Kripto varlık ekosisteminin küresel ölçekte benimsenme oranının artmasıyla birlikte, finansal işlemlerin doğası da geri döndürülemez bir biçimde değişime uğramıştır. Merkezi borsaların (CEX) geleneksel emir defteri yapılarından farklı olarak, kullanıcıların aracı bir takas odası olmaksızın doğrudan birbirleriyle itibari para (fiat) ve kripto varlık takası yapmalarına olanak tanıyan P2P (Peer-to-Peer / Eşler Arası) ticaret modeli, finansal kapsayıcılığı artırırken eşzamanlı olarak devasa hukuki riskleri de beraberinde getirmiştir. Binance, OKX, Bybit ve Cryptomus gibi küresel kripto varlık hizmet sağlayıcılarının P2P arayüzleri, satıcının kripto varlığını platformun emanetçi (escrow) cüzdanında kilitlediği ve alıcının itibari para transferini doğrudan satıcının şahsi banka hesabına gerçekleştirdiği bir güven mimarisi üzerine inşa edilmiştir. Ancak itibari paranın platform dışında, doğrudan bankacılık sistemi üzerinden el değiştirmesi, bu ticareti suç gelirlerinin aklanması (AML), terörün finansmanı (CFT) ve nitelikli bilişim dolandırıcılığı suçları için son derece cazip bir hedef haline getirmektedir.
2024 yılında 7518 sayılı Kanun ile Sermaye Piyasası Kanunu’na entegre edilen kripto varlık düzenlemeleri ve ardından 2025 ile 2026 yıllarında yayımlanan Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) ve Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tebliğleri, Türkiye’deki P2P pazarını yasal bir zemine oturtmayı amaçlamıştır. Ancak bu yasal zemin, aynı zamanda katı denetim mekanizmalarını ve ağır cezai yaptırımları da beraberinde getirmiştir. Günümüzde piyasa katılımcıları tarafından sıklıkla dile getirilen “P2P kripto para ticareti yapmak suç mu?”, “Binance P2P işlemi sonrası hesabım blokeli ve banka hesabım kapatıldı”, “P2P işlemi sonrası polis beni ifadeye çağırdı, ne yapmalıyım?” ve “Banka hesabıma gelen paranın suç geliri olduğu iddia ediliyor, hukuki savunmam ne olmalı?” şeklindeki endişeler, mevzuatın karmaşıklığı ile pratikteki yaptırımların sertliği arasındaki uçurumu gözler önüne sermektedir. Bu araştırma raporu, P2P ticaretinin Türkiye’deki yasal statüsünü, SPK ve MASAK nezdindeki idari süreçleri, üçgen dolandırıcılığı başta olmak üzere suç tipolojilerini, Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamındaki yargılama süreçlerini ve avukatlık desteğinin mahiyetini en ince ayrıntısına kadar incelemektedir.
P2P Ticaretinin Hukuki Statüsü ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Denetim Rejimi
Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde kripto varlık alım-satım işlemlerinin hukuki çerçevesi, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nda yapılan devrim niteliğindeki değişiklikler ve SPK’nın ikincil mevzuat düzenlemeleri ile şekillenmiştir. P2P ticaretinin yasal olup olmadığı sorusunun cevabı, eylemin niteliğine, hacmine ve sürekliliğine bağlı olarak değişkenlik göstermektedir.
SPK’nın 2025 Tebliğleri ve Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılarının Yükümlülükleri
Sermaye Piyasası Kurulu, 2025 yılında yayımladığı iki temel tebliğ ile piyasanın kurumsal yapısını dizayn etmiştir. III-35/B.1 sayılı Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ, platformların kuruluş aşamalarından faaliyete geçmelerine, kurucu ve ortakların taşıması gereken niteliklerden iç denetim, risk yönetimi ve bilgi sistemleri altyapılarına kadar uzanan geniş bir yelpazede usul ve esasları belirlemiştir. Bu tebliğ, piyasada faaliyet gösterecek aktörlerin kurumsal bir olgunluğa sahip olmasını ve teknolojik altyapılarının manipülasyonlara karşı dirençli olmasını zorunlu kılmaktadır. Öte yandan, III-35/B.2 sayılı Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Çalışma Usul ve Esasları ile Sermaye Yeterliliği Hakkında Tebliğ ise doğrudan operasyonel süreçleri hedef almaktadır. Platformların kripto varlık alım-satım ortamlarını nasıl kurgulayacakları, müşteri varlıklarının saklanma koşulları ve transfer mekanizmaları bu tebliğ ile regüle edilmiştir. P2P ticareti sağlayan global borsaların (Binance, OKX vb.) Türkiye’deki faaliyetleri, bu tebliğlerin çizdiği sınırlar içerisinde yürütülmek zorundadır.
SPK Kanunu Madde 115 Kapsamında İzinsiz Sermaye Piyasası Faaliyeti ve Cezai Yaptırımlar
Bireysel P2P satıcıları açısından en hayati mesele, kendi faaliyetlerinin SPK iznine tabi bir “hizmet sağlayıcılığı” faaliyeti olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceğidir. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nun 115. maddesi, izinsiz sermaye piyasası faaliyetlerini ağır cezai müeyyidelere bağlamıştır. Kanun metnine göre, izin almaksızın kripto varlık hizmet sağlayıcı olarak faaliyet yürüttüğü tespit edilen gerçek ve tüzel kişiler için üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin günden on bin güne kadar adli para cezası öngörülmektedir. Bu devasa ceza tehdidi, “P2P ticareti Türkiye’de suç mu?” sorusunun temel kaynağını oluşturmaktadır.
Mevzuat, izinsiz faaliyeti sadece hapis cezasıyla sınırlandırmamakta, aynı zamanda idari tedbirleri de devreye sokmaktadır. SPK’nın 99/A ve 109/A maddeleri kapsamında, izinsiz faaliyet yürüttüğü tespit edilen platformların internet sitelerine erişimin engellenmesi, içeriklerin çıkarılması ve faaliyetlerin derhal durdurulması gibi idari yaptırımlar anında uygulanabilmektedir. Ayrıca SPK’nın 19 Eylül 2024 tarihli ilke kararı uyarınca, kripto varlık platformlarında “başkası adına işlem yapılması” açık ve kesin bir dille yasaklanmış olup, bu yasağın ihlali doğrudan izinsiz hizmet sağlayıcılığı faaliyeti olarak değerlendirilmektedir.
“Kendi Cüzdanı İstisnası” (Own Wallet Exception) ve Ticari Faaliyet Kriterleri
SPK mevzuatı, vatandaşların kendi malvarlıklarını özgürce değerlendirme hakkını korumak amacıyla “Kendi Cüzdanı İstisnası” adı verilen kritik bir hukuki bariyer inşa etmiştir. Bir bireyin Binance P2P veya Bybit P2P üzerinde yaptığı işlemlerin SPK izninden muaf tutulabilmesi için dört temel şartın eksiksiz ve kümülatif olarak bir arada bulunması gerekmektedir. Bu şartlar şunlardır: İşlemlerin münhasıran kişinin kendi cüzdanı üzerinden ve kendi malvarlığı ile gerçekleştirilmesi, kesinlikle bir başkası hesabına veya başkası adına işlem yapılmaması, üçüncü şahıslara herhangi bir aracılık hizmeti sunulmaması ve en önemlisi, bu işlemlerin “düzenli uğraşı, ticari veya mesleki faaliyet” boyutuna ulaşmamış olmasıdır.
Bir kullanıcının P2P platformundaki eylemlerinin salt bireysel bir tasarruf mu yoksa ticari bir uğraşı mı olduğunun tespiti, regülatörler tarafından belirli niceliksel ve niteliksel metrikler üzerinden yapılmaktadır. 2026 yılı itibarıyla hukuk uzmanlarının değerlendirmelerine göre; bir kullanıcının aylık P2P işlem hacminin 500.000 Türk Lirasını aşması, günlük bazda 5 veya haftalık bazda 20’den fazla farklı kişiyle alım-satım eşleşmesi gerçekleştirmesi, işlemlerinin süreklilik arz etmesi, kripto para borsalarında “onaylı tüccar” (merchant) rozetine sahip olması ve alım-satım makasından (arbitraj) düzenli ve hesaplanabilir bir gelir elde etmesi, söz konusu faaliyetin ticari nitelik kazandığına dair güçlü karineler olarak kabul edilmektedir. Faaliyetin ticari boyut kazandığı noktada “kendi cüzdanı istisnası” ortadan kalkar ve kişi SPK izni olmaksızın yasadışı finansal faaliyet yürüten bir aktör konumuna düşer.1 Dolayısıyla, “Düzenli P2P işlemi yapmak ticari faaliyet sayılır mı?” sorusunun yanıtı kesin ve net bir evettir.
MASAK Denetimi, Banka Hesabı Blokeleri ve Şüpheli İşlem Süreçleri
P2P ekosisteminde faaliyet gösteren yatırımcıların idari kolluk makamlarıyla ilk teması genellikle banka hesaplarına ansızın konulan blokeler aracılığıyla gerçekleşmektedir. “Binance P2P işlemi sonrası hesabım blokeli ve banka hesabım kapatıldı, iade talep ediyorum” veya “P2P üzerinden aldığım para yüzünden hesabıma bloke geldi, nasıl kaldırabilirim?” şeklindeki şikayetlerin hukuki dayanağı, 5549 Sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili MASAK mevzuatıdır.
5549 Sayılı Kanun Madde 19/A Kapsamında İşlemlerin Askıya Alınması
Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK), Türkiye Cumhuriyeti’nin finansal istikrarını korumak ve kara para aklama ile mücadele etmekle görevli bir numaralı istihbarat ünitesidir. Bankalar, MASAK mevzuatı uyarınca yükümlü statüsündedir ve müşterilerinin finansal hareketlerini sürekli olarak izlemek, risk algoritmaları üzerinden değerlendirmek ve şüpheli durumları Şüpheli İşlem Bildirimi (ŞİB) formu ile MASAK’a raporlamak zorundadırlar. P2P ticareti, doğası gereği bankaların risk tespit algoritmalarını tetikleyen en önemli unsurdur. Bir kullanıcının beyan ettiği mesleği, yaşı ve düzenli geliri ile banka hesaplarındaki sirkülasyon arasında orantısızlık bulunması, farklı ve birbirini tanımayan onlarca IBAN numarasından hesaba yüksek meblağlı para girişleri olması ve bu fonların hesapta hiç bekletilmeden derhal kripto varlık borsalarına veya yurt dışı kaynaklı ödeme kuruluşlarına aktarılması, tipik bir aklama tipolojisi olarak sınıflandırılır. Bu tür işlemler, yasadışı bahis, kumar, oltalama dolandırıcılığı veya nitelikli hırsızlık suçlarının elde ettiği gelirlerin izinin kaybettirilmesi amacı taşıyabileceği şüphesi doğurur.
5549 Sayılı Kanunun 19/A maddesi, MASAK’a olağanüstü yetkiler tanımıştır. Bu madde uyarınca MASAK, bir malvarlığının aklama veya terörün finansmanı suçuyla ilişkili olduğuna dair en ufak bir şüphe duyması halinde, işlemleri derinlemesine analiz etmek, fonların kaynağını araştırmak veya durumu doğrudan yetkili adli makamlara intikal ettirmek amacıyla bankacılık işlemlerini yedi iş günü süreyle tamamen askıya alma yetkisine sahiptir. Kanunda belirtilen bu 7 günlük süre, teorik bir üst sınır gibi görünse de uygulamadaki gerçeklik çok farklıdır. Çoğu zaman, incelenen cüzdan adreslerinin karmaşıklığı, uluslararası adli yardımlaşma talepleri ve işlemlerin hacmi nedeniyle bu askıya alma süreci uzamakta ve fiili bir el koymaya dönüşebilmektedir. Eğer inceleme sonucunda ilgili fonların bir suç faaliyetinden (örneğin illegal bahis veya P2P üçgen dolandırıcılığı) elde edildiğine dair kuvvetli bir şüphe oluşursa, dosya Cumhuriyet Başsavcılığına sevk edilir ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK) 128. maddesi uyarınca ilgili banka hesabına ve malvarlığı değerlerine adli mercilerce el konulur. Bankaların kendi inisiyatifleriyle riskli gördükleri P2P kullanıcılarının hesaplarını tek taraflı olarak feshetmeleri (hesap kapatma) de, yine MASAK’ın yükümlülüklere uyum rehberleri doğrultusunda şekillenen müşteri kabul (KYC) ve risk yönetimi politikalarının bir sonucudur.
MASAK 2026 Sıkılaştırmaları, Limitler ve Seyahat Kuralı (Travel Rule)
2026 yılı itibarıyla MASAK, kripto varlık piyasalarındaki denetim boşluklarını tamamen ortadan kaldırmak amacıyla eşi görülmemiş sıkılaştırma tedbirlerini yürürlüğe koymuştur. Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar, bankalar, ödeme kuruluşları ve sermaye piyasası aracı kurumları ile aynı statüde değerlendirilerek “Finansal Kuruluş” sınıfına entegre edilmiştir. Bu durum, platformlara ağır bir uyum programı oluşturma, risk derecelendirmesi yapma ve idari bağımsızlığa sahip bir “Uyum Görevlisi” atama zorunluluğu getirmiştir.
P2P ticareti yapan bireyleri doğrudan etkileyen en önemli gelişme, kademeli kimlik tespiti, seyahat kuralı (Travel Rule) ve işlemin mahiyetinin beyanı zorunluluklarıdır. Verilerin ışığında, 2026 yılı işlem eşikleri ve yükümlülükler aşağıdaki tabloda sistematik olarak sunulmuştur:
| İşlem Eşiği (Türk Lirası) | MASAK ve SPK Kapsamında 2026 Yılı Uygulama Zorunlulukları |
| 15.000 TL ve Üzeri | MASAK Tedbirler Yönetmeliği uyarınca Seyahat Kuralı (Travel Rule) devreye girer. Kripto varlık transferlerinde gönderici ve alıcının ad, soyad, cüzdan adresi ve kimlik numarası gibi bilgilerinin varlıkla birlikte güvenli bir kanaldan iletilmesi ve doğrulanmış olması zorunludur. |
| 200.000 TL – 2.000.000 TL | Bu aralıktaki bankacılık ve P2P transferlerinde, fonun amacının beyan edilmesi yasal bir zorunluluktur. Bankalar, bu meblağlar için sistemlerine spesifik bir “kripto/dijital varlık” işlem kodu eklemekle mükelleftir. |
| 2.000.001 TL – 20.000.000 TL | İlgili transfer işlemlerinin gerçekleşebilmesi için kullanıcının detaylı bir “Nakit İşlem Beyan Formu” doldurması yasal olarak emredilmiştir. |
| 20.000.000 TL ve Üzeri | Nakit işlem beyan formuna ek olarak, söz konusu yüksek meblağlı işlemin ekonomik amacını, kaynağını ve meşruiyetini ispatlayan resmi belgelerin (sözleşme, fatura, gelir tablosu vb.) kurumlara sunulması zorunludur. |
Bu eşik değerlere ek olarak, P2P piyasasındaki ani fon çıkışlarını kontrol altına almak amacıyla operasyonel kısıtlamalar devreye alınmıştır. Örneğin, Türkiye’de ikamet eden kullanıcıların itibari para yatırma işlemlerini takiben yapacakları ilk kripto varlık çekim işlemleri için en az 72 saat, müteakip çekim işlemleri için ise en az 48 saatlik bir bekleme süresi kuralı getirilmiştir. Ayrıca, stabil kripto paralar (USDT, USDC vb.) üzerinden yapılan P2P transferleri için günlük 3.000 ABD Doları ve aylık 50.000 ABD Doları çekim limiti uygulanmaktadır. Ek olarak, P2P kaynaklı tüm banka transferlerinde asgari 20 karakter uzunluğunda açıklama girilmesi mecburidir. Bu kuralların etrafından dolanmak amacıyla bir başkasının hesabı üzerinden işlem yapılması halinde, yasa dışı bildirimde bulunmamanın cezası 6 aydan 1 yıla kadar hapis veya 5.000 güne kadar adli para cezası olarak belirlenmiştir.
Sıfır Bilgi İspatı (ZKP) Teknolojisi ile Regülatif Uyum ve Finansal Gizlilik Dengesi
P2P işlemlerinde MASAK incelemelerine takılmamak ve uyum süreçlerini yönetmek için geleneksel şeffaflık modelleri büyük bir veri gizliliği sorunu yaratmaktaydı. Geleneksel bankacılık anlayışında bir işlemin meşruiyetini teyit etmek için verinin ham ve okunabilir halde sistemler arasında akması gerekir. Ancak kripto varlık ekosisteminde kişisel verilerin açıkça paylaşılması siber güvenlik zafiyetlerine yol açar. Bu ikilemin aşılması için 2026 regülatif altyapısında Sıfır Bilgi İspatı (Zero-Knowledge Proof – ZKP) teknolojileri kritik bir çözüm sunmaktadır.
ZKP teknolojisi, bir bilginin doğruluğunu, o bilginin kendisini (ham veriyi) asla ifşa etmeden matematiksel ve kriptografik olarak ispatlama yöntemidir. Örneğin, MASAK kuralları gereği bir P2P müşterisinin aylık 50.000 dolar limitini aşıp aşmadığı denetlenirken, ZKP kullanılarak sadece “Müşteri limit dahilindedir (Evet/Hayır)” şeklinde bir kriptografik kanıt sunulur. Banka veya denetçi kurum (arka yüz – back end), kişinin işlem listesini, tam bakiyesini veya cüzdan dökümlerini görmeden matematiksel kesinlikle işlemin kurallara uygun olduğunu teyit eder. “Seçici İfşa” (Selective Disclosure) olarak adlandırılan bu mekanizma, platformların MASAK denetimlerinden başarıyla geçmesini sağlarken, P2P tüccarlarının ticari sırlarını ve müşteri verilerini korumalarına olanak tanır. ZKP tabanlı bu mimari, KYC süreçlerinde kişinin kimlik numarasını açık etmeden yaptırım listesinde olmadığını kanıtlamasını sağlayarak eşsiz bir güvenlik kalkanı oluşturmaktadır.
MASAK ve Savcılık Blokesinin Kaldırılması Süreci
“P2P üzerinden aldığım para yüzünden hesabıma bloke geldi, nasıl kaldırabilirim?” sorusuna verilecek yanıt, sürecin idari mi yoksa adli mi olduğuna göre değişmektedir. MASAK tarafından 5549 Sayılı Kanun Madde 19/A kapsamında uygulanan bir blokenin kaldırılabilmesi için, doğrudan kuruma kanuni usullere uygun bir itiraz dilekçesi sunulmalıdır. Bu dilekçede, hesabın hareketlerinin P2P platformlarında gerçekleşen meşru ticaretlere dayandığı, alıcı ve satıcı eşleşme kayıtları, platform onayları ve escrow serbest bırakma kanıtları ile desteklenerek sunulmalıdır. Sürecin teknik zorluğu ve ciddiyeti göz önüne alındığında, itirazın alanında uzman bir avukat aracılığıyla yapılması elzemdir.
Eğer bloke işlemi MASAK incelemesinden çıkarak adli bir soruşturmaya dönüşmüşse (Savcılık Blokesi), bu durumda muhatap Cumhuriyet Başsavcılığı olacaktır. Doğrudan savcılık makamına “bloke kaldırma dilekçesi” verilmeli ve elde edilen gelirin yasadışı bahis, uyuşturucu ticareti veya dolandırıcılıktan kaynaklanmadığı, bizzat ticari bir faaliyetin karşılığı olduğu ispat edilmelidir. Aksi takdirde, varlıklara el konulması ve ardından müsadere (devlete aktarılma) işlemi kaçınılmaz hale gelecektir.
P2P Ticaretinde Suç Tipolojileri: Dolandırıcılık Mimarisinin Anatomisi
Kripto varlıkların geri döndürülemez doğası ve P2P platformlarının merkeziyetsiz ödeme altyapısı, siber suç şebekelerinin son derece sofistike dolandırıcılık yöntemleri geliştirmesine zemin hazırlamıştır. “Binance/BtcTurk P2P işlemlerinde dolandırıcıya para gönderdim, savcılık süreci nasıl işler?” şeklindeki feryatların arkasında genellikle üçgen dolandırıcılığı, çifte harcama ve sahte dekont gibi organize suç pratikleri yatmaktadır.
P2P Üçgen Dolandırıcılığı ve “İlan Sahibi”nin Sorumluluğu
P2P ekosistemindeki en yıkıcı ve hukuki olarak en karmaşık dolandırıcılık türü “Üçgen Dolandırıcılığı” (Triangular Fraud) eylemidir. Bu yöntemin en sinsi yönü, dolandırıcının kendi banka hesaplarını ve gerçek kimliğini sistemin tamamen dışında tutarak, biri kripto para satıcısı diğeri ise internetten ürün almak isteyen iki masum vatandaşı karşı karşıya getirmesidir. Süreç aşama aşama şu şekilde işler:
- Avlanma ve Kurban Seçimi: Dolandırıcı, Facebook, Telegram veya Sahibinden.com gibi yaygın ikinci el ürün alım-satım veya ilan platformlarında piyasa değerinin oldukça altında fiyatlandırılmış sahte bir ilan (örneğin popüler bir cep telefonu, bilgisayar veya otomobil yedek parçası) yayımlar. Gerçek bir alıcı (Mağdur A) bu ilanı görür ve ürünü almak için dolandırıcıyla iletişime geçer.
- P2P Eşleşmesinin Kurulması: Dolandırıcı, Mağdur A ile fiyat konusunda anlaştıktan hemen sonra, eşzamanlı olarak Binance, OKX veya Bybit gibi bir platformun P2P bölümüne girer. Burada elindeki kripto parayı (örneğin USDT) satarak itibari para almak isteyen meşru ve onaylı bir tüccarın (Mağdur B / P2P Satıcısı) ilanına “Alım Emri” gönderir.
- Para Akışının Yönlendirilmesi: P2P platformu, satıcı konumundaki Mağdur B’nin banka hesap bilgilerini (IBAN, Ad-Soyad) dolandırıcıya gösterir. Dolandırıcı, bu bilgileri kopyalayarak sanki kendi hesap bilgileriymiş gibi ürün almak için bekleyen Mağdur A’ya gönderir. Ayrıca Mağdur A’ya, banka transferi sırasında “açıklama kısmına hiçbir şey yazmaması” veya sadece “borç ödemesi” yazması yönünde telkinde bulunur.
- Takas ve Kayıplara Karışma: Ürünü alacağını sanan Mağdur A, istenilen meblağı doğrudan meşru P2P satıcısı olan Mağdur B’nin banka hesabına transfer eder. Banka hesabına paranın giriş yaptığını gören Mağdur B, ödemenin alıcıdan (platformdaki emir sahibi sandığı dolandırıcıdan) geldiğini düşünerek platform üzerindeki “Ödemeyi Aldım – Kriptoyu Serbest Bırak” butonuna tıklar. P2P platformu, escrow’da bekleyen kripto varlıkları dolandırıcının cüzdanına gönderir. Dolandırıcı anında varlıkları aklama zincirine sokar ve hesaplarını kapatarak sırra kadem basar.
- Hukuki Çöküş ve Soruşturma: Aradan günler geçmesine rağmen sipariş ettiği ürünü alamayan Mağdur A, dolandırıldığını anlar. Elindeki tek somut hukuki delil, parayı gönderdiği banka hesabının dekontudur. Mağdur A, vakit kaybetmeden Cumhuriyet Savcılığına giderek banka hesabının sahibi olan Mağdur B (P2P Tüccarı) hakkında “Nitelikli Dolandırıcılık” suçlamasıyla suç duyurusunda bulunur.
İşte “P2P ilan sahibi açısından suçtan elde edilen paranın üçüncü kişiden gelmesi ve ceza sorumluluğu” tartışması tam olarak bu noktada patlak verir. P2P tüccarı olan Mağdur B, hayatında hiç tanımadığı bir insanın parasını gasp etmiş gibi görünür; banka hesaplarına acilen MASAK/Savcılık blokesi konulur, evi polis tarafından basılabilir ve Ağır Ceza Mahkemesinde sanık sıfatıyla ifade vermek zorunda kalır. P2P satıcısının hukuki trajedisi, aslında sistemi kuran borsaların kimlik teyidi (KYC) ve banka hesabı isminin platform hesabı ismiyle eşleşip eşleşmediğini denetleme mekanizmalarındaki açıklıklardan kaynaklanmaktadır.
Çifte Harcama (Double Spending) ve Sahte Dekont (Proof of Payment Fraud) Dolandırıcılıkları
Kriptografik bağlamda çifte harcama (double spending), bir dijital varlığın aynı anda iki farklı yere gönderilmeye çalışılmasıdır ve blokzinciri ağlarının konsensüs algoritmaları sayesinde büyük ölçüde imkansız hale getirilmiştir. Ancak P2P ekosisteminde “Double Spending”, fiat para (itibari para) bacağında gerçekleştirilen bir dolandırıcılık yöntemine atıf yapmak için kullanılır. Alıcı, P2P satıcısının banka hesabına parayı transfer eder, satıcı kripto varlıkları serbest bırakır. Akabinde alıcı, bankasının güvenlik politikalarını istismar ederek söz konusu transferin “bilgisi dışında yapıldığını”, “hesabının ele geçirildiğini” veya “hatalı bir işlem” olduğunu ileri sürerek “Ters İbraz” (Chargeback) veya ödeme iptali talebinde bulunur. Banka, alıcının talebini haklı bularak parayı P2P satıcısının hesabından zorla geri çeker. Bu durumda satıcı hem kripto varlığından hem de fiat paradan olmuş olur.
“Sahte Dekont” dolandırıcılığında ise, dolandırıcı gelişmiş görsel düzenleme yazılımları (Photoshop vb.) veya siber yeraltı pazarında satılan sahte bankacılık arayüzü uygulamalarını kullanarak, parayı satıcının hesabına göndermiş gibi gösteren PDF formatında sahte bir banka dekontu oluşturur. İşlemin çok hızlı gerçekleştiği bir P2P tahtasında, banka hesabına girip bakiyeyi bizzat teyit etmek yerine sadece karşı tarafın gönderdiği PDF dekontuna güvenerek kripto varlıkları serbest bırakan satıcı, dolandırıcılığın kurbanı olur.
Türk Ceza Kanunu (TCK) Kapsamında Yargılama: İfade Süreci, Nitelikli Dolandırıcılık ve Emsal Kararlar
“P2P işlemi sonrası polis beni ifadeye çağırdı, ne yapmalıyım?” ve “P2P Savcılık dosyam var nasıl ifade vermeliyim?” soruları, ceza yargılaması sürecinin ciddiyetini vurgulamaktadır. P2P ticaretine konu olan veya P2P mekanizmaları kullanılarak gerçekleştirilen dolandırıcılık faaliyetleri, basit birer alacak-verecek meselesi (hukuki ihtilaf) değil, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 158. maddesi kapsamında düzenlenen “Nitelikli Dolandırıcılık” suçunu teşkil etmektedir.
TCK 158 Kapsamında Suçun Nitelikli Halleri ve Hapis Cezası Miktarları
Makalelerde sunulan Yargıtay içtihatları ve hukuki analizlere göre, Binance, Bybit veya OKX gibi P2P platformları üzerinden gerçekleşen eylemler, TCK 158. maddenin özellikle iki bendi çerçevesinde cezalandırılmaktadır:
- Bilişim Sistemlerinin Araç Olarak Kullanılması (TCK 158/1-f): Bilişim sistemleri, verileri toplayan, işleyen, depolayan ve ağlar üzerinden ileten her türlü dijital yapıyı ifade eder. Kripto varlık borsaları ve P2P alım-satım arayüzleri, internet üzerinden çalışan kompleks bilişim sistemleridir. Dolandırıcılık eyleminin bu platformlar vasıtasıyla, dijital cüzdanlar ve algoritmalar manipüle edilerek gerçekleştirilmesi suçun “f” bendi kapsamına girmesine neden olur.
- Basın ve Yayın Araçlarının Sağladığı Kolaylıktan Yararlanılması (TCK 158/1-g): TCK’nın 6. maddesi uyarınca basın ve yayın deyimi; her türlü yazılı, görsel, işitsel ve elektronik kitle iletişim aracıyla yapılan yayınları kapsamaktadır. Üçgen dolandırıcılığında olduğu gibi, suçun işlenmesi için internet ilan sitelerinin, Facebook gruplarının veya Telegram kanallarının araç olarak kullanılması, suçun “g” bendi üzerinden nitelikli hale gelmesini sağlar.
- Zor Şartlardan Yararlanma (TCK 158/1-b): Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun (2014/597 E., 2016/452 K. ve 2015/867 E., 2017/13 K.) emsal kararlarına göre, failin mağdurun hastalığı, çaresizliği veya ekonomik darboğaz gibi zor şartlarından faydalanması suçun bir diğer nitelikli halidir. Bu durum, suçun mağduru esas alınarak ve tamamen subjektif koşullar çerçevesinde olaysal bazda değerlendirilir.
“P2P Hapis Cezası Kaç Yıl?” sorusunun yanıtı oldukça ürkütücüdür. TCK 158. madde uyarınca nitelikli dolandırıcılık suçunun temel cezası üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. Ancak, suç bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle (f bendi) veya banka ve kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmişse, hapis cezasının alt sınırı kesinlikle dört yıldan, adli para cezasının miktarı ise suçtan elde edilen haksız menfaatin (dolandırılan meblağın) iki katından az olamaz. Bu suçun üç veya daha fazla kişiyle (örneğin organize bir şebeke) işlenmesi halinde ceza yarı oranında, bir suç örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde ise bir kat artırılır.
“Hile” Unsuru, İspat Yükü ve Emsal Beraat Kararları
Bir P2P kullanıcısının şüpheli sıfatıyla emniyette veya savcılıkta vereceği ifade, davanın kaderini belirler. Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun (Örn: 2020/239 E.) yerleşik kararlarında ve mahkemelerin beraat veya mahkumiyet kararı tesis ederken üzerinde en çok durduğu kavram “Hile” unsurudur. P2P dolandırıcılığının hukuki varlığından söz edilebilmesi için ortada basit bir yalan değil, “Nitelikli Yalan” olmalıdır. Yalanın belirli bir ağırlıkta, yoğunlukta ve ustaca tasarlanmış olması; mağdurun denetleme, araştırma ve gerçeği ortaya çıkarma imkanını tamamen ortadan kaldırması gerekmektedir.5 Eğer mağdur, karşılaştığı beyanları ufak bir çabayla (örneğin bankasını arayarak veya platform destek hattına yazarak) denetleme imkanına sahipken bunu yapmamışsa, fiil dolandırıcılık suçunu oluşturmayabilir ve hukuki bir itilaf olarak nitelendirilerek sanık hakkında beraat kararı verilebilir.
Özellikle üçgen dolandırıcılığı sebebiyle Ağır Ceza Mahkemelerinde yargılanan masum P2P tüccarları için alınan “emsal beraat kararlarının” kilit noktası, “Kastın Yokluğu” ve “İlliyet Bağının Kesilmesi” prensiplerine dayanır. Bir avukat eşliğinde yapılacak savunmada şu hususların ispatlanması zorunludur:
- Platform Logları ve Emir (Order) Geçmişi: Hesaba gelen paranın sebepsiz zenginleşme veya hırsızlık olmadığı, Binance veya Bybit P2P üzerinde açılmış resmi bir alım-satım emrinin yasal karşılığı olduğu sunulmalıdır.
- İletişim Bağı Yokluğu (HTS ve Dijital İzler): Parayı gönderen mağdur (Mağdur A) ile P2P satıcısı (Mağdur B) arasında hiçbir WhatsApp, Telegram, telefon (HTS) veya ilan sitesi mesajlaşmasının bulunmadığı kanıtlanmalıdır. Banka ve kamera kayıtları titizlikle incelenerek tarafların fiili bir irtibat kurmadıkları ortaya konmalıdır.
- Hileli Davranışın Reddi: Satıcının, parayı gönderen kişinin mağdur A olduğunu bilmediği, platformdaki muhatabın (dolandırıcı) parayı gönderdiğine inandırılarak sistemin işleyişi gereği iyi niyetle hareket ettiği vurgulanmalıdır.
Bu deliller ışığında mahkeme, sanık konumundaki P2P satıcısının dolandırıcılık kastı ile hareket etmediğine, aksine kendisinin de sistemin zafiyetlerinden faydalanan bir başka suçlunun kullandığı “araç” (veya ikinci bir mağdur) olduğuna hükmederek beraat kararı verebilir. “P2P kripto işlemlerinde dolandırılırsam paramı geri alabilir miyim?” sorusunun cevabı ise, gerçek failin bulunup malvarlığına el konulmasına bağlıdır; aksi takdirde masum bir P2P satıcısına yöneltilecek tazminat (istirdat) davasının reddedilme ihtimali yüksektir.
Vergilendirme, Ticari Faaliyet Statüsü ve İkamet İptali Riskleri
“Düzenli P2P işlemi yapmak ticari faaliyet sayılır mı, vergi ödemem gerekir mi?” sorusu, cezai risklerin yanı sıra mali risklerin de merkezinde yer alır. Türk Vergi Hukuku mevzuatına göre, bir kazancın salt değer artış kazancı (sermaye kazancı) mı yoksa ticari kazanç mı olduğunun ayrımı, faaliyetin “devamlılık” arz edip etmediğine bağlıdır.
SPK’nın 115. maddesindeki istisnaları aşarak, arbitraj sağlamak (kur farkından kar elde etmek) amacıyla sürekli, yoğun frekanslı ve yüksek hacimli P2P ticareti yapan kullanıcıların eylemleri “ticari faaliyet” olarak sınıflandırılır. Ticari faaliyet sınırlarına giren bir kullanıcı, Vergi Usul Kanunu ve Gelir Vergisi Kanunu uyarınca vergi dairesine mükellefiyet tesis ettirmek, defter tutmak ve elde ettiği kazanç üzerinden Gelir Vergisi ile Geçici Vergi ödemekle yükümlüdür. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde, P2P vergi cezası 2026 düzenlemeleri kapsamında vergi ziyaı cezası, gecikme faizi ve özel usulsüzlük cezaları tahakkuk ettirilir. Vergi incelemelerinde maliyet, alış ve satış kurları arasındaki net fark (arbitraj) üzerinden hesaplanarak vergi matrahı belirlenir.
Bu durumun, özellikle Türkiye’de Turist İkamet İzni ile bulunan yabancı uyruklular için yıkıcı sonuçları bulunmaktadır. Turist ikamet izni, sahibine Türkiye’de hiçbir suretle ticari faaliyette bulunma veya çalışma hakkı vermez. Eğer yabancı uyruklu bir şahıs, P2P işlemleri nedeniyle vergi mükellefiyeti açtırırsa veya MASAK/Vergi incelemesi neticesinde ticari faaliyette bulunduğu tespit edilirse, bu durum doğrudan ikametgah ihlali anlamına gelir. Göç İdaresi Başkanlığı, yasal statüye aykırı hareket eden bu kişilerin ikamet izinlerini iptal etme ve haklarında sınır dışı kararı alma yetkisine sahiptir. Yabancı uyruklu kişilerin P2P kaynaklı vergi beyanlarında bulunmadan önce mutlaka uzman hukuki ve mali danışmanlık hizmeti almaları bu nedenle hayati önem taşır.
P2P Ticareti Davalarında Avukatlık Ücret Tarifesi ve Dava Maliyetleri (2026)
MASAK hesap blokeleri, SPK Kanunu’na muhalefet soruşturmaları ve Nitelikli Bilişim Dolandırıcılığı davaları, salt genel hukuk bilgisi ile yürütülemeyecek kadar spesifik, teknik ve disiplinler arası (finans, teknoloji, ceza hukuku) uzmanlık gerektiren dosyalardır. Bu süreçte görev alacak bir ceza avukatının sadece TCK ve CMK’ya değil; blokzinciri okuryazarlığına, On-chain analiz yöntemlerine, TXID (İşlem Kimliği) takibine ve kriptografi temellerine hakim olması zorunludur.
“P2P Dolandırıcılığı Avukatı Ücreti Ne Kadar?” veya “P2P Dava Masrafları nedir?” şeklindeki soruların mutlak bir tek tip yanıtı yoktur. Avukatlık Kanunu gereği avukatlar, hizmetlerini asgari ücret tarifesinin altında bir bedelle sunamazlar ve avukatlık ücreti kural olarak peşin ödenir; bu tutarlara KDV ayrıca eklenir. 2026 yılı itibarıyla Türkiye’deki çeşitli baroların yayımladığı “Tavsiye Niteliğinde Avukatlık Asgari Ücret Tarifeleri” bu konuda genel bir çerçeve sunmaktadır.
P2P üçgen dolandırıcılığında ağır ceza mahkemesinde 4 ila 10 yıl arası hapis istemiyle yargılanan bir satıcının hukuki savunması için belirlenecek ücret, standart bir alacak davasından çok daha yüksek olacaktır. Aynı şekilde, MASAK blokelerinin kaldırılması amacıyla Sulh Ceza Hakimliklerine veya İdare Mahkemelerine yapılacak başvurularda, dava değerinin (bloke altındaki paranın) büyüklüğü ve risk primi avukatlık ücretini doğrudan etkiler.
Sonuç ve Stratejik Eylem Planı
2026 yılı düzenleyici iklimi, Türkiye’deki P2P kripto varlık alım-satım ekosistemini radikal bir dönüşüme tabi tutmuştur. SPK’nın 115. madde yaptırımları, izinsiz hizmet sağlayıcılığı kavramının sınırlarını daraltırken, MASAK’ın 5549 sayılı Kanun ve yeni kademeli bildirim rejimleri, platformlar ve bankalar üzerindeki denetim ağını geçilmez hale getirmiştir. Elde edilen veriler ışığında şu stratejik sonuçlar ortaya çıkmaktadır:
İlk olarak, “Kendi Cüzdanı İstisnası”, yüksek hacimli ve sürekli işlemler karşısında hukuki bir koruma sağlamamaktadır. Ticari bir motivasyonla P2P faaliyeti yürüten şahısların SPK yaptırımlarına maruz kalmamak ve vergi ziyaı cezası almamak adına faaliyetlerini yasal statüye (şirketleşme veya lisanslama) taşımaları zaruridir. İkinci olarak, banka hesaplarına konulan blokelerin kaldırılması süreci, pasif bir bekleyişle aşılabilecek bir idari yaptırım değildir. Gerek MASAK’a gerekse Savcılıklara yapılacak başvurularda, işlemlerin kriptografik ve dijital izdüşümleri, ZKP destekli mahiyet beyanları ve platform emir eşleşme verileri hukuki bir dilekçe formatında titizlikle sunulmalıdır.
Üçüncü ve en hayati sonuç ise, P2P üçgen dolandırıcılığının yarattığı “nitelikli suç” tehlikesidir. Masum bir yatırımcı, TCK 158/1-f kapsamında 4 yıldan başlayan hapis istemiyle yargılanma riski altındadır. Bu riski minimize etmenin tek yolu, P2P platformlarındaki muhatabın (platform hesabı isminin) banka havalesini yapan kişinin (IBAN sahibinin) ismiyle harfi harfine aynı olduğunu teyit etmektir. Üçüncü şahıslardan gelen ödemeler derhal platforma bildirilmeli ve iade edilerek işlem iptal edilmelidir. Herhangi bir soruşturma durumunda, illiyet bağının kesildiğini ispat edecek dijital delillerin hızlıca toplanması ve siber suçlar alanında uzmanlaşmış hukuk büroları ile savunma stratejisinin inşa edilmesi, P2P tüccarlarının varlıklarını ve hürriyetlerini korumalarının tek geçerli yoludur.
