistemi, el konulan suça konu menfaatin mağdura ait olduğunun anlaşılması hâlinde iade mekanizmasına imkân tanır. Fakat aynı tutar üzerinde birden fazla mağdur iddiası, dönüşüm işlemleri, değer değişimi veya mülkiyet tartışması varsa inceleme karmaşıklaşır. İade otomatik değildir; fonun mağdura aidiyeti ve transfer zinciri somutlaştırılmalıdır.

P2P mahkeme süreci nedir?

Savcılık yeterli şüphe bulunduğu kanaatine varırsa iddianame düzenler. Mahkeme iddianameyi kabul ettiğinde kovuşturma başlar ve kişi sanık sıfatını alır.

P2P mahkeme sürecinde tipik olarak:

1. İddianame ve tensip zaptı tebliğ edilir.
2. Sanık savunması ve mağdur beyanı alınır.
3. Banka, ödeme kuruluşu ve kripto platformuna müzekkereler yazılır.
4. Eksik P2P sipariş, IP, KYC ve cüzdan kayıtları toplanır.
5. Telefon/bilgisayar inceleme raporları değerlendirilir.
6. Gerekirse bilirkişi veya teknik uzman raporu alınır.
7. On-chain akış ile banka akışı karşılaştırılır.
8. Savcı esas hakkında mütalaa verir.
9. Tarafların son beyanları alınır ve hüküm kurulur.
10. Kararın niteliğine göre istinaf ve temyiz yolları gündeme gelir.

Mahkeme, savcılıktaki eksik araştırmayla bağlı değildir. Savunma veya katılan vekili; platformdan kayıt istenmesi, başka dosyaların celbi, cüzdanın KYC sahibinin tespiti ve bilirkişi incelemesi gibi maddi gerçeğe yönelik taleplerde bulunabilir.

P2P mahkeme hangi mahkemede görülür?

Görevli mahkeme, “P2P” kelimesine göre değil isnat edilen suça göre belirlenir:

• TCK m.157 kapsamındaki basit dolandırıcılık davaları genel olarak asliye ceza mahkemesinde,
• TCK m.158 kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık davaları ağır ceza mahkemesinde,
• Başka özel suçlar bakımından ise ilgili kanunun görev kuralına göre

görülür.

12. Yargı Paketi’nde kabul edilen hesap kullandırmaya ilişkin TCK m.158/4 hükmü, şartları varsa cezada indirim öngörmektedir; nitelikli dolandırıcılık davalarının tamamını asliye ceza mahkemesine taşıyan genel bir görev değişikliği değildir.

Yetkili mahkeme ise suçun işlendiği yer, hileli hareketlerin gerçekleştirildiği yer, malvarlığı zararının doğduğu yer ve bağlantılı fiiller dikkate alınarak CMK’nın yer bakımından yetki kurallarına göre belirlenir. “Mağdur hangi şehirdeyse dava kesin orada görülür” veya “hesap sahibi nerede yaşıyorsa dosya kesin oradadır” biçiminde mutlak bir kural kurulamaz.

P2P mahkeme süreci ne kadar sürer?

P2P soruşturması veya davası için bütün dosyalara uygulanabilecek sabit bir süre yoktur. Süreyi etkileyen başlıca unsurlar şunlardır:

• Mağdur ve şüpheli sayısı
• Dosyaların farklı şehirlerde bulunması
• Banka ve platformlardan cevap beklenmesi
• Yurt dışı platform ve adli yardımlaşma ihtiyacı
• Telefon ve bilgisayar inceleme sırası
• Birden fazla blokzincir ağı veya köprü işlemi
• Bilirkişi raporu ve itirazlar
• Hesap blokesi ve iade talepleri
• İstinaf ve temyiz aşamaları

Basit ve tek işlemli dosya daha kısa sürebilirken, çok mağdurlu ve uluslararası veri talepli bir dosya yıllara yayılabilir. “Üç ayda kesin biter” gibi süre garantileri gerçeği yansıtmaz. Buna karşılık eksik araştırma işlemlerini tek tek belirleyen dilekçeler ve doğru kuruma yöneltilen talepler gereksiz beklemeyi azaltabilir.

P2P savcılık sürecinde ifade verilmesi zorunlu mudur?

Usulüne uygun çağrıya uymamak zorla getirme veya yakalama gibi sonuçlar doğurabilir. Ancak şüpheli ve sanığın kendisini suçlayıcı açıklama yapmaya zorlanmama, susma ve müdafi yardımından yararlanma hakkı vardır. Bu nedenle “ifadeye hiç gitmemek” ile “susma hakkını kullanmak” aynı şey değildir.

İfade öncesinde en az şu bilgiler netleştirilmelidir:

• Hangi dosyada ve hangi sıfatla çağrı yapıldığı
• İsnat edilen olayın tarihi ve tutarı
• İlgili banka/P2P siparişinin hangisi olduğu
• Mevcut bloke veya el koyma kararı
• Sunulacak belgelerin doğruluğu ve bütünlüğü
• Teknik açıklamanın kronolojisi

Hazırlıksız verilen, tarih ve işlem kimlikleriyle uyuşmayan bir ifade sonradan düzeltilse bile dosyada çelişki yaratabilir. Diğer taraftan susma hakkının kullanılması suçluluk ikrarı değildir. Hangi savunma yönteminin uygun olduğu dosya içeriğine göre belirlenmelidir.

P2P avukat desteği neden önemlidir?

“P2P avukatı” kanunda düzenlenmiş resmî bir uzmanlık unvanı değildir. Uygulamada bu ifade; kripto varlık işlemleri, ceza muhakemesi, banka/ödeme sistemleri ve dijital delillerin birlikte değerlendirilmesini gerektiren P2P dosyalarında çalışan avukatı anlatmak için kullanılır.

P2P dosyasında avukatın görevi yalnızca ifadeye katılmak değildir. Dosyanın ihtiyacına göre:

• Şüpheli, mağdur, tanık ve hesap sahibi rollerini ayırır.
• Banka transferi, P2P emri ve on-chain transferi tek kronolojide birleştirir.
• Bloke veya el koymanın hukuki dayanağını tespit eder.
• CMK m.128/A ve m.128 kapsamındaki başvuru ve itirazları hazırlar.
• Platform, banka, operatör ve diğer kurumlara yazılması gereken müzekkereleri somutlaştırır.
• Telefon ve dijital incelemenin usulünü denetler.
• Teknik rapordaki varsayım ile doğrulanmış veriyi ayırır.
• Kast, iştirak biçimi, zincirleme suç ve etkin pişmanlık konularını değerlendirir.
• Mağdur yönünden fon takibi, el koyma ve iade taleplerini koordine eder.
• İddianame, mütalaa, bilirkişi raporu ve hükme karşı kanun yolu stratejisini kurar.

P2P avukatıyla çalışmak genel olarak zorunlu değildir. Bununla birlikte çocuklar, kendisini savunamayacak derecede engeli bulunan kişiler ve CMK’da sayılan diğer zorunlu müdafilik hâllerinde müdafi görevlendirilir. Zorunlu olmadığı dosyalarda da teknik ve mali delil yoğunluğu nedeniyle erken hukuki yardım önemli olabilir.

P2P dosyalarında teknik ve hukuki savunma nasıl birlikte kurulur?

Etkili savunma üç katmanı bir araya getirir:

Hukuki katman

Suçun unsurları, kast, iştirak türü, hukuka uygun delil, görev-yetki, koruma tedbirleri ve kişisellik ilkesi değerlendirilir.

Mali katman

Fiat para akışı; gönderen, alıcı, ara hesaplar, çekim ve devam transferleriyle çıkarılır. Hangi tutarın hangi mağdurla ilişkili olduğu belirlenir.

Teknik katman

P2P siparişleri, oturumlar, cihazlar, IP’ler, TXID’ler ve cüzdan rotaları incelenir. Zincir üstü olgu ile platform içi kullanıcı verisi birbirinden ayrılır.

Bu katmanlardan biri eksikse dosya yanlış okunabilir. Yalnızca hukuki dilekçe gerçek kripto teslimini görünmez bırakabilir; yalnızca teknik rapor ise kast ve iştirak sorununu cevaplamayabilir.

P2P mağduru için etkili soruşturma stratejisi

Mağdur açısından hedef yalnızca paranın gönderildiği ilk IBAN sahibini şüpheli göstermek olmamalıdır. Asıl failin ve fonun devam rotasının belirlenmesi için şu sorular cevaplanmalıdır:

• Mağdurla doğrudan iletişim kuran kişi kimdir?
• P2P emrini hangi platform hesabı açmıştır?
• Kripto varlık hangi hesaba veya cüzdana bırakılmıştır?
• O hesabın KYC, IP ve cihaz verileri kime aittir?
• Fon başka borsa, köprü veya stablecoin sözleşmesine taşınmış mıdır?
• Aynı telefon, IP, banka hesabı veya cüzdan başka mağdurlarda görülmüş müdür?
• El koyma ve iade için halen erişilebilir varlık var mıdır?

İlk IBAN sahibine odaklanıp gerçek kripto alıcısının kayıtlarını istememek, soruşturmanın en sık rastlanan eksikliklerinden biridir. Başvuru dilekçesi, adli makamın hangi kuruma hangi veriyle yazı yazacağını açıkça göstermelidir.

Şüpheli için ilk 24 saat kontrol listesi

• Gelen çağrı, bloke bildirimi veya arama tutanağını saklayın.
• Dosya numarasını, savcılığı ve isnat edilen işlem tarihini belirleyin.
• Telefonu sıfırlamayın; mesaj, uygulama veya hesap silmeyin.
• İlgili P2P siparişinin tam kaydını indirin veya platformdan talep edin.
• Banka ekstresi ile dekontu resmî kanaldan alın.
• TXID, ağ, cüzdan adresi ve token bilgilerini doğrulayın.
• İşlemin kronolojisini saat dilimini belirterek yazın.
• Ödeme yapan kişi ile P2P hesap sahibinin adını karşılaştırın.
• Hesabı veya cihazı başka biri kullandıysa bunu gösteren delilleri koruyun.
• Diğer şüpheli ya da mağdurlarla kontrolsüz iletişime geçmeyin.
• Gerçeğe aykırı belge, sonradan oluşturulmuş yazışma veya sahte dekont kullanmayın.
• Blokenin banka içi, CMK m.128/A, CMK m.128 veya MASAK kaynaklı olup olmadığını öğrenin.

Mağdur için ilk 24 saat kontrol listesi

• Bankayı arayarak işlemi ve dolandırıcılık şüphesini bildirin.
• Kripto platformuna sipariş, kullanıcı ve fon muhafaza bildirimi yapın.
• Mesajları, ses kayıtlarını, URL’leri ve profil bilgilerini silmeden saklayın.
• Dekont, FAST/EFT referansı ve hesap ekstresini alın.
• Varsa TXID ve cüzdan adresini blok gezgininde doğrulayın.
• Olayı saat ve tarihleriyle kronolojik yazın.
• Savcılık başvurusunda acil veri muhafazası, hesap askıya alma/el koyma ve KYC-IP kayıtlarının istenmesini talep edin.
• Aynı faile ilişkin başka mağdur bilgisi varsa düzenli biçimde dosyaya sunun.
• Sahte “fon kurtarma”, “vergiyi yatırın varlığı çözelim” veya peşin ödeme isteyen üçüncü kişilere karşı dikkatli olun.

P2P dosyalarında sık yapılan hatalar

“Hesabıma para geldiyse suç oluşmuştur” düşüncesi

Yanlıştır. Para girişi önemli bir delildir; ancak failin kimliği, kastı ve paranın karşılığında ne yapıldığı ayrıca araştırılır.

“Gerçek P2P siparişim varsa kesin beraat ederim” düşüncesi

Bu da yanlıştır. Sipariş güçlü bir açıklama sağlayabilir; fakat üçüncü kişi ödemeleri, tekrar eden şikâyetler, olağan dışı komisyon ve faille iletişim gibi diğer deliller birlikte değerlendirilir.

Sadece ekran görüntüsü sunmak

Ekran görüntüleri değiştirilebilir ve bağlamı eksik olabilir. Platform/banka kaydı, işlem referansı, TXID ve gerektiğinde dijital doğrulama ile desteklenmelidir.

İşlem saatlerini karıştırmak

Banka yerel saati, platform UTC kaydı ve blokzincir zaman damgası farklı gösterilebilir. Saat dilimi düzeltilmeden yapılan kronoloji, aynı işleme ait kayıtları ilgisiz gösterebilir.

Her blokeyi “MASAK blokesi” saymak

Yanlış başvuru merciine gidilmesine ve zaman kaybına yol açar. Blokenin dayanak yazısı, dosya numarası ve karar mercii öğrenilmelidir.

Cüzdan adresini doğrudan kişi kimliği saymak

Adres kontrolü ile kişi kimliği farklı ispat seviyeleridir. KYC, IP, cihaz veya başka bağlayıcı delil gerekir.

Mesajları silmek veya telefonu sıfırlamak

Lehe delillerin kaybına ve davranışın aleyhe yorumlanmasına neden olabilir.

Mağdurun zararını stratejisiz biçimde ödemek

Zarar giderimi önemli hukuki sonuç doğurabilir; fakat tutar, alacaklı, ödeme açıklaması, zamanlama ve dosyaya sunuluş biçimi doğru planlanmalıdır.

Sıkça sorulan sorular

P2P soruşturma neden başlatılır?

P2P soruşturması; mağdur şikâyeti, banka veya kripto platformunun şüpheli işlem bildirimi, CMK m.128/A hesap askıya alma bildirimi, MASAK analizi ya da başka dosyada tespit edilen IBAN, telefon, IP veya cüzdan bağlantısı nedeniyle başlatılabilir.

P2P savcılık sürecinde ifade verilmesi zorunlu mudur?

Usulüne uygun çağrıya uyulmalıdır; aksi hâlde zorla getirme gibi sonuçlar doğabilir. Bununla birlikte şüpheli veya sanık susma, kendisini suçlamama ve müdafi yardımından yararlanma hakkına sahiptir. İfadeye gitmemek ile susma hakkını kullanmak aynı şey değildir.

P2P dolandırıcılık suçu nasıl oluşur?

P2P dolandırıcılığı ayrı bir suç adı değildir. Somut olayda hileli davranış, aldanma, malvarlığı zararı, haksız yarar ve kast varsa TCK m.157 veya nitelikli hâller bulunuyorsa TCK m.158 gündeme gelebilir.

P2P mahkeme süreci ne kadar sürer?

Sabit bir süre yoktur. Mağdur sayısı, farklı şehirlerdeki dosyalar, platform ve banka cevapları, yurt dışı veri talepleri, cihaz incelemesi, bilirkişi ve kanun yolları süreyi belirler.

P2P işlemleri nedeniyle hesaplara bloke konulabilir mi?

Evet. Banka veya platform iç risk kısıtı, CMK m.128/A kapsamındaki 48 saatlik askıya alma, adli el koyma, CMK m.128 tedbiri veya 5549 sayılı Kanun m.19/A kapsamında işlem erteleme gündeme gelebilir. Başvuru yolu blokenin dayanağına göre değişir.

P2P avukat desteği alınması zorunlu mudur?

Genel olarak zorunlu değildir. CMK’da sayılan zorunlu müdafilik hâlleri saklıdır. Bununla birlikte P2P dosyaları ceza hukuku, banka kayıtları ve blokzincir verilerini birlikte içerdiğinden erken hukuki yardım pratik açıdan önem taşıyabilir.

P2P soruşturma sırasında telefon incelenebilir mi?

Evet. Kanuni şartları varsa CMK m.134 kapsamında telefonda arama, kopyalama ve el koyma yapılabilir. Kararın kapsamı, veri bütünlüğü, adli kopya ve incelemenin ölçülülüğü denetlenebilir.

P2P dolandırıcılık suçunda hapis cezası verilir mi?

Evet. Basit ve nitelikli dolandırıcılık hükümleri hapis ve adli para cezası öngörür. Ancak ceza verilmesi için suçun bütün unsurlarının ve sanığın kastının hukuka uygun delillerle ispatlanması gerekir.

P2P mahkeme hangi mahkemede görülür?

Basit dolandırıcılık TCK m.157 ise asliye ceza mahkemesi; nitelikli dolandırıcılık TCK m.158 ise ağır ceza mahkemesi genel olarak görevlidir. Başka bir suç isnadı varsa görev o hükme göre belirlenir.

P2P işlemleri nedeniyle dava açılabilir mi?

Evet. Savcılık, P2P işlemin bir dolandırıcılık, aklama, yasa dışı bahis fon transferi, hesap kullandırma veya izinsiz hizmet sağlayıcılığıyla bağlantılı olduğuna dair yeterli şüphe görürse iddianame düzenleyebilir. P2P işlemi yapılmış olması tek başına dava için yeterli değildir.

P2P savcılık sürecinde hangi belgeler istenir?

Banka hesap hareketleri, dekont ve transfer referansları; platform KYC ve P2P sipariş kayıtları; IP ve cihaz verileri; TXID ve cüzdan hareketleri; mesajlar; telefon incelemesi ve ticari/fon kaynağı belgeleri istenebilir.

P2P hesap kullandırılması suç sayılır mı?

Hesabın ne amaçla ve hangi bilgi düzeyiyle kullandırıldığına göre suç oluşturabilir. Komisyon karşılığı hesap, şifre, cihaz veya doğrulama kodu vermek; gelen parayı talimatla aktarmak ve suç planını bilmek ceza sorumluluğu doğurabilir. Her hesap kullandırma olayı otomatik olarak aynı suç değildir.

P2P dolandırıcılık iddiasında beraat kararı verilebilir mi?

Evet. Dolandırıcılık kastı veya suça iştirak hukuka uygun ve yeterli delille ispatlanamazsa beraat kararı mümkündür. Gerçek P2P siparişi, kripto teslimi, platform KYC’si, IP ve cihaz verileri bu değerlendirmede önemlidir.

P2P soruşturma ne kadar sürede sonuçlanır?

Kanunda bütün P2P soruşturmaları için öngörülmüş tek bir sonuçlanma süresi yoktur. Tek işlemli yerel dosyalar ile çok mağdurlu, yurt dışı platform bağlantılı dosyaların süresi aynı değildir.

P2P işleminde üçüncü kişiden ödeme almak suç mudur?

Tek başına üçüncü kişi ödemesi otomatik olarak suç değildir; ancak üçgen dolandırıcılık ve hesap suistimali bakımından ciddi risk göstergesidir. Platform kuralları, satıcının bilgisi, işlemin açıklaması ve tekrar eden örüntü değerlendirilir.

P2P satıcısı mağdurun parasını iade etmek zorunda mıdır?

Ceza sorumluluğu ile paranın iadesine ilişkin özel hukuk sorumluluğu aynı değildir. P2P satıcısının iyi niyeti, kripto teslimi, zenginleşmenin kalıp kalmadığı ve ödeme zinciri incelenerek sebepsiz zenginleşme, istirdat veya tazminat talepleri ayrıca değerlendirilebilir.

P2P işleminde TXID tek başına yeterli delil midir?

TXID, belirli kripto transferini doğrulamak için güçlü bir veridir; fakat cüzdanı kontrol eden kişinin kimliğini her zaman tek başına ispatlamaz. Platform KYC, IP, cihaz ve sipariş kayıtlarıyla birlikte değerlendirilmelidir.

Banka hesabım 48 saatten uzun süredir kapalıysa ne yapmalıyım?

Önce işlemin yalnızca CMK m.128/A’daki 48 saatlik askıya alma mı, devamında verilmiş el koyma kararı mı, başka adli tedbir mi yoksa bankanın iç uyum kısıtı mı olduğu belirlenmelidir. Sürenin geçmesi tek başına hesabın otomatik açılacağını göstermez; dayanak karara uygun başvuru gerekir.

Savcılık kripto platformundan kullanıcı bilgisi isteyebilir mi?

Evet. Soruşturmanın konusu ve kanuni yetki çerçevesinde KYC, hesap hareketi, P2P siparişi, IP, cihaz ve cüzdan verileri istenebilir. Yurt dışı platformlarda talebin yöntemi ve cevap süresi farklılaşabilir.

Şikâyetten vazgeçilirse P2P dosyası kapanır mı?

Nitelikli dolandırıcılık resen takip edildiği için şikâyetten vazgeçme dosyayı kendiliğinden kapatmaz. Basit dolandırıcılık, uzlaştırma ve etkin pişmanlık hükümleri ise dosyanın niteliğine göre ayrıca incelenir.

Kripto P2P işlemi yapmak vergi veya ticari faaliyet incelemesine yol açabilir mi?

İşlemlerin sürekliliği, hacmi, başkası hesabına yapılıp yapılmadığı ve kazanç modeli; vergi, ticari faaliyet ve SPK düzenlemeleri bakımından inceleme konusu olabilir. Bu inceleme dolandırıcılık kastından ayrı bir hukuki değerlendirmedir.

Sonuç: P2P dosyasında belirleyici olan rol, kast ve doğrulanabilir işlem zinciridir

Kripto P2P savcılık ve dava dosyalarında yalnızca banka hesabına bakmak eksik; yalnızca blokzincir hareketine bakmak da yetersizdir. Doğru değerlendirme, mağdurdan çıkan itibari para ile P2P emri kapsamında teslim edilen kripto varlığı aynı zaman çizelgesinde buluşturur; hesabı ve cüzdanı fiilen kimin kontrol ettiğini araştırır; kişinin dolandırıcılık planındaki rolünü somutlaştırır.

P2P işlemi tek başına suç değildir. Buna karşılık üçüncü kişi ödemeleri, hesap kullandırma, düzenli biçimde başkası hesabına faaliyet, suç gelirini stablecoin’e çevirme veya gerçek dışı P2P kayıtları ciddi ceza ve düzenleyici risk doğurabilir. Şüpheli açısından soyut inkâr yerine doğrulanabilir işlem delilleri; mağdur açısından ise ilk IBAN’da durmayan, gerçek kripto alıcısına kadar ilerleyen araştırma talepleri gerekir.

Yazar hakkında

Av. Ahmet Karaca, kripto varlıklar, bilişim hukuku ve siber suçlar alanında çalışmakta; P2P kaynaklı soruşturma ve dava dosyalarını hukuki, mali ve teknik kayıtları birlikte değerlendirerek ele almaktadır. Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır; somut dosyada hukuki görüş yerine geçmez.

Resmî kaynaklar ve güncelleme bağlantıları

• Türk Ceza Kanunu – Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat
• Ceza Muhakemesi Kanunu – Adalet Bakanlığı UYAP Mevzuat
• 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun – MASAK
• İşlemlerin Ertelenmesine Dair Yönetmelik – MASAK
• SPK i-SPK.35.B.1 sayılı P2P İlke Kararı – 19.09.2024 tarihli Bülten
• Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılarına İlişkin Tebliğler – SPK
• 12. Yargı Paketi TBMM Genel Kurulu kabul özeti – 17.07.2026
• 12. Yargı Paketi teklif ve yasama bilgileri – TBMM, Esas No. 2/3737